شش نکته دلهره‌آور درباره دانش‌آموزانِ بازداشتی اعتراضات

توسعه ایرانی نوشت: یوسف نوری، وزیر آموزش و پرورش ایران روز سه‌شنبه در گفت‌وگو با شرق، ضمن تأیید بازداشت دانش‌آموزان معترض، نسبت به تعداد دقیق بازداشتی‌ها ابراز بی‌اطلاعی کرد و گفت: «برخی دانش‌آموزان بازداشتی برای اصلاح و تربیت به مراکز روان‌شناسی ارجاع داده شده‌اند تا مانع از تبدیل آنها به شخصیت‌های ضداجتماعی شوند.»

بدیهی است که بازداشت کودکان و نوجوانان موضوعی نگران‌کننده‌ و شوک‌آور است. در همین راستا، کاترین راسل، مدیرعامل صندوق کودکان سازمان ملل (یونیسف)، از «گزارش‌های مستمر درباره کشته و زخمی و بازداشت شدن کودکان و نوجوانان در ناآرامی‌های عمومی فعلی در ایران به شدت» ابراز نگرانی کرد.

یک روز پیشتر هم انجمن حمایت از حقوق کودکان ایران با اشاره به حضور «گروه‌های سنی دهه‌ ۸۰ و گاهی حتی دهه ۹۰» در اعتراض‌های اخیر، از «دستگیری و نگهداری کودکان در شرایط نامطلوب تا کشته شدن» آنها انتقاد کرده بود.

این انجمن از «ناشکیبایی حاکمیت و بویژه نیرو‌های انتظامی و نظامی» و ناآشنایی آنها از شرایط خاص کودکی و نوجوانی که کار را به «اعمال خشونت علیه این گروه سنی کشانده» انتقاد کرد.

دامنه این موضوع به مجلس نیز کشیده شد و یک عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی از ورود این کمیسیون به موضوع دانش‌آموزان بازداشتی در جریان ناآرامی‌های اخیر خبر داد.

حبیب‌الله دهمرده  در واکنش به صحبت‌های وزیر آموزش و پرورش درباره بازداشت برخی از دانش‌آموزان در جریان ناآرامی‌های اخیر گفت: کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس در صورت وجود مطلبی درباره دانشجویان و دانش آموزان به آن ورود خواهد کرد.

وی‌ادامه داد: باید حساب کسانی که سوءاستفاده می‌کنند را از دانشجو و دانش‌آموز جدا کرد. ما تلاش می‌کنیم که در صورت وجود موردی بررسی‌های لازم را انجام دهیم.

 محمدعلی طالبی، کارگردان برجسته سینمای ایران نیز که بیش از ۱۰ فیلم سینمایی چون «کیسه برنج» و «چکمه» درباره کودکان و نوجوانان در ایران ساخته است، با رد ادعای وزیر آموزش و پرورش درباره نحوه برخورد با دانش‌آموزان درگفت‌وگویی تصریح می‌کند: «مستقیما در جریان بازداشت یک دانش‌آموز ‍دبیرستانی در ایران هستم که بعد از ضرب و جرح به کانون اصلاح و تربیت فرستاده شده است. اعزام به کانون اصلاح و تربیت تازه برای کسانی است که پارتی یا شانس دارند و از کهریزک، یا جاهای دیگر سردرنمی‌آورند».

بازداشت دانش‌‌‌‌آموزان معترض به هیچ روی زیبنده نظام نیست

عصر ایران در همین مورد نوشت: از وزیر آموزش و پرورش که در جایگاه پدری دانش‌‌‌‌آموزان این کشور نشسته است، انتظار می‌رفت همانند رؤسای دانشگاه‌‌‌ها، دستکم وعده پیگیری آزادی دانش‌‌‌‌آموزان را می‌داد نه این که صرفاً بگوید در حال گذران دوره‌‌های جلوگیری از تبدیل به شخصیت ضد اجتماعی هستند.

وزیر آموزش و پرورش در گفت و گو با "شرق" تایید کرده است که در جریان اعتراضات اخیر، برخی دانش‌‌‌‌آموزان بازداشت و برای اصلاح و تربیت به مراکز روان شناسی ارجاع داده شده اند تا مانع از تبدیل آنها به شخصیت‌های ضداجتماعی شوند.

به گفته یوسف نوری، دانش‌آموزی در زندان نداریم و مواردی هم اگر بازداشت باشند برای بحث اصلاح و تربیت است که در مرکز روان شناسی هستند و دوستان کارشناس کارشان را انجام می‌دهند تا بعد از اصلاح به محیط مدرسه برگردند.

وی همچنین در پاسخ به این سوال که تعداد دانش‌‌‌‌آموزان بازداشتی چند نفر است؟ گفته است: تعدادشان زیاد نیست و اینقدری نیستند. نمی توانم آمار دقیقی از تعدادشان بدهم.

در این باره نکات زیر قابل تامل است:

1 - این که "بازداشت دانش‌‌‌‌آموزان در جریان یک فرایند اعتراضی، به هیچ روی زیبنده نظام نیست"، "اظهر من الشمس" است و توضیح بیشتری نمی‌خواهد.

2 - بعد از بازداشت دانشجویان، روسای دانشگاه‌‌های مربوطه در مصاحبه‌‌های خود مکررا گفتند که پیگیر آزادی دانشجویان هستند.

از وزیر آموزش و پروش که در جایگاه پدری دانش‌‌‌‌آموزان این کشور نشسته است، انتظار می‌رفت همانند رؤسای دانشگاه‌‌‌ها، دستکم وعده پیگیری آزادی دانش‌‌‌‌آموزان را می داد نه این که صرفاً بگوید در حال گذران دوره‌‌های جلوگیری از تبدیل به شخصیت ضد اجتماعی هستند.

از آقای وزیر می‌خواهیم به حکم وظیفه انسانی، اخلاقی و حرفه‌ای خود، پیگیر آزادی دانش‌‌‌‌آموزان باشد و اگر خودش نمی تواند مستقیماً کاری کند، موضوع را با رئیس‌جمهور در میان بگذارد تا بلکه از طریق ایشان فرجی حاصل شود.

3 - ظاهراً وزیر حتی  نمی‌داند چه تعداد از دانش‌‌‌‌آموزان بازداشت هستند و صرفا می‌گوید اینقدری نیستند! شاید هم می داند و نمی گوید و به قول خودش نمی تواند آمار بدهد؛ این خیلی عجیب است!

4 - وزیر گفته است دانش‌‌‌‌آموزان بازداشتی، در مرکز روان‌شناسی هستند و دوستان کارشناس کارشان را انجام می‌دهند تا بعد از اصلاح به محیط مدرسه برگردند.

از جناب ایشان می پرسیم کدام مرکز روان‌شناسی، به طور شبانه روزی به دانش‌‌‌‌آموزان خدمات کارشناسی می‌دهد و از آنها نگهداری می‌کند؟! آیا امکان این که رسانه‌‌‌ها از این مرکز روان شناسی گزارش و عکس و فیلم تهیه و منتشر کنند هست؟ اصلاً آدرس‌اش کجاست؟

5 - یکی از اشتباهات "گشت ارشاد" این بود که فکر می‌کردند با چند ساعت "توجیه" در مرکز پلیس، زنان و دختران به قول خودشان بدحجاب، ارشاد و محجبه می‌شوند!

به فرض صحت اظهارات وزیر آموزش و پرورش که می گوید کارشناسان روان شناسی می خواهند دانش‌‌‌‌آموزان بازداشتی را اصلاح کنند، باید گفت که همان اشتباه معروف، اینجا هم در حال تکرار است چه آن که سیستم آموزشی که سال‌‌‌ها نتوانسته دانش‌‌‌‌آموزان را وفق مراد خودش تربیت کند، هرگز نخواهد توانست دانش‌‌‌‌آموزان بازداشتی را با کارشناسان ادعایی وزیر آموزش و پرورش در مدت کوتاهی به گفته وزیر "اصلاح" کند و به محیط مدرسه برگرداند!

6 - یکی از مصائب جامعه ما این است که مجبوریم حرف‌‌هایی را تکرار کنیم که "اظهر من الشمس" است. پس نکته اول را باز هم می‌آوریم: "بازداشت دانش‌‌‌‌آموزان در جریان یک فرآیند اعتراضی، به هیچ روی زیبنده نظام نیست."