گام بارزانی برای استقلال کردستان عراق

تابناک: مسعود بارزانی رئیس اقلیم کردستان عراق در سخنان خود پارلمان محلی ضمن بیان نظرات چالش‌برانگیز خود در چندین موضوع، خواستار تشکیل کمیسیون انتخاباتی برای انجام رفراندوم در منطقه خودمختار در شمال عراق شده است. درخواستی که قطعا دوره‌ای طولانی از تنش، ناآرامی و احتمالا خشونت را در پی خواهد داشت.

با توجه به سخنان امروز بارزانی تصور می‌رود که وی قصد دارد عراق را گامی دیگر به سمت تجزیه نزدیک کند.

گاردین به نقل از یکی از اعضای حاضر در جلسه پشت درهای بسته پارلمان کردستان نوشته است که بارزانی رئیس اقلیم کردستان و رهبر حزب دمکرات اگر چه در سخنان خود جدولی زمانی را مطرح نکرده است ولی سخنان وی را با در نظر گرفتن این مساله باید مورد توجه قرار داد که وی همین هفته در گفت و گو با بی‌بی‌سی احتمال برگزاری رفراندوم در ماه‌های آینده را داده است.

این نماینده کرد که فرهاد سوفی نام دارد به گاردین گفته است که بارزانی از نمایندگان خواسته است که کمیسیون انتخاباتی مستقلی تشکیل دهند تا رفراندوم در منطقه کردنشین برگزار شود.

بارزانی در گفت و گو با بی‌بی‌سی، حمله سریع داعش در غرب عراق و حضور دولت شیعی مالکی در بغداد را تاکیدی بر هدف کردها یعنی استقلال کامل دانسته است.

وی ادامه داده است که «عراق اکنون عملا تکه تکه شده است؛ آیا ما باید در این وضعیت تراژیک باقی بمانیم؟ البته ما هم مانند شیعیان و اهل سنت در این بحران درگیر هستیم اما این بدان معنا نیست که ما اهداف خود را رها کنیم». وی ادامه داده است که من بارها گفته‌ام که استقلال حق طبیعی مردم کردستان است و این حوادث این نظر را تائید کرده است.

بارزانی در بخش‌های دیگری از سخنان خود نوری المالکی نخست وزیر عراق را مسئول حوادث اخیر در این کشور دانسته و مدعی شده است که قصد عقب‌نشینی از کرکوک را نیز ندارد.

از سوی دیگر هیاتی از کردستان عراق که در روزهای اخیر به آمریکا مسافرت کرده است، اظهار داشته است که به مرور حمایت‌های بین‌المللی بیشتری برای پیگیری اهداف خود کسب کرده‌اند.

فواد حسین رئیس دفتر بارزانی و فلاح مصطفی بکر رئیس بخش روابط خارجی دولت خودگردان در جلسه‌ای در انستیتو واشنگتن برای خاور نزدیک در این باره سخنرانی کرده‌اند و ضمن اشاره به این که استقلال کامل را به صورت فوری در دست اقدام ندارند ولی تاکید کرده‌اند که بعد از این محدودیت‌های دولت عراق را برای خود نخواهند پذیرفت.

اقلیم خودمختار کردستان اخیرا اولین محموله نفت خود را به اسرائیل صادر کرده است. بعد از هشدار دولت عراق به دولت‌‌های خارجی که خرید نفت از کردها را مستوجب شکایت از آنها در مجامع بین‌المللی دانسته بود، محموله مورد اشاره پس از مدتها سرگردانی در دریا و انتقال به نفت‌کش‌های دیگر سرانجام در یکی از بنادر اسرائیل تخلیه شد.

بعضی گزارش‌ها از تخفیف نصف قیمت اسرائیلی‌ها در این معامله حکایت دارد. این محموله از طریق بندر جیحان ترکیه صادر شده است و منابع حاصل از آن در یکی از بانک‌های ترکیه پس‌انداز شده است.

تخمین‌ها حاکی از این است که اگر دولت خودمختار توانایی صادرات فعلی ۱۲۵ هزار بشکه‌ای خود را داشته باشد، درآمد حاصل از ان یک سوم بودجه این دولت را پوشش خواهد داد. این در حالی است که دولت خودمختار مدعی افزایش صادرات نفت خود به چهارصد تا ششصد هزار بشکه در آینده است.

استقلال کردستان علاوه بر مخالفت فعلی اعلام شده توسط دولت امریکا با مخالفت‌های منطقه‌ای نیز همراه خواهد بود. بر فرض تشکیل چنین کشوری، این کشور به دریا راه نخواهد داشت و در میان چهار کشور به سختی قادر به مدیریت مستقل روابط خارجی خود خواهد بود.

از سوی دیگر دولت کردها تا حد زیادی به درآمدهای حاصل از صادرات نفت وابسته خواهد بود که در فضای متشنج خارجی شانس چندانی برای درست یافتن به آن نخواهد داشت.

بررسی‌ها نشان می‌دهد درآمد سرانه در منطقه کردستان عراق به سبب امنیت نسبی، در سالهای اخیر حدود ۲۵ درصد بیشتر از درآمد در سایر مناطق عراق بوده است و از دست رفتن آینده اقتصادی منطقه یک نگرانی مهم حتی در نزد طرفداران استقلال از عراق است.

سرنوشت شهر نفت‌خیز کرکوک موضوع مهم دیگری است که عامل موثری در تنش با دولت مرکزی فعلی عراق و همچنین در آینده فرضی استقلال کردها خواهد بود.