نقاشی که تا حالا کرگدن ندیده بود اما آن‌را کشید‍!

ایسنا: آلبرشت دورِر هنرمندی نبود که کورکورانه از هنر ایتالیا تقلید کند، بلکه هر آنچه که جذابیت بصری داشت، می‌گرفت و آن را با افکار، ایده‌های خود و ریاضیات درمی‌آمیخت و سپس آن را با روح زمان و مکانی که در آن می‌زیست ترکیب و عرضه می‌کرد؛ به همین خاطر است که او را داوینچی آلمان نامیده‌اند.

دورر را می‌توان مشهورترین نقاش آلمانی در دوره رنسانس دانست. بیشتر آثار هنری آلبرشت چون دستان دعاگوی او و پرتره‌هایی که از چهره خود کشیده از شهرت جهانی برخوردار است.

دورر پس از یادگیری اصول نقاشی نزد یکی از نقاشان محلی به کشورهای دیگر رفت، اما سرزمین مادری خود را هرگز فراموش نکرد و همواره به خانه خود در نورنبرگ بازمی‌گشت. دورر از ۱۵۰۹ تا پایان زندگی‌اش در سال ۱۵۲۸ در نورنبرگ فعالیت می‌کرد.

دستان دعاگو

دورر موضوع آثار هنری خود را از افسانه‌ها و سنت‌های مسیحی دوره قرون وسطی انتخاب می‌کرد. «دستان دعاگو» یکی از این آثار است که در سال ۱۵۰۸ خلق شد و مقدمه‌ای برای خلق آثاری برای محراب کلیسا با رنگ‌های مختلف در زمینه سنت‌های دین مسیح بود. آلبرشت دورر در این بخش فعالیت‌های گسترده‌ای داشت و نقاشی‌های او در محراب بسیاری از کلیساهای جهان وجود دارد.

اثر آلبرشت دورر

آلبرشت دورر و طراحی

آلبرشت دورر با طرح‌های قلمی و کارهای گرافیک خود یکی از برجسته‌ترین طراحان شناخته می‌شود که تنها با خط‌زنی‌های استادانه تابلوهای کاملی عرضه کرده است. برخی از طرح‌های او بدون هرگونه آرایش، رنگ و لعاب اضافی دنیایی کامل از مناظر طبیعی یا چهره‌های انسانی ارایه می‌دهند. همچنین او با تکمیل فنونی مانند نقره و کنده‌کاری روی فلز یا چوب از پیشگامان هنر گراورسازی به شمار می‌رود که با تکثیر آثار خود افراد هرچه بیشتری را به بازار هنر دعوت کرد. دورر به خوبی دریافته بود که عصر تازه‌ای برای هنر فرا رسیده که اجازه می‌دهد مردم عادی نیز بتوانند، اگر نه اصل آثار هنری، دست کم کپی‌هایی از آنها را در خانه‌های خود داشته باشند.

ستایش تثلیث، محراب لانداور

آلبرشت دورر در دنیای ریاضیات

وی علاوه بر هنر در ریاضیات نیز پژوهش‌ها و فعالیت‌های ارزشمندی داشته و چند کتاب در این زمینه تالیف کرده است که از ارزش بسیار زیادی برخوردارند. اثر مهم او با عنوان چهار کتاب درباره‌ تناسبات انسان است. این اثر یکی از نخستین کتاب‌ها در زمینه‌ ریاضیات بود که در آلمان منتشر شد. در واقع دورر، استادی بود که در زمینه‌های مختلف هنری و علمی فعالیت می‌کرد. نقاشی، گراورسازی و حکاکی روی چوب و فلزات زمینه‌های اصلی فعالیت هنری‌اش را تشکیل می‌دادند. او که تحصیلات دانشگاهی نداشت، معتقد بود که هندسه و ریاضی کلید درک هنر است.

جشن تسبیح

برترین چاپگر تاریخ

دورر یکی از برترین هنرمندان چاپ در تاریخ است و بسیاری از متخصصان و پژوهشگران او را برترین هنرمند در این زمینه می‌دانند. او مجموعه‌های زیادی را به شیوه‌های مختلف چاپی همچون وودکات (چاپ چوبی) و اچینگ (چاپ تیزابی) به انجام رساند از این مجموعه‌ها می‌توان از مصائب بزرگ، مصائب کوچک و زندگی مریم مقدس نام برد. همچنین در سال‌های ۱۵۱۳ و ۱۵۱۴ دورر سه اثر چاپی با عنوان‌های «شوالیه، مرگ و شیطان»، «قدیس ژروم در حال مطالعه» و «مالیخولیا» آفرید که برجسته‌ترین آثار چاپی او به شمار می‌روند. اولین کرگدن اروپا یک گراور چوبی است که دورر در سال ۱۵۱۵ خلق کرد. این کرگدن از هند به لیسبون، پایتخت پرتغال و از آنجا به رم منتقل شده بود. البته دورر این حیوان را ندیده بود و این اثر را بر مبنای آنچه برای او تعریف کرده و کشیده بودند خلق کرد. این اثر اکنون در موزه بریتانیا قرار دارد.

کرگدن اثر دورر

آلبرشت دورر از نخستین هنرمندانی بود که آرمان‌های روشنگری را که با جنبش نوزایی در افق فرهنگی اروپا دیده شده بود، درک کرد و آن را با قدرت در آثار خود بازتاب داد.

روح و پیام «عصر نو»، با گرایش به خردگرایی و انسان‌دوستی، به روشنی در هنر دورر دیده می‌شود. هم در توجه دقیق او به موازین علمی و «آکادمیک» نقاشی، مانند پرسپکتیو و آناتومی و رنگ‌شناسی، هم در توجه به زندگی مردم عادی و هم در گرایش به ترسیم موشکافانه و استادانه‌ی پدیده‌های طبیعی. طرح‌های ظریف و زیبای دورر از دنیای گیاهی و عالم جانوران تا امروز ذره‌ای از اعتبار و شادابی خود را از دست نداده است. 

تابلوی خرگوش

او فقط به هنر و دین علاقمند نبود، دورر با بهره‌گیری از علوم، پرسش‌های بسیاری را در زمینه طبیعت و انسان مطرح می‌کرد. او می‌توانست موجودات مختلف طبیعت را به طور بسیار دقیقی ترسیم کند. نقاشی خرگوش او یکی از نمونه‌های مشهور در این زمینه است. این اثر در سال ۱۵۰۲ بوجود آمد. تابلوی خرگوش دورر در موزه آلبرتینا در شهر وین نگهداری می‌شود.

از دیگر ویژگی‌های دورر توانایی بازاریابی او برای فروش آثارش است. او همواره به فکر عرضه آثار خود به بازار بود. مطالعات امروزه او را پیشگام بازاریابی معرفی می‌کنند.

کارگاه شخصی و فعالیت‌ دورر در زمینه توسعه باسمه‌سازی در صنعت چاپ امکان تهیه انبوه آثار گرافیک را فراهم می‌کرد. او اولین هنرمندی بود که حق صاحب اثر هنری را برای خود ثبت کرد و آثار هنری‌اش را که با علامت تجاری "AD" مشخص بودند، در دادگاهی در ونیز به ثبت رساند. او در پی پیشرفت و به رسمیت شناخته شدن خود بود. دورر در این امر بسیار موفق بود و در دوران زندگی‌اش شهرت به سزایی یافت و درآمد خوبی داشت.

دورر تا پایان عمرش، نزدیک به ۱۲۰۰ اثر خلق کرد. نقاشی‌ها و کنده‌کاری‌های روی چوب و مس او در موزه‌های بزرگ سراسر جهان در معرض نمایش هستند. هنر او حتی تا روی اسکناس‌های پنج مارکی جمهوری فدرال آلمان هم رفت. او روز ۶ آوریل ۱۵۲۸ در نورنبرگ بر اثر ابتلا به بیماری مالاریا درگذشت.

سلف‌پرتره‌ی آلبرشت دورر در سن ۲۶ سالگی