موانع بزرگ ترامپ برای حمله دوباره به ایران؛
۵ عاملی که سرنوشت جنگ با ایران را تغییر می‌دهد
دونالد ترامپ برای تصمیم‌گیری درباره حمله دوباره به ایران با موانع تازه‌ای روبه‌رو شده است؛ از تغییر موازنه سیاسی در داخل آمریکا تا فشار متحدان منطقه‌ای و مقاومت تهران. پنج عامل حالا می‌توانند مسیر تقابل یا مذاکره را تحت تأثیر قرار دهند.
برترین‌ها: دونالد ترامپ برای تصمیم‌گیری درباره حمله دوباره به ایران با موانع تازه‌ای روبه‌رو شده است؛ از تغییر موازنه سیاسی در داخل آمریکا تا فشار متحدان منطقه‌ای و مقاومت تهران. پنج عامل حالا می‌توانند مسیر تقابل یا مذاکره را تحت تأثیر قرار دهند. در ادامه گزارش «فرارو» را می‌خوانید:
به نقل از مرکز سیاست بین الملل، شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای، تقویت مخالفان جنگ در کنگره، تضعیف موقعیت سیاسی بنیامین نتانیاهو، افزایش تلاش‌های دیپلماتیک کشورهای منطقه و تغییر رویکرد تهران، پنج تحول مهمی هستند که هزینه سیاسی و نظامی حمله دوباره آمریکا به ایران را برای دونالد ترامپ افزایش داده‌اند.
دونالد ترامپ اخیراً لحن ملایم‌تری در قبال جنگ اتخاذ کرده و مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا نیز گفته است که فعلاً نیازی به عملیات نظامی نیست. با این حال، هنوز مشخص نیست این تغییر موضع نشانه گشایش دیپلماتیک است یا صرفاً وقفه‌ای تاکتیکی می باشد.
الف- شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان
مخالفت افکار عمومی آمریکا با جنگ ایران پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای نیز آشکار بود. طبق نظرسنجی ماه مارس، ۵۹ درصد آمریکایی‌ها حمله به ایران را تصمیمی اشتباه می‌دانستند؛ این رقم تا ماه اوت به ۶۹ درصد رسید و تنها ۳۱ درصد از جنگ حمایت می‌کردند.
انتخابات میان‌دوره‌ای فرصتی برای تبدیل این نارضایتی به فشار سیاسی فراهم کرد. جمهوری‌خواهان هر دو مجلس کنگره را از دست دادند؛ نتیجه‌ای که در کنار نارضایتی از سیاست‌های ترامپ، با افزایش قیمت انرژی و پیامدهای اقتصادی جنگ نیز ارتباط داشت. ترامپ پذیرفت که جنگ در شکست حزبش نقش داشته است. جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دلیل شکست ما جنگ است.» تهران تلاش کرده بود با تحت کنترل گرفتن بازار جهانی انرژی، هزینه جنگ را به طرف آمریکایی منتقل کند.
ب- قدرت‌گیری مخالفان جنگ در کنگره
پیروزی دموکرات‌ها، موضع جریان‌های مخالف جنگ را در این حزب تقویت کرده است. حکیم جفریز، رهبر دموکرات‌های مجلس نمایندگان، پس از انتخابات وعده داد برای پایان جنگ تلاش کند و موضع خود را درباره استیضاح پیت هگست، وزیر دفاع به حمایت قاطع تغییر داد.
دموکرات‌ها اختیار پایان دادن یک‌جانبه به جنگ را ندارند، اما می‌توانند از قدرت کنگره برای محدود کردن ادامه عملیات استفاده کنند. مهم‌ترین ابزار آن‌ها کنترل بودجه است. در سال ۱۹۷۳، کنگره با قطع بودجه عملیات نظامی آمریکا در ویتنام، به پایان مشارکت این کشور در جنگ کمک کرد. دموکرات‌ها می‌توانند ممنوعیت تأمین مالی جنگ ایران را به شرط تصویب بودجه دولت فدرال تبدیل کنند.
آن‌ها همچنین قادر هستند مقام‌های دولت و فرماندهان نظامی را برای پاسخ‌گویی درباره تلفات غیرنظامیان و اتهام‌هایی مانند بمباران مدرسه میناب به کنگره فرا بخوانند. نانسی اوکایل، رئیس مرکز سیاست بین‌الملل، به العربی الجدید گفت دموکرات‌ها باید اجرای قوانین محدودکننده انتقال تسلیحات در موارد نقض حقوق بشر را در اولویت قرار دهند و برای مذاکرات جدی، اعتماد ازدست‌رفته را بازسازی کنند.
ج- تضعیف موقعیت نتانیاهو در اسرائیل
بنیامین نتانیاهو از عوامل اصلی پیشبرد دو مرحله جنگ علیه ایران معرفی شده است: حملات اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵ و عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل در فوریه ۲۰۲۶. با این حال، نتانیاهو در انتخابات اکتبر اکثریت پارلمانی خود را از دست داد و رقیبش گادی آیزنکوت، مأمور تشکیل دولت شد. آینده سیاسی اسرائیل هنوز مشخص نیست و تغییر دولت لزوماً به معنای اتخاذ سیاستی کم‌تنش‌تر در قبال ایران نخواهد بود. با این وجود، تضعیف نتانیاهو می‌تواند همکاری نزدیک او با ترامپ را تحت تأثیر قرار دهد و یکی از مهم‌ترین متحدان منطقه‌ای رئیس‌جمهوری آمریکا را در موقعیت دشوارتری قرار دهد.
د- افزایش فشار دیپلماتیک منطقه‌ای و جهانی
قطر به یکی از میانجی‌های اصلی تبدیل شده و نخست‌وزیر این کشور با مقام‌های تهران و واشنگتن از جمله ترامپ و ونس، درباره آتش‌بس، بازگشایی تنگه هرمز و امتیازهای متقابل گفت‌وگو کرده است. عمان نیز برای کاهش تنش و تنظیم ترتیبات دریایی تلاش می‌کند. هم‌زمان، عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در قالب آنچه «سه‌گانه مکه» نامیده شده، رایزنی‌های خود را هماهنگ کرده‌اند و مقام‌های ارشد این کشورها به تهران سفر کرده‌اند.
روسیه و چین نیز با حملات دوباره مخالفت کرده و رایزنی‌های خود با ایران و کشورهای منطقه را افزایش داده‌اند. با وجود این تحرکات، اختلاف‌ها درباره تحریم‌ها، محاصره دریایی آمریکا، محدودیت‌های هسته‌ای و تضمین‌های امنیتی همچنان حل نشده است. با این حال، کشورهای منطقه که در برابر اختلال انرژی و حملات تلافی‌جویانه آسیب پذیر هستند، انگیزه زیادی برای جلوگیری از درگیری تازه دارند.
۵- انعطاف دیپلماتیک ایران در کنار بازدارندگی نظامی
تهران شکست جمهوری‌خواهان را نشانه اثرگذاری راهبرد انتقال هزینه اقتصادی جنگ به جامعه آمریکا می‌داند. در عین حال، دو مسیر یعنی انعطاف بیشتر در مذاکرات و تقویت بازدارندگی نظامی را دنبال می کند. در پیشنهاد تازه ایران، زمان بازگشایی تنگه هرمز از هفت روز به دو روز کاهش یافته است. تهران همچنین از طریق قطر پیشنهاد هسته‌ای جدیدی ارائه کرده که بر چارچوب مذاکرات اسلام‌آباد استوار است. در مقابل، مقام‌های ایرانی هشدار داده‌اند که حمله دوباره آمریکا با پاسخی شدیدتر از دورهای قبلی مواجه خواهد شد.
کیهان برزگر، رئیس دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی، به العربی الجدید گفت ایران حتی پیش از انتخابات آمریکا نیز معتقد بود توازن قدرت و بازدارندگی تازه‌ای ایجاد کرده است. به گفته او، نتایج انتخابات عزم تهران را برای مقاومت در برابر فشارهای سیاسی و نظامی تقویت کرده است. از نگاه ایران، مذاکره راهی برای خروج از بحران و تهدید به پاسخ نظامی ابزاری برای جلوگیری از حمله دوباره است.
مجموع این تحولات، تصمیم‌گیری برای ترامپ را دشوارتر کرده است. شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان، افزایش قدرت مخالفان جنگ در کنگره، تضعیف موقعیت نتانیاهو، فشار دیپلماتیک کشورهای منطقه و مقاوت ایران، همگی هزینه تشدید نظامی را افزایش می‌دهند. با این حال، هیچ‌یک از این عوامل احتمال حمله دوباره آمریکا را منتفی نمی‌کند. لحن ملایم‌تر ترامپ ممکن است تاکتیکی باشد و اختلاف‌های اصلی همچنان پابرجا بمانند. در چنین شرایطی، ارزیابی نادرست هر یک از طرفین از توازن قدرت می‌تواند خطر محاسبه اشتباه را افزایش دهد.
ارسال نظر