موشکافی عجیب‌ترین مرگ‌ها در گچساران

ایران: نزدیک به ۲۰۰ گونه گیاه دارویی در کشور شناخته شده است که عمده رویشگاه آن در ارتفاعات زاگرس و البرز است. این گیاهان از دیرباز توسط مردمانی که در فلات ایران زندگی می کردند، شناسایی و مورد استفاده قرار گرفته اند. این گیاهان خاصیت های دارویی متفاوتی دارند اما عمده آنها اکنون نقش درمانی تاثیرگذاری به صورت علمی در رفع کامل یا کاهش قابل توجه بیماری خاصی ندارند اما به شیوه های سنتی در نقاط مختلف کشور مورد استفاده قرار می گیرند.

به گفته مهرداد مرادی، معاونت امداد و نجات جمعیت هلال احمر گچساران، روند جمع آوری این گیاهان به دلیل اینکه رویشگاه های آن در مناطق کوهستانی یا صعب العبور قرار دارد، در بسیاری نقاط کاری مشقت بار و عمدتا خطرناک محسوب می شود.

وی در تشریح اتفاقاتی که هر ساله در این منطقه به دلیل جمع آوری گیاهان دارویی رخ می دهد، افزود: جمع آوری گیاهان دارویی در گچساران استان کهکیلویه و بویراحمد تنها در سال گذشته منجر به سقوط از ارتفاع و آسیب دیدگی بیش از ۲۵ نفر و مرگ ۵ نفر در این منطقه شده بود.

معاونت امداد و نجات جمعیت هلال احمر گچساران تصریح کرد: از ابتدای سال تاکنون نزدیک به 12 نفر به دلیل جمع آوری گیاهان دارویی دچار حادثه شدند که متاسفانه یک نفر آنها فوت کرد.

مرادی با اشاره به اینکه مردم منطقه به علت مشکلات مالی و نبود درآمد و شغل مناسب در این منطقه اقدام به انجام چنین کاری می کنند، بیان کرد: بسیاری از افرادی که اقدام به جمع آوری این گیاهان می کنند با یک بار کوهنوردی و جمع آوری می توانند نزدیک به 2 میلیون تومان درآمد کسب کنند و این می تواند برای هر فردی که قدری این منطقه را می شناسد و با گیاهان دارویی نیز آشنایی اندکی دارد می تواند جذابیت ویژه ای داشته باشد.

او در پاسخ به سوال خبرنگار ایران که آیا این منطقه داروی گیاهی خاصی دارد که می تواند بیماری خاصی را علاج یا بهبود بخشد؟ تصریح کرد: هیچ داروی خاص گیاهی که بتواند منحصر به فرد این منطقه باشد یا یک بیماری خاصی را علاج کند در این منطقه وجود ندارد  و جمع آوری گیاهان دارویی تنها یک محل درآمد برای مردمان محلی محسوب می شود.

مرادی یادآور شد: تمامی گیاهانی که در این منطقه وجود دارد شاید در بسیاری از نقاط کشور نیز وجود داشته باشد و شاید برخی از آنها حتی خاصیت دارویی نداشته باشد و تنها یک گیاه خوراکی محسوب شود اما مردم عمدتا برای کسب درآمد تقریبا هرآنچه را که در طبیعت و به ویژه در ارتفاعات مشاهده می کنند را می چینند.

این مقام محلی جمعیت هلال احمر با اشاره به اینکه جمع آوری گیاهان دارویی در استان بسیار فراگیر شده است، اضافه کرد: ما سعی داریم که با انجام آموزش های لازم در فضای عمومی و حتی مجازی، توصیه ای لازم را برای رعایت نکات ایمنی در طی جمع آوری گیاهان بومی در ارتفاعات رعایت شود تا مردم دچار حادثه تلخی برای انجام این کار نشوند.

وی ادامه داد: گیاهانی مانند آویشن، تره، کارده و هسته در این منطقه می روید که عمده آنها نامی بومی دارند و از قدیم بین مردم رایج بوده تا هنگام سرماخوردگی و برخی از بیماری ها یا مشکلاتی مثل سردرد از این گیاهان استفاده کنند.

مرادی گفت: استفاده مردم در این منطقه از گیاهان دارویی نیز بسیار بالا است و به طور مثال خشک شده آویشن کیلویی 800 هزار تومان به فروش می رسد و جمع آوری چندین کیسه در یک پیمایش می تواند رقم قابل توجهی را برای آن فرد داشته باشد.

جمع آوری بیش از حد توان گیاهان دارویی در مناطق کوهستانی که پوششی تنک دارند در بلند مدت نه تنها می تواند منجر به حذف و انقراض این گیاهان از این مناطق شوند بلکه به علت جمع آوری گسترده این گیاهان، می تواند منجر به فرسایش خاک و وقوع سیلاب در هنگام بارش های بهاری شود.

این در حالیست که عمده مناطق کشور به علت چرای بی رویه، خشکسالی و سایر دلایل طبیعی دیگر در معرض نابودی پوشش فلور منطقه قرار دارند و جمع آوری گیاهان دارویی برای کسب درآمد می تواند آخرین ضربه بر پیکره طبیعت کشور باشد و بسیاری از زیستمندان را وادار به کوچ اجباری و همیشگی از این سرزمین کند.