کشف ابزار نوشیدن خون در یک گورستان ۷۰۰۰ساله

فرادید: باستانشناسان آکادمی علوم لهستان ابزار استخوانی به کاررفته برای خون گرفتن از گاو‌ها را حین حفاری در حوضچه لِتی در شمال سودان کشف کردند.

 این مطالعه توسط محققان موسسه باستانشناسی و قوم شناسیِ آکادمی علوم لهستان انجام شد که موضوع تحقیقاتشان، جوامع اولیه‌ای بود که با دامداری در دره نیل میانی سروکار داشتند. هدف این محققان این بود که بدانند آیا اهلی سازی گاو‌ها به طور مستقل اتفاق افتاد تا از خاورمیانه وارد شد.

 حفاری گورستانی در منطقه لِتی (Letti Basin) منجر به کشف یک گورستان ۷۰۰۰ ساله شد. یکی از گور‌ها حاوی بقایای یک مرد سالخورده همراه با تکه‌هایی از پوست حیوانات بود که با رنگ معدنی خاک سرخ (قرمز اخرایی)، رنگ آمیزی شده بودند. خاک سرخ، رنگدانه طبیعی رس است؛ ترکیبی از اکسید آهن و مقادیر مختلف خاک رس و شن که بیش از ۲۰۰ هزار سال در آفاریقا به عنوان ماده رنگی از آن استفاده شده است.

درون این گور، یک کاسه کوچک با آثاری از خاک سرخ و ۵ تیغ استخوانی هم پیدا شد که به احتمال زیاد از استخوان‌های گاو ساخته شدند. بررسی دقیقتر این تیغها نشان داد شکل آنها شبیه قیف یا ناودان است و هنوز بسیار تیز هستند. دکتر پیوتر اوسیپینسکی میگوید: «با توجه به شکل مشخص تیغها، احتمالاً از آن‌ها برای گرفتن خون گاو‌ها استفاده میشده بدون اینکه آسیبی به حیوان برسد. احتمالا آنها مانند آنچه همین امروز هم در برخی قبایل آفریقایی مثل ماسایی رواج دارد، در مواقع خاص خون این حیوانات را مینوشیدند».

به گفتۀ دکتر اوسیپینسکی ماسایی‌ها همین امروز هم خون گاو را هم نوعی غذا به حساب می‌آورند که می‌تواند افراد دچار ضعف قوای بدنی را تقویت کند. آن‌ها خون را گاهی به تنهایی و گاهی در ترکیب با شیر یا مواد دیگر می‌نوشند. ابزاری که در این گورستان باستانی کشف شده قدیمی‌ترین شواهد شناخته شده از چنین عرفی است.

باستانشناسان در گوری دیگر، یک حفره کوچک بیضی کشف کردند که حاوی بقایای مرد جوانی بود که او نیز با پوست حیوانات به همان رنگ قرمز اخرایی دفن شده بود. اسکلت این مرد جوان در موقعیت جنینی در گور قرار داده شده بود، با این حال، مطالعه انسانشناسی جمجمه او حفره‌ای را نشان که با دقت به قطر ۵ سانتیمتر برش داده شده بود.

دکتر اوسیپینسکی در این خصوص میگوید: «در بدن این مرد هیچ نشانی از بهبود پیشرفته مشاهده نشد، پس احتمالاً این پروسه با مرگ او ارتباط دارد. تصورش سخت است که ۷۰۰۰ سال پیش، مردم چگونه با استفاده از این ابزار بدوی دست به جراحی‌های خطرناک و پیچیده میزدند. جوامع شبانی دوران نوسنگیِ جنوب صحرای آفریقا برای تاریخ این قاره اهمیت زیادی دارند. آن‌ها منشا پیدایش شکل گیری تمدن‌های باستانی از جمله مصریان باستان، بودند. ما به واسطه سبک فعال زندگی این مردم و هزاران سالی که ما را از آن‌ها جدا کرده، اطلاعات بسیار کمی از آن‌ها در دست داریم.»