کم خوابی چه بلایی سر بدن می‌آورد؟

ایسنا: شب‌های امتحان، زمانی که به موعد تحویل یک پروژه کاری نزدیک هستیم و هنوز آن را به اتمام نرساندیم و... از مواقعی هستند که احتمالا سعی می‌کنیم به خواب آلودگی خود غلبه کنیم تا به کارهایمان برسیم. اما این کم‌خوابی چه بلایی سر بدن می‌آورد؟

 در سال ۱۹۴۲ میلادی متوسط ساعت خواب هشت ساعت بود، اما هم اکنون این میزان به ۶.۸ ساعت در هر شب رسیده است در حالی که میزان متوسط خواب ایده آل برای هر فرد بالغ، در طول ۲۴ ساعت شبانه روز بین ۷ تا ۹ ساعت است.

بنابر اعلام دفتر آموزش و ارتقای سلامت وزارت بهداشت، جدی‌ترین هشدارهای ناشی از کم خوابی و بی‌خوابی شامل موارد زیر است:

_ کاهش روحیه و افسردگی: با گذشت زمان، کمبود خواب و اختلالات خواب باعث بروز علائم افسردگی می‌شود. در یک نظرسنجی معلوم شد، افراد مبتلا به افسردگی و اضطراب به احتمال زیاد کمتر از ۶ ساعت در شب می‌خوابند. بی‌خوابی اغلب یکی از نخستین علائم افسردگی است. بی‌خوابی و افسردگی یکدیگر را تقویت می‌کنند، یعنی کم خوابی علائم افسردگی را بدتر می‌کند و افسردگی، به خواب رفتن را سخت‌تر می‌کند. از طرفی درمان مشکلات خواب مثل کم خوابی به بهبود افسردگی و علائم آن کمک می‌کند و بالعکس.

_ اختلال در عملکرد شناختی: به صراحت می‌توان گفت کمبود خواب تفکر و توانایی‌های یادگیری شما را تحت تاثیر قرار می‌دهد و هشیاری، تمرکز، استدلال و قدرت حل مشکل را مختل می‌کند. این در حالی است که خواب کافی به شما در ذخیره سازی تجربیات و اطلاعات جدید در مغز کمک می‌کند. چرخه خواب نقش مهمی در تقویت حافظه دارد.

_ پیری زودرس: در حالی که با افزایش سن و کاهش سطح تستوسترون در مردان علائم پیری به خصوص در پوست خود را نشان می‌دهند، کمبود خواب نیز می‌تواند همین عارضه را داشته باشد و منجر به تیره شدن پوست و چین و چروک‌های زودرس شود. هنگام محرومیت از خواب، کورتیزول یا همان هورمون استرس، بیشتر آزاد می‌شود و در حجم‌های بالاتر می‌تواند کلاژن پوست را تجزیه کند و انعطاف پذیری و صافی پوست را از بین ببرد.

_ افزایش وزن: علم این نکته را تایید کرده که ساعات کم خواب بر وزن شما، سایز دور کمر و سایز شکم تاثیر می‌گذارد. بدخوابی و بی‌خوابی مغز شما را به مصرف مواد غذایی بیشتر ترغیب می‌کند و متابولیسم شما را نیز کاهش می‌دهد. گرلین، حس گرسنگی را تحریک می‌کند و لپتین پیام سیری را به مغز می‌فرستد و اشتها را سرکوب می‌کند. کاهش زمان خوابیدن باعث کاهش لپتین و افزایش گرلین می‌شود. کمبود خواب نه تنها اشتها را تحریک می‌کند، بلکه میل به مصرف مواد غذایی چرب و شیرین را افزایش می‌دهد.

_ خطر ابتلا به بیماری‌های مزمن: اختلالات مربوط به خواب و کم خوابی طولانی مدت خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی، حمله قلبی، نارسایی قلبی، بی‌نظمی ضربان قلب، فشارخون بالا، سکته مغزی و دیابت را افزایش می‌دهند.

_ مشکلات سیستم گوارشی: از هر ۲۵۰ آمریکایی یک نفر به بیماری التهاب روده مبتلا است و اختلالات خواب نیز علائم این بیماری را افزایش می‌دهد. در صورتی که کم خوابی به صورت مداوم تکرار شود، سندروم التهاب روده شدیدتر می‌شود، بطوری که ۱۰ تا ۱۵ درصد از آمریکایی‌ها به علت بی‌خوابی با این مشکل دست و پنجه نرم می‌کنند. همچنین باید به این نکته اشاره کرد افرادی که از بیماری کرون (نوعی بیماری التهابی روده) رنج می‌برند، در صورت بی‌خوابی دو برابر سایر افراد در معرض خطر عود کردن این سندرم در مقایسه با افراد عادی قرار دارند.