با افسردگی پس از زایمان چه کنیم؟

جامعه ۲۴: افسردگی در دنیای امروز و در تمام دنیا رایج است و افراد زیادی را درگیر خود می‌کند اما تمام افسردگی‌ها این‌گونه نیستند. نوعی از افسردگی که گاهی ممکن است پس از به دنیا آمدن نوزاد در برخی مادرها به وجود بیاید، افسردگی پس از زایمان نامیده می‌شود.

یکی از انواع افسردگی که زنان آن را تجربه می‌کنند افسردگی پس از زایمان است. این افسردگی معمولا
پس از زاده‌شدن نوزاد در میان زنان رخ می‌دهد و اگر درمان نشود شاید تا یک سال هم به درازا بکشد.

دلایل افسردگی پس از زایمان

باید دید چرا زنان پس از زایمان دچار افسردگی می‌شوند و دلایل آن چیست. تاکنون در این مورد پژوهش‌های زیادی انجام شده است که نشان می‌دهد یکی از دلایل عمده در این مورد تغییرات هورمونیست که در بدن زنان رخ می‌دهد. باید بدانید نزدیک به ۲۰ درصد از زنان بعد از زایمان ممکن است دچار این مشکل شوند مشکلی که البته درمان‌شدنیست و جای نگرانی ندارد البته اگر جدی گرفته شود.

پژوهش‌گران می‌گویند تغییرات ناگهانی در سطح هورمون‌ها پس از زایمان، می‌تواند به افسردگی در زنانی که به تغییرات در سطوح استروژن و پروژسترون حساس‌ترند منجر شود.

آن‌ها هم‌چنین ادامه می‌دهند که عوامل زیادی در افسردگی پس از زایمان و بروز آن نقش دارند عواملی مانند ترکیب عوامل هورمونی، زیست‌محیطی، عاطفی و ژنتیکی که برخی از آن‌ها از کنترل فرد خارج است.

عوامل دیگری که به زیاد شدن احتمال افسردگی پس از زایمان کمک می‌کند شامل خستگی جسمی پس از زایمان، تلاش برای تطبیق عاطفی خودتان با مادر شدن و محرومیت از خواب و بی‌خوابی‌های مداوم است.

به طورکلی افسردگی‌های بعد از زایمان به سه دسته تقسیم می‌شوند:

دسته نخست: خفیف‌ترین نوع افسردگی در این گروه جای می‌گیرد. این افسردگی معمولا پس از ۳ یا ۴ روز بعد از زایمان شروع می‌شود و تا چند ساعت و یا چند روز ادامه دارد. از آن‌جایی‌که این افسردگی شدید نیست نیازی هم به درمان خاصی ندارد و خودبه‌خود از بین می‌رود.

دسته دوم: این همان افسردگی رایج است که به آن افسردگی پس از زایمان می‌گویند که معمولا ۶ ماه پس از زایمان خود را نشان می‌دهد و البته به درمان نیاز دارد. نشانه‌های این افسردگی از گروه پیش بیش‌تر و شدیدتر است و با احساس خستگی و بی‌انرژی بودن شدید، تحریک‌پذیری و یا افکار خودکشی و ... همراه است.

دسته سوم: افسردگی در این دسته جزو نادرترین افسردگی‌های پس از زایمان است که در اصطلاح پزشکی به آن سایکوز بعد از زایمان می‌گویند. مطالعات نشان می‌دهد بیش‌تر زنان مبتلا به این مدل از افسردگی فاکتور‌های ابتلا به بیماری دوقطبی را دارا هستند. زنان با این نوع افسردگی دارای علائمی مانند نوسانات خلقی شدید، توهم، تلاش برای صدمه زدن به خود و یا کودک، افکار خودکشی و ... هستند.

آن‌گونه‌که آمار نشان می‌هد بسیاری از زنانی که دست به نوزادکشی می‌زنند پس از آن درصدد کشتن خود نیز هستند. به دلیل عواقب خطرناکی که ممکن است این نوع از افسردگی به همراه داشته باشد اقدامات درمانی اورژانسی، ضروری است. در این موارد برای درمان افسردگی بعد از زایمان، گاهی ممکن است بیمار نیاز به بستری شدن در بیمارستان داشته باشند.

نشانه‌های افسردگی پس از زایمان

به موارد زیر دقت کنید، اگر از میان آن‌ها پنج مورد یا بیش‌تر را هر روز و در تمام آن به مدت دو هفته تجربه کرده‌اید به احتمال زیاد مبتلا به افسردگی پس از زایمان شده‌اید.

- احساس غم و اندوه شدید، پوچی یا ناامیدی

- احساس برانگیختگی و خشم

- گریه کردن مداوم یا بیش‌تر وقت‌ها قرار داشتن در آستانه گریه

- بی‌علاقگی یا لذت نبردن از فعالیت‌ها و سرگرمی‌های معمول خود

- دشواری در به خواب رفتن در آغاز شب یا مشکل در بیدار ماندن طی روز

- از دست دادن اشتها یا خوردن بیش از حد

- احساس گناه شدید

- حس بی‌ارزش بودن زندگی

- احساس ناتوانی در کنار آمدن با مسائل

- ترس از تنها ماندن با کودکتان

- حس ترس بی دلیل و غیرقابل کنترل

- وسواس بیش از حد

- حواس پرتی

- مشکل در تمرکز یا تصمیم‌گیری

- کناره‌گیری از دوستان و خانواده

- بی‌علاقگی به کودک

- ناتوانی در مراقبت از کودک

- احساس خستگی شدید و رخوت

- داشتن رویا‌هایی در مورد آسیب دیدن کودکتان

- داشتن افکار منفی در مورد خودتان

همان‌گونه‌که توضیح دادیم به این موارد دقت کنید و اگر آن‌ها را در خود دیده‌اید حتما با همسر و پزشک خود مشورت کنید تا بتوانید هرچه زودتر برای درمان اقدام کنید.

درمان افسردگی پس از زایمان

افسردگی یک بیماری روحی جدیست که اگر نادیده گرفته شود و درمان نشود می‌تواند آسیب‌های جدی به بار آورد. باید بدانید افسردگی درمان دارد بنابراین دلهره را از خود دور کنید و به فکر درمان باشید چراکه تازه مادر هم شده‌اید و نسبت به گذشته وظایف و مسئولیت‌های دیگری به آن‌چه تاکنون داشته‌اید افزوده شده است.

فراموش نکنید مادر شدن کاری تمام‌وقت است و نیاز به وقت و انرژی زیادی دارد پس بهتر است با اطرافیان خود مانند همسر و مادر و دوست صحبت کنید و از کمک آن‌ها بهره بگیرید. با درمان افسردگی راحت‌تر می‌توانید با کودک خود پیوند برقرار کنید و قادر به مراقبت بهتری از او هستید.

مقابله با افسردگی پس از زایمان

شما می‌توانید با افسردگی مقابله کنید و آن را از خود دور کنید. در این راه می‌توانید از کمک کسانی‌که دوستتان دارند و به آن‌ها اعتماد دارید هم استفاده کنید. برای مقابله با افسردگی راه‌کار‌هایی وجود دارد که در زیر به برخی از آن‌ها اشاره می‌کنیم:

- با خودتان مهربان باشید

- از خودتان انتظارات بیش از حد نداشته باشید

- از دیگران کمک بگیرید

- احساسات خود را بیان کنید

- به خودتان برسید

- کمی استراحت کنید

- از خانه خارج شوید

- خودتان را کمی آسوده و رها کنید