گیاهی که جایگزین به حقِ داروهای خواب‌آور است

عصر ایران:  کاوا با نام علمی Piper methysticum گیاهی از سرده فلفلیان است و اغلب کاوا کاوا نیز نامیده می شود. کاوا گیاهی است بومی جزایر جنوبی اقیانوس آرام و ساکنان این جزایر صدها سال است که از آن به عنوان یک نوشیدنی تشریفاتی برای ایجاد حالت آرامش استفاده می کنند.

اخیرا کاوا به واسطه خواص آرامش بخش و کاهنده استرس خود مورد توجه گسترده قرار گرفته است و می توان آن را از عطاری های سراسر کشور تهیه کرد. گفتنی است تمامی نکاتی که در خصوص این گیاه در اختیار علاقه مندان قرار می گیرند، از طریق مقالات منتشر شده توسط مرکز ملی اطلاعات زیست فناوری آمریکا قابل دسترسی هستند.

پیش از مصرف هر گونه محصول گیاهی یا داروی شیمیایی با پزشک و داروساز مشورت کنید.

کاوا یک درختچه استوایی همیشه سبز با برگ های قلبی شکل و ساقه های چوبی است. برخی از جوامع به طور سنتی از نوشیدنی کاوا طی گردهمایی های اجتماعی استفاده می کنند. برای تهیه این نوشیدنی ابتدا باید ریشه های آن به خمیر تبدیل شوند. در گذشته روند آسیاب به طور سنتی با جویدن ریشه ها و تف کردن آنها به بیرون انجام می شد، اما امروزه معمولا با دست صورت می گیرد. سپس خمیر را با آب مخلوط و صاف کرده و در نهایت مصرف می کنند.

مواد فعال این گیاه انواع کاوالاکتون ها محسوب می شوند که 3 تا 20 درصد وزن خشک ریشه گیاه را تشکیل می دهند. مطالعات نشان داده اند که کاوالاکتون ها فواید متنوعی به همراه دارند:

- کاهش اضطراب

- محافظت از نورون های آسیب دیده

- کاهش احساس درد

- کاهش خطر ابتلا به سرطان (هرچند این شواهد محدود به مطالعات حیوانی هستند)

لازم به ذکر است که بیشتر تحقیقات تا به امروز بر پتانسیل کاوا در راستای کاهش اضطراب متمرکز بوده اند.

با وجود آن که مکانیسم دقیق کاوالاکتون ها تا حد زیادی ناشناخته باقی مانده است، به نظر می رسد که این ترکیبات با تاثیر بر انتقال دهنده های عصبی در مغز کار می کنند. انتقال دهنده های عصبی مواد شیمیایی مخصوصی هستند که اعصاب برای برقراری ارتباط با یکدیگر از آنها استفاده می کنند.

اما این گیاه فوق العاده چه مزایایی برای سلامتی دارد؟

- به کاهش اضطراب کمک می کند

امروزه مشکلات اضطرابی یکی از شایع ترین اختلالات روانپزشکی هستند. آنها معمولا با گفتگو درمانی، تجویز دارو یا ترکیبی از هر دو درمان می شوند. انواعی از داروها برای این منظور در دسترس هستند، اما هر یک از آنها عوارض جانبی ناخواسته خود را دارند و یا حتی می توانند سبب ایجاد وابستگی شوند.

چنین مسائلی تقاضا برای داروهای طبیعی و خصوصا ایمن مانند کاوا را افزایش داده اند. اولین مطالعه طولانی مدت در زمینه بررسی اثرات عصاره کاوا در افراد مبتلا به اضطراب در سال 1997 منتشر شد. در مقایسه با دارونما، این گیاه توانست به طور قابل توجهی شدت اضطراب درک شده توسط شرکت کنندگان را کاهش دهد.

محققان همچنین هیچگونه عارضه جانبی خاصی در ارتباط با ترک یا وابستگی متذکر نشدند، در حالی که این عوارض با داروهای دیگری که اغلب برای درمان اضطراب استفاده می شوند بسیار رایج هستند.

- به افزایش کیفیت خواب و رفع بیخوابی یاری می رساند

کمبود خواب با بسیاری از مسائل پزشکی از جمله فشار خون بالا، دیابت، افسردگی، چاقی و سرطان مرتبط است. با درک این موضوع، بسیاری از مردم برای کمک به خواب بهتر به داروهای خواب روی می آورند. مانند داروهایی که برای درمان اضطراب استفاده می‌ شوند، داروهای خواب نیز ممکن است منجر به وابستگی فیزیکی شوند.

کاوا به دلیل اثرات آرام بخشی خود، به طور معمول به عنوان جایگزینی برای داروهای خواب استفاده می شود. در یک مطالعه روی 24 نفر، کاوا در مقایسه با دارونما استرس و بی خوابی را به طرز معناداری کاهش داد. با این حال، هم محققان و هم شرکت‌ کنندگان می‌ دانستند که در حال مصرف کاوا هستند یا دارونما. این موضوع ممکن است بر نتیجه نهایی تاثیر گذاشته باشد.

با وجود چنین نواقصی در مسیر مطالعات، پژوهش دیگری با با کیفیت بالاتر نشان داد که کاوا در بهبود کیفیت خواب و کاهش اضطراب تاثیرگذارتر از دارونما است.

در مجموع کاوا را به صورت چای، عصاره مایع و یا در قالب دارو و به شکل کپسول مصرف می کنند. 

دوز 

محققان توصیه می‌ کنند که میزان مصرف روزانه کاوالاکتون‌ ها نباید از 250 میلی‌ گرم تجاوز کند. دوز موثر کاوالاکتون ها نیز 70 تا 250 میلی گرم است. مکمل های کاوا ممکن است کاوالاکتون ها را بر حسب میلی گرم یا درصد ذکر کنند. اگر محتوا به صورت درصد ذکر شده باشد، باید مقدار کاوالاکتون های موجود در آن را محاسبه کنیم.

به عنوان مثال اگر یک کپسول حاوی 100 میلی گرم عصاره ریشه کاوا باشد و به طور استاندارد 30 درصد کاوالاکتون را در خود جای داده باشد، حاوی 30 میلی گرم کاوالاکتون خواهد بود. از این رو برای رسیدن به دوز موثر در محدوده 70 تا 250 میلی گرم کاوالاکتون، باید حداقل سه کپسول از این مکمل خاص مصرف کنیم. بیشتر عصاره های ریشه کاوا نیز حاوی 30 تا 70 درصد کاوالاکتون هستند.

عوارض جانبی

در حالی که کاوا ممکن است برای اضطراب و بسیاری از مشکلات عصبی مفید باشد، نگرانی هایی در خصوص عوارض جانبی آن وجود دارد. در اوایل دهه 2000، موارد متعددی از سمیت کبدی مربوط به مصرف کاوا گزارش شد.

سازمان غذا و داروی آمریکا بعدتر در مورد خطر آسیب کبدی مرتبط با محصولات حاوی کاوا هشدار داد. استفاده از آن حتی در بسیاری از کشورها از جمله آلمان، سوئیس، فرانسه، کانادا و بریتانیا ممنوع یا محدود شد. با این حال، ممنوعیت در آلمان به دلیل شواهد ضعیف پیرامون خطرات مصرف کاوا برداشته شد.

تصور می شود که کاوا از طرق مختلف به کبد آسیب می رساند، یکی از آنها نحوه تداخل آن با داروهای خاص است. آنزیم های کبدی که کاوا را تجزیه می کنند سایر داروها را نیز تجزیه می کنند. بنابراین، کاوا می‌ تواند در عملکرد این آنزیم‌ ها تداخل ایجاد کرده و از تجزیه سایر داروها جلوگیری کند. این موضوع باعث تجمع داروها شده و ممکن است به کبد آسیب برساند.

در مقابل شماری از پژوهش های علمی معتبر در این زمینه، هیچ شواهدی از آسیب کبدی در افرادی که این مکمل‌ ها را در کوتاه ‌مدت یا حدود 1 تا 24 هفته مصرف کرده ‌اند، نیافتند. در مجموع افرادی که آسیب کبدی زمینه ای ندارند و یا مصرف کننده داروهای موثر بر کبد نیستند، ممکن است بتوانند به طور ایمن از کاوا به مدت حدودا یک الی دو ماه استفاده کنند.