آیا درختان در فصل زمستان دچار سرمازدگی می‌شوند؟

ایسنا: یک عضو هیات علمی گروه باغبانی دانشگاه شهرکرد گفت: در فصل زمستان ممکن است یخ‌زدگی موجود بر شاخه درختان هیچ اثری روی آن‌ها نداشته باشد حتی در برخی موارد اگر یخ به صورت کامل شاخه را دربربگیرد می‌تواند از جوانه‌ها در برابر آسیب‌های شدید حفاظت کند.

غلامرضا ربیعی درخصوص سرمازدگی درختان در فصل زمستان، اظهار کرد: سرمازدگی بهاره باغات و درختان موضوعی کاملا جدا از سرمازدگی زمستانه آن‌ها به شمار می‌آید، اگر گیاهان به خوبی تقویت شده و تغذیه و آبیاری مناسبی در فصل رشد داشته باشند همچنین در فصل پاییز به صورت طبیعی به خواب رفته باشند یعنی در اثر سرماهای زودرس پاییزه برگ‌های آن‌ها پیش از موعد ریزش نکرده باشد در فصل زمستان دچار مشکل نمی‌شوند.

این عضو هیات علمی گروه باغبانی دانشگاه شهرکرد با بیان اینکه یخ موجود بر روی شاخه درختان در فصل زمستان تهدیدی برای آن‌ها محسوب نمی‌شود، افزود: بروز سرماهای بیش از حد توان درختان در فصل زمستان می‌تواند برای آن‌ها آسیب‌زا باشد مثلا برای درختان سیب سرمای ۳۰ درجه سانتی‌گراد زیر صفر و یا کمتر از آن قابل تحمل نیست برای دختان گردو نیز دمای ۲۵ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد زیر صفر آسیب‌زا است بنابراین سرمای بیش از حد توان درختان می‌تواند جوانه‌ها یا شاخه‌های آن‌ها را که درحال خواب زمستانه هستند دچار مشکل کند.

وی ادامه داد: در فصل زمستان ممکن است یخ‌زدگی موجود بر شاخه درختان هیچ اثری روی آن‌ها نداشته باشد حتی در برخی موارد اگر یخ به صورت کامل شاخه را دربربگیرد می‌تواند از جوانه‌ها در برابر آسیب‌های شدید حفاظت کند برای مثال فرض کنیم دمای هوا منفی ۳۵ درجه سانتی‌گراد است اما شاخه‌های پوشیده شده در یخ در معرض دمای گرم‌تری از این میزان قرار دارند چراکه با یخ پوشانده شده‌اند بنابراین یخ موجود بر شاخه درختان نگران‌کننده نیست.

 ربیعی با اشاره به اینکه در بخش بزرگی از باغات چهارمحال و بختیاری درخت بادام کشت می‌شوند، عنوان کرد: ارقام بادام که در استان کشت می‌شوند مشکلی چندانی برای تحمل سرمای زمستانه ندارند و بنابراین نباید در فصل زمستان نگرانی چندانی در این خصوص وجود داشته باشد.

این عضو هیات علمی گروه باغبانی دانشگاه شهرکرد اضافه کرد: اگر در تغذیه گیاهان کمبودهای عناصر وجود داشته باشد لازم است در پاییز یا اواخر فصل تابستان به وسیله محلول‌پاشی رفع شوند، آبیاری به موقع نیز در این بازه زمانی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است تا گیاه دچار تشنگی نشود همچنین آبیاری بیش از حد در اوایل پاییز برای گیاه خطرناک است چراکه موجب می‌شود گیاه دیرتر از زمان مناسب به خواب زمستانه فرو رود درنتیجه حساسیت آن به سرما نیز افزایش پیدا می‌کند.

وی تصریح کرد: بنابراین اگر ضعف عناصری مانند روی و آهن که کمبود آن‌ها در چهارمحال و بختیاری شایع است برای درختان برطرف شود همچنین رژیم آبیاری گیاه متناسب با فصل به مرور کاهش پیدا کند تا گیاه به صورت طبیعی وارد خواب زمستانه شود معمولا مقاومت زمستانه درخت دچار مشکل نمی‌شود.

ربیعی یادآور شد: بنابراین اگر تمامی شرایط مطلوب برای درختان مهیا باشد آن‌ها قادر هستند به سلامت زمستان را پشت سر بگذارند و اواخر زمستان یا اوایل بهار وارد فاز رویشی و زایشی طبیعی خود شوند، در فصل بهار و زمانی که جوانه‌ها متورم می‌شوند حساسیت آن‌ها به دمای پایین افزایش پیدا می‌کند درواقع درختان در زمستان خود را برای تحمل سرما آماده کرده‌اند اما در بهار حساسیت به سرمای آن‌ها بیشتر می‌شود.

این عضو هیات علمی گروه باغبانی دانشگاه شهرکرد بیان کرد: در فصل بهار و در مرحله‌ای که جوانه‌های درختان درحال متورم شدن هستند یا پس از اینکه جوانه باز شد و برگ یا گل از آن خارج شد حساسیت آن‌ها به سرما نیز افزایش پیدا می‌کند و برای رشد نیازمند دماهای خاصی هستند مثلا برای گل‌های درختان میوه تحمل سرمای حدود صفر یا منفی یک درجه سانتی‌گراد در مدت طولانی تهدیدکننده است و یا اینکه اگر در مدت کوتاه مانند یک ساعت دمای هوا به منفی دو درجه سانتی‌گراد برسد احتمال آسیب به این درختان زیاد است.

وی افزود: بهترین راهکار برای جلوگیری از سرمازدگی بهاره درختان و باغات این است که از نژادهای دیرگل و مناسب منطقه استفاده شود در غیر این صورت ممکن است هرساله با بروز نوسان دما شاهد سرمازدگی گل‌های درختان باشیم، در فصل بهار معمولا آبیاری درختان انجام نمی‌شود اما باید توجه داشت انجام برخی آبیاری‌ها در این زمان برای درختان خطرناک است بنابراین باید در زمان گل‌دهی از این نوع آبیاری‌ها پرهیز شود.

ربیعی خاطرنشان کرد: هرس بدموقع درختان در فصل بهار می‌تواند منجر به تحریک رشد در برخی جوانه‌ها شود که هنوز از خواب زمستانی خارج نشده‌اند و همین موضوع موجب می‌شود درختان با فرا رسیدن سرما درمعرض خطر قرار بگیرند بنابراین در فصل بهار سیستم محافظت از درختان کاملا متفاوت با فصل زمستان است اما به عنوان یک دستور کلی باید نژادهایی از درختان در باغات کشت شوند که مقاومت زمستانه بالایی دارند همچنین شروع فعالیت آن‌ها در فصل بهار متناسب با منطقه باشند یعنی برگ یا گل آن‌ها پس عبور از سرماهای بهاره جوانه بزند تا به این ترتیب دچار آسیب نشوند.