ضربه مهلک فیلترینگ به گیمرهای ایرانی

زومیت: دسترسی به توییچ، پرمخاطب‌ترین سرویس استریم بازی دنیا از چند روز پیش در ایران مسدود شده است. همچنین اخباری از فیلترینگ دیسکورد به گوش می‌رسد.

در یک هفته گذشته بسیاری از کاربران در شبکه‌های اجتماعی خبر فیلتر شدن توییچ (Twitch)‌ را مطرح کردند و از آن زمان تاکنون هیچ‌کدام از مسئولان دولتی و حاکمیتی نسبت به این موضوع واکنش نشان نداده‌اند.

حالا یک هفته پس از انتشار این خبر، دوباره کاربران در شبکه‌های اجتماعی با هشتگ «نه به فیلترینگ» اعلام می‌کنند که توییچ برای همیشه فیلتر شده است. پیگیری زومیت از کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه یا کمیته فیلترینگ هم تاکنون بدون نتیجه مانده است.

این اولین بار نیست که توییچ در کشور فیلتر و از دسترس کاربران داخل ایران خارج می‌شود. زمستان سال گذشته نیز این پلتفرم برای مدتی از دسترس کاربران ایرانی خارج شد. در آن زمان وقتی درخواستی به سایت توییچ ارسال می‌شد، آی‌ پی به 10.10.34.35 برگشت داده می‌شد که در واقع همان آی پی صفحه فیلترینگ (پیوند‌ها) بود. در نهایت نیز چند روز بعد از اعتراض کاربران به فیلتر شدن این پلتفرم، فیلتر از روی این سایت بدون هیچ توضیحی برداشته شد.

در اتفاق جدید کاربران برای باز کردن توییچ باید دقایقی صبر کنند و در نهایت پیامی که به آن‌ها داده می‌شود این است که امکان دسترسی به این سایت وجود ندارد؛ اما بلافاصله با وصل شدن فیلترشکن دسترسی به این پلتفرم به‌راحتی امکان‌پذیر است.

توییچ یک سرویس تعاملی استریم یا پخش زنده‌ی ویدیویی است که محتوا در شاخه‌های بازی، سرگرمی، ورزش، موسیقی و غیره دارد.

در کنار مسدود شدن توییچ، برخی از کانال‌های تلگرامی که در آن فعالان فضای مجازی حضور دارند نیز از برنامه بعدی برای مسدودسازی اپلیکیشن دیسکورد خبر می‌دهند. دیسکورد (Discord) یک اپلیکیشن ارتباط گروهی بسیار محبوب است که برای گیمرها طراحی شده است، گیمرهایی که به امکاناتی فراتر از آنچه استیم به آن‌ها ارائه می‌دهد نیاز دارند. البته امکانات بسیار خب دیسکورد باعث شده تا علاوه بر گیمرها، تیم‌های مختلف از جمله توسعه‌دهندگان نیز از این بستر برای ارتباطات گروهی خود استفاده کنند.

فیلتر توییچ در حالی رخ داده که در دوهفته گذشته بسیاری از کاربران و کسب‌وکارها از افت شدید کیفیت اینترنت و از دسترس خارج شدن بسیاری از فیلترشکن‌ها خبر داده‌اند. برخی کسب‌وکارها در گفت‌وگو با زومیت اعلام کرده‌اند که اختلال به‌وجودآمده در چند هفته اخیر روی شبکه اینترنت از سمت زیرساخت نیست و از سمت سیستم فیلترینگ و پیاده‌سازی یا به‌روزرسانی سیستم فیلترینگ کشور است؛ چراکه اختلال اخیر دستکاری روی DNSها و سرویس‌های رمزنگاری‌‌شده (TLS) به حساب می‌آید که فیلترشکن‌ها هم از آن استفاده می‌کنند.

هرچند که در پاسخ به این ادعا‌ها سخنگوی وزارت ارتباطات در گفت‌وگو با زومیت اعلام کرد که اختلال روی سرویس‌های اینترنتی که به صورت قانونی کار می‌کنند ایجاد نشده و فقط آن‌ها در حال مسدودسازی سایت‌های فروش غیرقانونی VPN هستند.

البته درمقابل این ادعا هم مدیران برخی از کسب‌وکارها در گفت‌وگو با زومیت اعلام کرده‌اند که ادعای مطرح‌شده که برخی سایت‌های فروش غیرقانونی VPN در حال مسدودسازی است و به همین خاطر IP آدرس آن‌ها با اختلال یا فیلترینگ همراه شده، درست نیست. به باور این گروه دولت یا حاکمیت به صورت کلی پروتکل رمزنگاری‌شده TLS را دچار اختلال کرده که یعنی امنیت کل سرویس‌های HTTPS را به‌خاطر چند سایت که VPN می‌فروشند به خطر انداخته است.

در کنار کندی کلی شبکه اینترنت، بسیاری از کاربران در یک هفته گذشته از کند شدن شدید برخی برنامه‌ها از جمله اینستاگرام خبر می‌دهند که این کندی با استفاده از فیلترشکن برطرف می‌شود. پیش از این محمد امینی، فعال حوزه دیتاسنتر و اینترنت به زومیت گفته بود که: «بخشی که مشخص نیست کجا است، هر IP را که دوست داشته باشند می‌بندند یا ترافیک برخی سرویس‌ها مانند اینستاگرام را کاهش می‌دهند.»

کاهش سرعت اینترنت اینستاگرام براساس ادعاهایی که در چند روز گذشته مطرح شده مانند اتفاقی است که برای پیام‌رسان وایبر رخ داده است. بهار سال ۱۳۹۳ به جای فیلتر مستقیم پیام‌رسان وایبر، استفاده از امکانات این پیام‌رسان برای کاربران با کندی همراه شد به‌طوری‌که ارسال عکس یا فیلم و حتی متن با سرعت بسیار کم صورت می‌گرفت. در نهایت بعد از کندی‌ای که به باور کارشناسان در آن زمان به شکل عمدی روی این پلتفرم پیاده‌سازی شده بود، باعث شد تا کاربران به استفاده از پیام‌رسان تلگرام کوچ کنند.

کند شدن و گمانه‌زنی برای فیلترینگ اینستاگرام هم در حالی در شبکه‌های اجتماعی مطرح می‌شود که هفته گذشته وزیر ارتباطات اعلام کرد فیلترینگ واتساپ و اینستاگرام شایعه است.