روزنامه صداوسیما: هشتگ «مهسا» کار ربات‌ها بود!

جام جم، ارگان رسانه‌ای صداوسیما در خبری تحلیلی نوشت: وقتی در مورد ترند شدن یک هشتگ یا یک موضوع در رسانه اجتماعی توییتر صحبت‌می‌کنیم اول باید بدانیم دقیقا چه اتفاقی را می‌خواهیم بررسی کنیم. به عبارت دیگر باید بدانیم توییتر برای ترند شدن یک هشتگ یا موضوع چگونه عمل می‌کند و سیاست‌هایش به چه صورتی اعمال می‌شود.

اگر کسی روزانه میزان تعداد توییت ارسال شده روی هشتگ‌های ترند در سطح جهانی را نگاهی بیندازد متوجه می‌شود به صورت طبیعی بین ۱۰تا۵۰هزار توییت روی این هشتگ‌ها ارسال شده است. برای ترند شدن البته صرف تعداد توییت‌ها مهم نیست و عوامل دیگری همچون بازه زمانی ارسال این تعداد توییت (سرعت رشد و انتشار)، گسترش هشتگ یا موضوع به سایر پیام‌رسان‌ها و رسانه‌های اجتماعی و به طور قطع برخی سیاست‌ها و اولویت‌های مالی و تبلیغاتی خود شرکت توییتر نیز دخالت دارد.

اگر کسی روند تبلیغات توییتری را مستقیم با خود شرکت توییتر پیش ببرد و هزینه تبلیغ یک محتوای خاص را به آن بدهد، توییتر با نگاهی خوشبینانه به آن برخی محدودیت‌ها را برایش حذف می‌کند. براین اساس می‌توان پیش‌بینی کرد که به آسانی و با ارسال تنها حدود ۱۰هزار توییت در یک بازه زمانی کوتاه روی هشتگ یا موضوعی که با سیاست‌ها و اولویت‌های توییتر هماهنگ بوده و احتمالا تأمین هزینه‌های تبلیغاتی آن نیز مستقیم با شرکت توییتر انجام شده است یک هشتگ، ترند جهانی شود.

توییتر با آزاد گذاشتن آی‌‌پی‌هایش (آدرس رابط بین توییتر و ربات‌های مدیریت حساب کاربری و انتشار) مدت‌ها اجازه استفاده از ربات‌ها برای ارسال محتوا را در دسترس همگان قرار داده بود. اما چند سال پیش بود که این شرکت همه آی‌پی‌هایش را بست و اعلام کرد از این پس اجازه استفاده از این امکان را تنها به افراد یا مجموعه‌هایی می‌دهد که ابتدا نوع فعالیت و اهداف‌شان را برای توییتر روشن کرده و اسناد هویتی خودشان را نیز ارائه بدهند.

این مسأله در نگاه اول به معنای پایان یافتن انتشار رباتیک گسترده در توییتر به نظر می‌رسید اما از همان روزهای اول اعمال این سیاست جدید، همچنان انتشار گسترده و تبلیغاتی (به اصطلاح انتشار Spamming) برخی محتواها در فضای توییتر انجام می‌شد که نشان از آن داشت که برخی ربات‌ها بدون نیاز به آی‌پی توییتر و با اتصال مستقیم همزمان به چند حساب کاربری همان روند مدیریت حساب‌های کاربری و انتشار گسترده را انجام می‌دهند.

بر این اساس حالا باید بدانیم که هشتگ مهسا امینی از ۲۳شهریور آغاز شده و دوم مهرماه با ۴ میلیون توییت و هفتم مهرماه با سه میلیون و ۹۵۰هزار و هشتم مهرماه با نزدیک به سه‌میلیون و ۹۰۰ هزار توییت و ریتوییت به اوج رسید. هر چند حالا این هشتگ از ۳۰۰ میلیون بار گذشته اما در برهه‌ای این هشتگ در حالی به ۱۷۲ میلیون رسید که این تعداد توسط فقط یک میلیون و صدهزار اکانت توییتری صورت گرفته است.

مصداق‌های بسیاری در این رابطه می‌توان به چشم دید، به عنوان مثال اکانتی که در سپتامبر ۲۰۲۲ (۲۶ شهریور امسال) ثبت و فعال شده و طی ۱۵ روز ۲۷۰۰ توییت ثبت کرده است. یا اکانت دیگری که در روزهای اخیر نام کاربری‌اش را تغییر داده و با این‌که اکانت آن هشت سال پیش ثبت شده اما کل ۱۷هزار توییت آن به کمتر از یک ماه اخیر تعلق دارد. از این دست نمونه‌ها در روزهای اخیر بسیار است.

اما نشانه‌های دیگری هم در رباتیک بودن ترند شدن یک هشتگ در توییتر وجود دارد. به عنوان مثال تعداد توییت و لایک‌ها با هم برابری می‌کند و کاربران عموما فقط ریتوییتر هستند و پاسخ دارای نام و نشان غیرحقیقی و نامشخص هستند و تعداد توییت‌های این اکانت‌ها تقریبا صفر ولی تعداد ریتوییت‌ها بسیار بالاست. از جمله نشانه‌های آشکار دیگر در این میان این است که تعداد فالوئینگ و فالوئر اکانت‌های برتر شرکت‌کننده در یک هشتگ رباتیک، بسیار پایین است.

البته برای بسیاری روشن است که اکثر اکانت‌ها از چند ماه پیش از عملیات توییتری، ایجاد شده و فقط در همان زمان خاص عملیات فعال می‌شوند. موضوع دیگری که در این عملیات توییتری مشخص است حضور پررنگ اکانت های  منافقین مستقر در آلبانی  و اکانت‌های  سعودی است که حضور پررنگی در این پروسه دارند و اصل پیشبرد این عملیات فریب توسط این ۲جریان  توییتری در حال انجام است. بررسی کارشناسان نیز تایید کننده این سخن است. فریب پر تعداد بودن را  نخوریم که همه چیزشان فیک است!

چگونگی ترند شدن  #مهسا_امینی

۵۴۰۰

HOOMANIUM

این اکانت که ۸ سال قبل ثبت شده ، نام کاربری‌اش را تغییر داده و آمار  آن متعلق به قبل است  

۳۵۸۰

Miglo

این حساب کاربری یک سال قبل ثبت شده است و طی یک‌ماه اخیر در این ماجرا  فعال بوده است 

۳۵۰۰

Marwa

این حساب کاربری ۲۶ شهریورماه امسال ثبت و از همین زمان فعال شده است 

۳۰۰۰

چشمک

این حساب کاربری از  ۱۴ماه قبل راه اندازی شده و از اواخر شهریور امسال فعال شده است

۲۹۰۰

Leyla

این حساب ۲۶ شهریور ثبت شده و طی چند روز اخیر با ۲۹۰۰ توییت و ریتوییت از حساب ‌های فعال است

۲۸۰۰

Coco

این حساب ۱۱ ماه قبل ثبت شده و فعالیتش تقریبا در ۲۰ روز اخیر  بوده است

۲۷۰۰

Woman

این حساب کاربری ۲۶شهریورماه ثبت شده  و طی ۱۵ روز این مقدار فعالیت داشته است

۲۵۰۰

mahtab

این حساب کاربری از ‌۱۱ ماه قبل ثبت شده اما در ۲۰ روز اخیر این میزان فعالیت را ثبت کرده است

اعداد ذکر شده بر مبنای ریتوییت های ثبت شده است.