جنجال‌آفرینی پرنده موموز چینی در آسمان آمریکا

به نقل از گاردین، پنتاگون پنجشنبه ۱۳ بمهن اعلام کرد که در حال ردیابی یک بالن جاسوسی چینی است که در سراسر ایالات متحده پرواز می کند. بالن‌های جاسوسی از گذشته‌های دور مشغول به کار بوده‌اند و اینطور که به نظر می‌رسد استفاده از آنها احتمالاً در آینده افزایش خواهد یافت.

بالن جاسوس چیست و چه می‌کند؟

از نامش پیداست که کارش جمع‌آوری اطلاعات و جاسوسی است. معمولا بر جریان باد سوار می‌شود و در ارتفاعی بسیار بالاتر از پروازهای تجاری حرکت می‌کند. این بالن‌ها به ابزارهای گوناگون جاسوسی و رادار مجهز می‌شوند و انرژی مورد نیاز را از پنل‌های خورشیدی می‌گیرند.

بالن‌ها مزیت‌هایی نسبت به ماهواره‌های نظامی از جمله هزینه بسیار کمتر ساخت و پرتاب دارند. آن‌ها در ارتفاع پایین‌تری نسبت به ماهواره قرار دارند و می‌توانند مدت زمان طولانی‌تری روی یک هدف باقی بمانند. پایین‌تر بودن به بالن‌ امکان می‌دهد که منطقه وسیع‌تری را اسکن کند.

نخستین استفاده جاسوسی ثبت شده از بالن‌ها

در دوران جنگ‌های داخلی آمریکا در قرن نوزدهم بود که افرادی با دوربین سوار بر بالن‌ سعی می‌کردند که از جبهه دشمن اطلاعات جمع‌آوری کنند. این نخستین استفاده جاسوسی ثبت شده از بالن است.

آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی در دوران جنگ سرد به شکل گسترده‌ای رو به استفاده از بالن‌های جاسوس آورده بودند. در سال‌های اخیر ایده استفاده از بالن‌های جاسوس دوباره احیا شده است.

چرا چین بالن جاسوسی به آمریکا فرستاد؟

جان بلکسلند، استاد مطالعات امنیت بین‌المللی دانشگاه ملی استرالیا معتقد است اولین دلیل فرستادن این بالون را باید شرمسار کردن آمریکا دید و در ادامه اگر اطلاعاتی هم به دست آورد، چه بهتر.

دلیل دوم اینکه به آمریکایی‌ها بفهمانند که چین در فناوری نظامی پا به پای آن‌ها جلو آمده و شبیه آنچه آن‌ها دارند را تولید می‌کند به عبارتی دیگر رساندن این پیام که «هر چه شما می‌توانید، ما می‌توانیم بهترش را انجام دهیم.»

البته این فقط نوک کوه یخ است و به باور بلکسند جاسوسی بزرگ چینی‌ها در مقیاس صنعتی در جریان است. آن‌ها اطلاعات کوچک را از رخنه‌های بی‌شمار جمع می‌کنند و با استفاده از آن‌ها به تصویر دقیق دلخواه می‌رسند.

اکنون که فضا بسیار شلوغ و پر از ماهواره‌های گوناگون شده به نظر می‌رسد که حوزه زیرفضا (حوزه فوقانی جو) اهمیت تازه‌ای برای نظارت و جاسوسی پیدا کرده است.