بانوی اژدها؛ جاسوس ۶۶ساله آمریکایی!

عصر ایران: مجله تصویری سلاح - لاکهید یو-۲ با نام مستعار "دراگون لیدی" (بانوی اژدها) یکی از مشهورترین هواپیماهای شناسایی آمریکا است که پس از گذشت بیش از نیم قرن همچنان به خدمت در ارتش آمریکا ادامه می دهد.

هواپیمای لاکهید یو-۲ یکی از جنگ افزارهای حاصل دوران "جنگ سرد" است. در آن دوران، کره زمین تحت تاثیر نفوذ دو ابرقدرت جهان یعنی آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی سابق به دو قسمت تقسیم شده بود و یک رقابت تسلیحاتی ترسناک و خطرناک بین این دو شکل گرفته بود.

تنها چهار سال پس از این که آمریکا نخستین بمب هسته ای خود را طی جنگ جهانی دوم روی ژاپن فرو انداخت، روس ها نیز در ۲۹ آگوست ۱۹۴۹، بمب هسته ای خود را در سایت آزمایش سمیپالاتینسک (Semipalatinsk Test Site) در قزاقستان منفجر کردند.

اما این تنها موردی نبود که موجب ترس آمریکایی ها شده بود و معرفی بمب افکن جدید روس ها به نام میاسیشف ام-۴ (Myasishchev M-۴) با نام مستعار هَمِر (چکش) بر نگرانی های آنها افزوده بود. پیشرفت های روس ها به طور طبیعی آمریکایی ها را به توسعه سامانه های نظارتی پیشرفته با توانایی جمع آوری اطلاعات حساس از اتحاد جماهیر شوروی وادار می کرد. لاکهید یو-۲ یکی از همین گزینه ها بود که نخستین پرواز آزمایشی خود را در سال ۱۹۵۵ انجام داد.

لاکهید یو-2؛ محصول دوران جنگ سرد که همچنان در حال خدمت است

هواپیمای شناسایی لاکهید یو-۲ با قابلیت پرواز در ارتفاعات بالا محصول رقابت تسلیحاتی در دوران جنگ سرد است و آمریکایی ها تا به امروز از آن در ماموریت های مختلف استفاده کرده اند. به عنوان نمونه، کلنل هروی استاکمن یکی از خلبانان یو-۲، ماموریتی مخفیانه را در سال ۱۹۵۶ انجام داد و با هواپیمای خود از ویسبادن در آلمان به سمت خاک شوروی پرواز کرد.

به لطف تلاش های استاکمن، دولت آمریکا متوجه شد که روس ها آن گونه که شایعه شده بود به راحتی تولید سوسیس در حال تولید انبوه موشک نیستند و با توسعه یک بمب هیدروژنی با قابلیت رسیدن به خاک آمریکا فاصله بسیاری دارند.

آمریکا از هواپیمای شناسایی لاکهید یو-۲ طی بحران موشکی کوبا نیز استفاده کرد. رئیس جمهور جان اف. کندی با کمک اطلاعات جمع آوری شده توسط این هواپیما از استقرار موشک های شوروی در غرب کوبا آگاه شد که به راحتی می توانستند به سمت اهدافی در خاک آمریکا شلیک شوند. پروازها بر فراز جزایر کارائیب دولت آمریکا را درباره ماموریت های روس ها در کوبا آگاه کرد و رئیس جمهور کندی با تلاش های دیپلماتیک از وقوع یک جنگ هسته ای و حملات احتمالی به خاک آمریکا جلوگیری کرد.

از آن زمان، هواپیمای لاکهید یو-۲ دراگون لیدی در ماموریت های مختلف در نقاط مختلف جهان حضور داشته است. این هواپیما طی دوران جنگ سرد بر فراز چین، ویتنام و کوبا پرواز می کرد و پس از پایان این دوران، از آن طی درگیری های مسلحانه در افغانستان و عراق برای نظارت و شناسایی استفاده شده است.

ویژگی های لاکهید یو-2 دراگون لیدی  

لاکهید یو-۲ یک هواپیمای تک پیشرانه، تک خلبان، و دوربرد است. بدنه باریک این هواپیما تشخیص و مشاهده آن را دشوار می کند. یو-۲ درازایی برابر با ۱۹.۲۰ متر، فاصله دو سر بال ۳۱ متر و ارتفاع ۴.۸۸ متری دارد. یک پیشرانه توربوفن با توانایی تولید ۱۷۰۰۰ پوندفوت نیروی رانش امکان دستیابی به سرعت ۷۶۰ کیلومتر بر ساعت را برای این هواپیما فراهم می کند. برد پروازی یو-۲ بیش از ۱۱۲۸۰ کیلومتر است و می تواند تا بیش از ۸۰۰۰۰ پا (۲۴۰۰۰ متر) در آسمان اوج بگیرد.

پس از پایان جنگ سرد، مدل یو-۲آر اصلاحات و بروزرسانی هایی را تجربه کرده و مدل یو-۲اس معرفی شد. مدل های جدید یو-۲ به حسگرهای پیشرفته، سامانه جی‌پی‌اس با عملکرد بالا و پیشرانه های جدید مجهز شدند. حدود یک دهه قبل، یو-۲ تحت برنامه CARE تغییراتی را تجربه کرد تا کاهش فشار کابین و بهبود سامانه جمع‌آوری ادرار صورت بگیرد. این تغییرات مورد استقبال خلبانان قرار گرفت زیرا امکان تجربه پروازی راحت‌تر با یو-۲ را فراهم کرد.

جانشینان احتمالی لاکهید یو-2

حتی برای هواپیمای موفق و مشهوری مانند لاکهید یو-۲ نیز زمان بازنشستگی فرا خواهد رسید. از این رو، ارتش آمریکا به یک هواپیمای شناسایی تاکتیکی دیگر با قابلیت پرواز در ارتفاع بالا نیاز دارد. نورث‌روپ گرومن آرکیو-۴ گلوبال هاوک پهپادی است که در حال حاضر در ارتش آمریکا خدمت می کند و شرکت لاکهید نیز محصولی به نام تی‌آر-اکس را به عنوان جانشین یو-۲ طراحی کرده است که یک هواگرد مدرن شناسایی تاکتیکی تک پیشرانه با قابلیت پرواز در ارتفاع بالا محسوب می شود.