آیا فیلترینگ، منجر به کنترل خشم مردم می‌شود؟

محمد رهبری، پژوهشگر شبکه‌های اجتماعی طی یادداشتی در روزنامه هم‌میهن نوشت: بیش از یک‌هفته است که دسترسی به اینترنت با اختلال جدی روبه‌رو است و استفاده از اپلیکیشن‌هایی نظیر اینستاگرام و واتساپ نیاز به فیلترشکن دارد. این اتفاق با هدف کنترل اعتراضات مردم و کاهش دسترسی معترضان به این اپلیکیشن‌ها انجام شده است. با این حال پرسش مهم آن است که اساسا چنین تصمیمی چقدر به کنترل اعتراضات و خشم مردم کمک می‌کند.

تصویری غالب در میان برخی سیاست‌گذاران و مسئولان وجود دارد که می‌توانند با کنترل اینترنت، جلوی اعتراضات را بگیرند، اما این تصور به‌شدت اشتباه است. برای نمونه خوب است انقلاب مصر در سال 2011 را ازاین‌حیث بررسی کنیم. برخلاف تصویر رایج که اینترنت «عامل اصلی» در ایجاد هماهنگی میان انقلابیون مصری و شکل‌گیری انقلاب مصر بود، به‌نظر می‌رسد هماهنگی در آن انقلاب به شکل دیگری انجام می‌پذیرفت. ویلون و دون (2011) در پیمایشی که در همان سال در میان کنشگران مصری انجام دادند، مشاهده کردند که «تعامل چهره‌به‌چهره (با 93درصد)، مهم‌ترین شکل ارتباطات اعتراضی در میان فعالان و کنشگران بود.

تردیدی نیست که اختلال در دسترسی به اینترنت و شبکه‌های اجتماعی نیز می‌تواند به افزایش نارضایتی‌های موجود بینجامد. یک‌سال پیش، بیش از یک‌میلیون‌نفر از کاربران آنلاین در اقدامی با طرح‌صیانت مخالفت کردند، چراکه آن را به معنای اعمال‌ محدودیت بیشتر بر اینترنت می‌دانستند. بسیاری از کسب‌وکارهای مردم در اینستاگرام است و عموم‌مردم ازطریق اینستاگرام و واتساپ با یکدیگر در ارتباط هستند و تفریح و سرگرمی دارند. نتیجه تداوم فیلترینگ این شبکه‌های اجتماعی، به افزایش نارضایتی مردم منجر می‌شود و جامعه را ناراضی‌تر می‌کند.