واقعیت غیرمنتظره، خونین‌ و تلخ‌ برای پوتین

ایسنا: ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه، هنگامی که نیروهای کشورش برای اولین بار در اولین ساعات روز ۲۴ فوریه به اوکراین حمله کردند، بنا بر بسیاری از گزارش‌ها، یک پیروزی قطعی و سریع را برای کشورش پیش‌بینی می‌کرد.

به نقل از نشریه بیزنس اینسایدر؛ گزارش‌ها حاکی از آن است که این سیاستمدار پرسابقه روسیه انتظار داشت وارد قلمروی کشور همسایه شود، با مقاومتی مختصر در آنجا مواجه شود و شاهد استقبال تعداد زیادی از اوکراینی‌های باشد که به نشانه سپاسگزاری، نان و نمک را به عنوان یک رسم سنتی خوشامدگویی اوکراینی‌ها در دست دارند.

با این حال به گفته کارشناسان، واقعیت مقاومت در اوکراین برای روسیه بسیار "خونین‌تر و تلخ‌تر" بوده و "شکست" غیرمنتظره‌ در آنجا باعث شد پوتین شروع به برکناری مقامات بلندپایه‌ای کند که آنها را از بابت این ضایعه‌ها مسئول می‌داند.

سایمون مایلز، استادیار دانشکده سیاست عمومی سنفورد دانشگاه دوک و مورخ در حوزه اتحاد جماهیر شوروی و روابط آمریکا-شوروی می‌گوید: من فکر می‌کنم او افرادی را که فکر می‌کند احتمالاً او را گمراه کرده‌اند، مورد هجمه قرار داده و قربانی می‌کند.

رسانه‌های اوکراینی اواسط ماه مارس گزارش کردند پوتین اقدام به اخراج رومن گاوریلوف، معاون رئیس گارد ملی روسیه کرده، در حالی که رسانه‌های روسی گفتند که گاوریلوف استعفا داده است. دلیل کناره‌گیری گاوریلوف مشخص نشد و یک منبع به رسانه بلینگکت گفت که دلیل برکناری او "افشا شدن اطلاعات ارتش روسیه که در ادامه منجر به ضایعه جانی شد" بوده و دو تن دیگر هم عنوان کردند که دلیل آن "حیف و میل و اسراف سوخت" بوده است.

چند روز بعد گزارش‌هایی منتشر شد مبنی بر اینکه پوتین دو نفر از مقامات ارشد سرویس امنیتی اف.اس.بی روسیه را به سبب شکست‌های اطلاعاتی در اوکراین در بازداشت خانگی قرار داده است. همچنین به نقل از آندری سولداتوف، یک خبرنگار روسی و یک کارشناس شناخته‌شده حوزه اطلاعات روسیه گزارش شد که یک مقام به زندان لفورتوو، یک زندان بدنام متعلق به سرویس اف.اس.بی روسیه در حومه مسکو فرستاده شده است.

اما کارشناسان به بیزنس اینسایدر گفتند که اگر پوتین از بابت اطلاعات و مشاوره‌های دریافتی از سمت مشاورانش ناراضی است، خودش از بابت "ایجاد یک فرهنگ مستبدانه با محوریت ترس" که اجازه می‌دهد "اطلاعات غلط مستقیما به او برسد" مسئول است.

رابرت انگلیش، استاد متخصص در امور روسیه، اتحاد جماهیر شوروی و اروپای شرقی در دانشگاه کالیفرنیای جنوبی می‌گوید: این فقط به این دلیل اتفاق افتاد که او نمی‌خواست حقیقت را بشنود. این اتفاق به این دلیل رخ داد که او دوست داشت دورش را به جای افراد باهوش و مستقلی که تعصب او را به چالش می‌کشند، آدم‌های بله قربان‌ گو و متملق احاطه کنند.

مایلز بیان کرد، به رغم وجود این توقع در پوتین مبنی بر اینکه اوکراینی‌ها در طی این حمله از روسیه استقبال خواهند کرد "آن نان و نمک مشهور در کار نبود."

در پی گزارش شدن ایجاد بن‌بست در اوایل ماه جاری که روسیه را مجبور به عقب‌نشینی از مناطق اطراف شهر کی‌یف و به جای آن تمرکز بر شرق اوکراین کرد، بسیاری از این تعجب کردند که چطور پوتین می‌توانسته این گونه به "اشتباه" بیفتد.

سولداتوف در ماه مارس به نیویورکر گفت که به گفته منابع او، برخی از اخراج‌ها در جامعه اطلاعاتی روسیه ممکن است نتیجه جنگ سیاسی ناموفق در اوکراین باشد. او بیان کرد که شاخه اطلاعات خارجی سرویس امنیتی اف.اس.بی احتمالاً قبل از حمله به اوکراین وظیفه ایجاد شبکه‌هایی از گروه‌های سیاسی طرفدار کرملین در داخل اوکراین را داشت، اما برنامه تشکیل این گروه‌ها موفق نبود.

به گفته کارشناسان، دلیل این "اشتباهات" روسیه احتمالاً اطلاعات "ناقص یا بیش از حد اغراق شده‌ای" است که دستگاه اطلاعاتی این کشور و مشاوران به پوتین تحویل داده‌اند.

مایلز بیان کرد: آنها احتمالاً به او گفته‌اند که شبکه‌ها و نفوذ خیلی بیشتری نزد دولت اوکراین دارند و اینکه زمینه را برای راه انداختن یک مخالفت داخلی بسیار مؤثرتر علیه زلنسکی فراهم کرده‌اند و این مخالفت با عبور نیروهای روسی از مرز کلید می‌خورد. اما همانطور که ما می‌دانیم چنین چیزی اصلا محقق نشد.

دانیل تریزمن، استاد دانشگاه کالیفرنیا در شهر لس آنجلس، که کارش بر سیاست و اقتصاد روسیه متمرکز است، گفت که پوتین ممکن است مخالفت‌ها در داخل اوکراین با ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهوری این کشور را نیز دست بالا ارزیابی کرده باشد که "امری کاملاً احمقانه نبود."