۸ آموزش مهم و کاربردیِ خودمراقبتی به کودکان

جامعه ۲۴: بحث آموزش به‌ویژه در دوران کودکی اهمیت فراوانی دارد و می‌تواند به‌کلی آینده فرد را تحت‌تاثیر قرار دهد، اما باید به این نکته توجه داشت که هر سنی آموزش خاص و ویژه خود را نیاز دارد. برای نمونه نمی‌توان مسائل را آن‌گونه‌که برای یک کودک ۵ ساله توضیح می‌دهیم به نوجوان ۱۴ ساله بگوییم بنابراین متناسب‌بودن آموزش با سن کودک اهمیت بسیار زیادی دارد و این نکته‌ایست که گاه پدرومادر‌ها آن را نادیده می‌گیرند.

 امنیت افراد مهم‌ترین چیزیست که هر کسی به‌دنبال است، اما این امنیت مستلزم مسائل بسیاریست که یکی از آن‌ها آموزش است. کودکان از ابتدا هیچ می‌دانند و پدرومادر و اطرافیان هر یک براساس میزان نزدیکی و نوع اندیشه و محیط زندگی و آموخته‌های خود چیز‌هایی به آن‌ها می‌آموزند تا بتوانند به اصطلاح گلیم خود را از آب بیرون بکشند.

آموزش خودمراقبتی به کودکان یکی از مهم‌ترین آموزش‌هاییست که هر کودکی باید ببیند تا بتواند از خود و جسم و روحش در برابر محیط بیرون مراقبت کند. آموزش سبب می‌شود کودک بتواند مهارت‌هایی بیاموزد و توانمندی خود را بالا برد و بتواند به هنگام خطر از خود محافظت کند.

هنگامی‌ که به کودک آموزش‌های گوناگون و موقعیت‌های مختلف برایش توضیح داده می‌شود او آمادگی رویارویی با هرگونه فضا و موقعیتی را خواهد داشت. در واقع او برای هر موقعیتی آمادگی ذهنی دارد و دچار سردرگمی و آشفتگی نمی‌شود بلکه چون آموزش‌های لازم را دیده است به‌آسانی می‌تواند موقعیت را درک کند و اقدام لازم را انجام دهد.

روش‌های آموزش دادن نکات ایمنی به کودکان

۱-دوری از وسایل پرخطر

نخستین کاری که در آموزش به کودکان باید انجام دهید این است که به آن‌ها بگویید به چیز‌هایی نباید دست بزنند. در واقع باید خطر را به آن‌ها آموزش دهید و بشناسانید.

البته در این راه مراقب باشید زیاده‌روی نکنید. چون خود شما از چیز‌هایی که ترس چندانی ندارند می‌ترسید نباید فرصت تجربه‌کردن را از کودکتان هم بگیرید؛ بنابراین به این مسئله دقت کنید. برای نمونه باید به آن‌ها بگویید تا رسیدن به سن مناسب نباید از چاقو و وسایل برقی استفاده کنند یا نباید به آتش دست بزنند. کوشش کنید روش درست استفاده از هر چیزی را به فرزندتان آموزش دهید و او را با خطرات احتمالی آشنا کنید.

۲-هشدار در مورد افراد غریبه

انسانیت و داشتن اخلاق خوب و گفتگو با دیگران بسیار پسندیده است، اما این موضوع نباید از حد فراتر رود. باید به کودکان بیاموزید در ابتدا و به‌ویژه هنگامی‌که تنها هستند به غریبه‌ها نزدیک نشوند. در واقع باید به‌گونه‌ای به کودکان آموزش دهید که آن‌ها جوانب احتیاط را درنظر داشته باشند، اما نسبت به افرادی که در کوچه و خیابان می‌بینند احساس هراس نداشته باشند.

هنگامی‌که با کودک هستید به دیگران لبخند بزنید و اگر کسی از شما پرسشی داشت در حد توان به او پاسخ دهید و به دیگران کمک کنید تا کودک متوجه رفتار درست و خوب شود و بداند دیگران و کسانی‌که در محیط بیرون هستند بد نیستند، اما ضمن این رفتار‌ها باید در قالب داستان و شعر و به شکلی غیرمستقیم به آن‌ها بیاموزید از دیگران چیزی قبول نکنند یا با آن‌ها بدون اجازه و اطلاع پدر و مادر خود جایی نروند.

هم‌چنین به کودکان خود بیاموزید اگر کسی خواست آن‌ها را به زور سوار ماشین کند یا جایی ببرد و یا به بدنشان و اعضای خصوصی آن دست بزند با آخرین توان فریاد بکشند و کمک بخواهند. اجازه دهید محیط خانه پدر و مادر برای کودک امن‌ترین جای ممکن باشد تا او بتواند مشکلاتش را به آسانی با آن‌ها مطرح کند و از آن‌ها کمک بخواهد.

۳-آموزش ردشدن از خیابان

یکی دیگر از آموزش‌های لازم و ضروری به کودکان قانون و مقررات و رعایت آن‌هاست. اگر فرد از کودکی پدرومادری داشته باشد تا به قوانین و مقررات احترام بگذارند خود نیز این آموزش‌ها را دیده باشد و نسبت به آن‌ها حساس باشد هرگز در بزرگ‌سالی فردی قانون‌شکن نخواهد شد.

برای نمونه عبور از خیابان و یا توقف پشت چراغ قرمز ازجمله مواردیست که کودک باید بداند. شما می‌توانید هنگام رانندگی این آموزش‌ها را به صورت عینی و عملی به کودک بدهید. کودک را با علائم رانندگی و عابر پیاده در سطح شهر آشنا کنید و از او بخواهید از کودکی آن‌ها را رعایت کند.

۴-آموزش ارتباط برقرار کردن با پلیس

به گزارش جامعه ۲۴، به کودک بیاموزید پلیس حافظ امنیت اوست، بنابراین باید بتواند هر جا با مشکلی روبه‌رو شد به نزد او برود و ماجرا را برایش بگوید. از سوی دیگر باید شماره پلیس را به فرزندتان آموزش دهید تا اگر در موقعیتی بود که به شما یا شخص قابل اعتمادی در دسترس نبود با آن شماره تماس بگیرد و موقعیت خود را توضیح دهد.

همان‌گونه‌که در بالا اشاره کردیم شما می‌توانید حین بازی این آموزش‌ها را به کودک دهید تا بهتر در ذهن او بماند.

بیشتر بخوانید: پیشنهاد‌های کاربردی برای تشویق کودکان به خوردن صبحانه

۵- آموزش نشانی و شماره تلفن

از مهم‌ترین مواردی که باید به کودک آموزش دهید نام و نام‌خانوادگی و محل زندگی و شماره تماس پدر و مادر و منزل است. فراموش نکنید حتما به کودک یادآوری کنید این موارد و گفتن آن‌ها به هر کسی مجاز نیست و تنها باید هنگامی از آن‌ها استفاده کند که وضعیت عادی نیست برای نمونه در خیابان گم شده یا شخصی قصد فریبش را داشته است و مواردی از این قبیل.

۶-آموزش ماندن در محل

از مشکلات شایعی که وجود دارد این است که معمولا به هنگام بیرون رفتن کودک گم می‌شود. ضمن این‌که پدرومادر باید دقت کنند تا این رخداد تا حد ممکن روی ندهد، اما اگر این‌گونه شد حتما پیش‌تر به کودک خود بیاموزید سر جای خود بماند و نترسد و دستپاچه نشود. برای او توضیح دهید اگر در جایی که احساس می‌کند گم شده است بماند آسان‌تر می‌توانید او را پیدا کنید.

۷-آموزش جنسی به کودک

یکی از آموزش‌هایی که شوربختانه در کشور ما به دلایل واهی داده نمی‌شود آموزش جنسی به کودکان است. کودکی که اعضای بدن خود و اندام خصوصی‌اش را بشناسد کمتر آسیب می‌بیند. به کودک بیاموزید هیچ‌کس جز پدر و مادر و پزشک حق و اجازه ندارد به بدن او و به‌ویژه اندام خصوصی‌اش دست بزند و آن‌ها را لمس کند. کودکی که این آموزش‌ها را دیده باشد هنگامی‌که در موقعیت‌های خطرناک قرار می‌گیرد به‌سرعت می‌تواند دیگران را از موضوع آگاه کند.

۸- آموزش پنهان‌کاری نکردن

کودکان گاه پنهان‌کاری می‌کنند و به دلایل گوناگون از جمله ترس از والدین برخی مسائل را بیان نمی‌کنند. به فرزند خود بیاموزید امن‌ترین جای دنیا خانه و قابل‌اعتمادترین افراد برای او پدرومادرش هستند. عشق خود را بی‌وقفه نثار او کنید تا او بتواند با شما به‌آسانی صحبت کند.

برای کودک خود تفاوت رازداری خوب و بد را توضیح دهید تا مبادا در دام افراد سودجو گرفتار نشود، چون ممکن است برخی افراد کودک را مورد آزار قرار دهند و به او بگویند اگر این موضوع را با کسی درمیان بگذارد بگوید فلان کار را خواهند کرد.