سرنوشت میوه‌های تنظیم بازار شب عید چه شد؟

ایسنا: سازمان تعاون روستایی سال قبل چند صد تن میوه خریداری کرد تا در آستانه شب عید این میوه‌ها را به منظور تنظیم بازار و جلوگیری از افزایش قیمت ناشی از افزایش تقاضا وارد بازار کند ولی اخیرا این سازمان در اطلاعیه‌ای این میوه‌ها را به مزایده گذاشته و سوال اینجاست که آیا این میوه‌ها کلا وارد بازار نشد؟

اسفند سال گذشته گزارشی در رسانه‌ها منتشر شد که در آن نشان می‌داد سازمان تعاون روستایی که موظف به خرید و ذخیره‌سازی میوه شب عید و عرضه آن با قیمت‌های تنظیم بازاری در روزهای پایانی سال است، سیب و پرتقال شب عید را ۲۰ تا ۳۰ درصد گرانتر از نرخ بازار خریداری و ذخیره کرده است. یعنی در حالی که سازمان تعاون روستایی می‌توانست پرتقال را کمتر از ۱۰ هزار تومان و سیب را حدود ۱۲ هزار تومان در ماه‌های قبلش خریداری کند، پرتقال را با قیمت ۱۳هزار و ۹۰۰ تومان و سیب را نیز حدود ۱۴ هزار تومان خریداری کرده و علاوه بر برهم خوردن بازار در آن زمان میوه‌ها نیز با قیمت‌های بالاتری به دست مصرف کنندگان می رسید.

موضوعی که با واکنش اسماعیل قادری فر - مدیرعامل سازمان تعاون روستایی روبه رو شد و این مقام مسئول اعلام کرد که بر اساس مصوبه شورای قیمت‌گذاری جلساتی با حضور نمایندگان دستگاه‌ها تشکیل دادیم و از پنج استان تولیدکننده سیب و سه استان شمالی گیلان، مازندران و گلستان به عنوان تولیدکننده پرتقال به منظور کارشناسی و کشف قیمت طی نامه‌هایی درخواست کردیم که قیمت خودشان را به ما اعلام کنند. قیمت‌های متوسط پرتقال را در آبان و آذر یعنی زمانی که محصولات روی درخت بودند حدود ۹۰۰۰ تومان بر اساس کیفیت در مازندران، حدود ۷۵۰۰ تومان در گلستان و حدود ۸۵۰۰ تومان در گیلان تعیین کردند. بنابراین قیمت پایه میوه درجه یک با احتساب سود باغدار تعیین شد.  

وی همچنین توضیح داد که قیمت ۱۳ هزار و ۹۰۰ تومان برای پرتقال و ۱۴ هزار و۵۰۰ تومان برای سیب به عنوان قیمت‌های خرید میوه عنوان شده، در حالی که این قیمت‌ها بهای تمام شده میوه با احتساب هزینه‌های سردخانه، سورت، شست وشو، بسته بندی و... است  و میوه ها با قیمت ۱۵ تا ۱۶ هزار تومان به دست مردم خواهد رسید.

صحبت‌های مدیرعامل سازمان تعاون روستایی البته همان موقع با انتقادهایی از سوی عضو هیات مدیره اتحادیه بارفروشان و مدیرعامل سازمان مرکزی میوه و تره بار همراه شد؛ به طوری که علیرضا متبحری - عضو هیات مدیره اتحادیه بارفروشان اعلام کرد که سازمان تعاون روستایی میوه‌ها را از روی درخت خریداری نکرده بلکه به صورت شسته شده، سورت شده و بسته بندی دریافت کرده است و نیازی به محاسبه این هزینه‌ها نیست و قیمت پرتقال باید نهایتا ۱۰ هزار تومان باشد.

ایوب فصاحت- مدیرعامل سازمان میادین و میوه و تره بار - نیز در واکنش به این صحبت‌ها اعلام کرد که قیمت ۱۳ هزار و ۹۰۰ تومان پرتقال و ۱۴ هزار تومان سیب باید قدری متعادل‌تر می‌شد و بایستی در تعیین قیمت‌ها دقت بیشتری صورت می‌گرفت.

او همچنین افزود که اگر قیمت نهایی پرتقال و سیب شب عید به ۱۶ هزار تومان برسد ۲۰ تا ۳۰ درصد بالاتر از بازار تعیین شده است.

ابهامات ایجاد شده و شفاف نبودن قیمت میوه‌های خریداری شده تنظیم بازاری، پای دستگاه‌های نظارتی را هم به این موضوع باز کرد؛ به طوری که رئیس قوه قضاییه با بیان اینکه گران خریدن میوه شب عید از سوی سازمان تعاونی روستایی، موضوعی است که تقریباً هر ساله رخ می‌دهد و باید بررسی شود که این موضوع تبانی بوده یا آنکه سهل‌انگاری صورت گرفته است، گفت که این قبیل اتفاقات قابل‌پیشگیری است؛ بدون تردید ۳۰ درصد گران‌تر از قیمت واقعی خریدن محصولات از ناحیه سازمان تعاونی روستایی، موضوعی قابل‌تأمل است.  چنانچه در موضوع خرید بالاتر از قیمت میوه از ناحیه سازمان تعاونی روستایی جرمی واقع شده باید برخوردهای قانونی لازم صورت گیرد.

رئیس سازمان بازرسی کل کشور هم اعلام کرد که طی بررسی‌ها و تحقیقات جامع صورت گرفته، مشخص شد که این میوه‌ها حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد بالاتر از قیمت بازار خریداری‌ شده‌اند. همچنین ابلاغیه خرید این میوه‌ها، دیرهنگام و در اواخر آذرماه از سوی وزارت جهاد کشاورزی به سازمان تعاونی روستایی ارسال شده است؛ ضمن اینکه این میوه‌ها در دی‌ماه و از واسطه‌ها خریداری شدند و همین بی‌توجهی‌ها منجر به گرانی این خرید شدند. همچنین سهل انگاری و بی‌توجهی در این موضوع مشهود و مشخص است و در این خصوص که عمد یا تبانی در این قضیه وجود داشته یا خیر، باید ضابطین ورود کنند و نیاز به بررسی‌های قضایی بیشتری وجود دارد.

اخیرا اما مشخص شده که سازمان تعاون روستایی در مزایده عمومی قصد دارد میوه های تنظیم بازاری شب عید را که تاکنون در سردخانه‌های تحت کلید خود نگهداری می‌شد به بالاترین قیمت و به صورت نقدی به فروش برساند. یعنی میوه‌هایی که قرار بود شب عید به دست مردم برسد حالا بعد از گذشت دوماه قرار است در مزایده فروخته شود.

حالا سوالاتی که در اینجا پیش می آید این است که چرا سازمان تعاون روستایی سال قبل میوه ها را 20 تا 30 درصد گرانتر از نرخ بازار خریداری کرده بود که به دلیل قیمت بالا نتواند در زمان مناسب عرضه کند و این میوه ها بر روی دستش بماند؟ آیا این میوه‌ها برای تنظیم بازار شب عید نبود که حالا به مزایده گذاشته شده و آیا این کار قانونی است؟ آیا این میوه‌ها این همه مدت در سردخانه‌ها بوده و عرضه نشده؟ این اقدام سازمان تعاون روستایی  یعنی خرید مقادیری میوه و هزینه بسیار برای آن چه سودی برای مردم داشت؟