کشف آثار باستانی در زیرزمین یک مسجد

ایسنا: رئیس پایگاه پژوهشی میراث فرهنگی نوش‌آباد، از شناسایی آثار معماری و شواهد باستان‌شناختی در زیر مسجد جامع نوش‌آباد خبر داد.

رضا نوری شادمهانی رئیس پایگاه پژوهشی میراث فرهنگی نوش‌آباد گفت: مسجد جامع نوش‌آباد، از بناهایی است که نوعی شکل‌گیری و توسعه تاریخی در آن دیده می‌شود و هم محراب مقرنس‌کاری شده خشتی مربوط به دوره پیشا سلجوقی دارد تا شواهد معماری مربوط به دوره کنونی در آن داریم.

او افزود: آثار موجود در مسجد جامع نوش‌آباد بر اساس شواهد تاریخی می‌تواند یک منبع مطالعاتی برای علاقه‌مندان معماری به طور عام و پژوهشگران دوره اسلامی به طور خاص باشد.

سرپرست هیئت گمانه‌زنی باستان‌شناختی در مسجد جامع نوش‌آباد، گفت: گمانه شماره یک، در کف ایوان شمالی، سفال‌های ایلخانی و قبل از آن و قطعات کاشی لعابدار که برخی از آنها حرفی دیده می‌شود که این کاشی‌ها متعلق به ایوان شمالی بوده و کاربرد کتیبه داشته است، اما از بدنه جدا شده و برای پرشدگی در کف استفاده شده است.

او افزود: کشف این قطعات ایلخانی و به ویژه قطعات کاشی کمک می‌کند تا خلأ اطلاعاتی در مورد شکل و صورت مسجد در دوره ایلخانی را بازآفرینی کرده و مقدمه‌ای برای مرمت عصر ایلخانی مسجد محسوب شود.

نوری شادمهانی اظهار کرد: محراب مقرنس که شاید نشانه‌ای برای هسته اصلی مسجد باشد، شناسایی شد و برای آنکه وضعیت شکل‌گیری مسجد را روشن کنیم گمانه دوم در رواق غربی حفر شد که یک جرز خشتی و یک دیوار گچ اندود در آن پیدا شد که کمک می‌کند تا بگوییم این مسجد پیش از دوره سلجوقی ساخته شده است.

او تصریح کرد: کاوش در مسجد جامع نوش‌آباد منجر به کشف دو قطعه سفال نوشته شد که از شواهد باستان‌شناختی نادر از دوره اسلامی است زیرا سفال نوشته‌ها بیشتر از محوطه‌های ساسانی و اشکانی به دست می‌آیند .بعد از کشف چهار قطعه سفال نوشته عربی از محوطه «چال ترخان ری» کشف این دو قطعه سفال‌نوشته در مسجد جامع نوش‌آباد بسیار حائز اهمیت است تا با یاری کتیبه‌خوان ها بتوانیم مضمون این سفال‌نوشته‌ها را رمزگشایی کنیم.

نوری شادمهانی تصریح کرد: قطعه‌سفال‌ها که برای گاه‌نگاری مسجد جامع نوش‌آباد بسیار ارزشمند هستند شامل قطعه سفال از نوع اسگرافیاتو(متعلق به قرن چهارم)، قطعات سفال متعلق به سده‌های نخست اسلامی، دو قطعه سفال‌نوشته(استراکا) و یک قطعه سفال ساسانی بوده است.

شهر تاریخی نوش‌آباد که در پنج کیلومتری شمال کاشان واقع شده، دارای ۱۰۰ اثر مادی و معنوی از دوره‌های مختلف تمدنی است که ۳۰ اثر در فهرست میراث ملی به ثبت رسیده است. شهر زیرزمینی، محوطه فیض‌آباد، قلعه خشتی، تپه قبرستان، قلعه مورچان و مسجدهای جامع و امام علی بخشی از آن است.