کهکشان اسپارکلر در روزگار جوانی کیهان

 آیا تا به حال فکر کرده‌اید کهکشان راه شیری ما در تاریخ اولیه خود چگونه بوده است؟ ستاره‌شناسان با استفاده از تلسکوپ جیمزوب، کهکشان دیگری را یافتند که تقریبا تصویری آینه‌ای از کهکشان ما در دوران کودکی است.

نام آن را اسپارکلر «The Sparkler» گذاشته‌اند، به این دلیل که حدود دوجین خوشه کروی درخشان دارد که به دور آن می‌چرخند. همچنین چند کهکشان کوتوله در آنجا وجود دارند که توسط کهکشان در حال بلعیده شدن هستند. 

جیمز وب، اسپارکلر را در زمانی نشان می‌دهد که کیهان تنها چهار میلیارد سال سن داشت، یعنی چیزی حدود یک سوم سن کنونی آن. این بدان معناست که این کهکشان در تاریخ کیهانی، مانند کهکشان راه شیری، خیلی زود شروع به شکل‌گیری کرده است.

اگر اسپارکلر همان مسیر رشدی را طی کند که راه شیری از طریق ادغام و بلعیدن کهکشان‌ها انجام داد، باید به همان طریق راه شیری هم رشد کند و در حدود ۹ میلیارد سال می‌تواند بسیار شبیه به دوقلوی کهکشان ما باشد. 

اسپارکلر در جهت صورت فلکی ولانس یا ماهی پرنده (قابل مشاهده در آسمان نیمکره جنوبی) قرار دارد و بسیار از ما دور است. فاصله‌اش با ما حدود ۹ میلیارد سال نوری است و ما می‌توانیم آن را چند میلیارد سال پس از بیگ‌بنگ ببینیم.

اما آیا اسپارکلر واقعا همان مسیر تکاملی کهکشان راه شیری را دنبال خواهد کرد؟ از داده‌های جیمزوب این‌طور به نظر می‌رسد که بله. اگرچه در حال حاضر تنها بخش کوچکی از جرم کهکشان راه شیری (حدود ۳ درصد) است، اما با بلعیدن کهکشان‌های کوچکتر دیگر تغییر خواهد کرد و در نهایت، به جرم کهکشان راه شیری در جهان کنونی خواهد رسید.

کشف اسپارکلر بسیار هیجان‌انگیز است، زیرا به ستاره‌شناسان فرصتی می‌دهد تا بفهمند که در جریان تکامل کهکشان ما چه اتفاقی افتاده است.

پروفسور دانکن فوربس از دانشگاه سوینبرن در استرالیا گفت: «به نظر می‌رسد که ما شاهد تجمع این کهکشان در هنگام ساختن جرم خود به شکل یک کهکشان کوتوله و چندین خوشه کروی هستیم. ما از این فرصت منحصربه‌فرد برای مطالعه تشکیل خوشه‌های کروی و کهکشان راه شیری، در زمانی که جهان تنها یک سوم سن کنونی خود را داشت، هیجان‌زده‌ایم.» او کهکشان و خوشه‌های آن را همراه با پروفسور آرون رومانوفسکی از دانشگاه ایالتی سن خوزه در کالیفرنیا مطالعه کرده است. 

فوربس و رومانوفسکی از داده‌های جیمزوب برای کاوش در سن و ماهیت منابع فشرده در داخل و اطراف کهکشان اسپارکلر استفاده کردند. هدف مطالعه فلزی بودن طیفی از خوشه‌های ستاره‌ای فشرده در اطراف اسپارکلر بود. دانشمندان می ‌واستند ببینند که آیا آنها شبیه نسخه‌های جوانتر کروی راه شیری هستند یا خیر.

به گفته رومانوفسکی، مشاهدات جیمزوب از اسپارکلر همچنین می‌تواند به سوالات مختلفی در مورد خوشه‌های کروی و شکل‌گیری آنها پاسخ دهد. او گفت: «منشاء خوشه‌های کروی یک راز دیرینه است. ما از اینکه جیمزوب می‌تواند به گذشته نگاه کند وکیهان را در جوانیش تماشا کند، بسیار هیجان‌زده‌ هستیم.»

به نظر می‌رسد که خوشه‌های اسپارکر شباهت‌های قابل توجهی با برخی از کروی‌های راه شیری دارند. ظاهرا تعدادی از آنها خیلی زود شکل گرفته‌اند و ستاره‌هایی کاملا غنی از فلزات هستند و این  نشان‌دهنده روند بسیار سریع غنی‌سازی شیمیایی در ابتدای شکل‌گیری کیهان است.

چند خوشه ستاره‌هایی داشتند که نسبت به خوشه‌های دیگر کمی مسن‌تر و از نظر منابع فلزی فقیرتر بودند. آنها احتمالا متعلق به یک کهکشان اقماری کم جرم هستند که اسپارکلر در حال بلعیدن آن بوده است. این صحنه بسیار یادآور کهکشان‌خواری راه شیری در طول عمرش است.

برای درک بهتر وضعیت تکاملی اسپارکلر و خوشه‌های آن، این دو دانشمند می‌گویند که مشاهدات بیشتری از خوشه‌های نوع مشابه در اطراف دیگر کهکشان‌های دور در جهان مورد نیاز است. این امر به تعیین اینکه آیا اسپارکلر نمونه‌ای از سبک ادغام شدن و تکامل کهکشان‌ها (شبیه کهکشان راه شیری) است یا خیر، کمک می‌کند.