استفاده تحقیرآمیز از زن در تبلیغ شلنگ توالت!

در چند سال اخیر و با توسعه فضای مجازی استفاده ابزاری از زنان در تبلیغ بارها و بارها از سوی شرکت‌های مختلف تکرار شده است. از تبلیغ دور از عرف بستنی و حرکات اروتیک زن جوان تا تبلیغ شکلات. اما انگار هر چه بیشتر پیش می‌رویم نوع تبلیغات زننده‌تر و شان زن ایرانی بیش از پیش زیرسوال می‌رود.

انتشار این تبلیغ در فضای مجازی سرو صدای زیادی به راه انداخت

*تیرخلاص با تبلیغ سوسیس

اما آخرین تبلیغ کارخانه تولید مواد خوراکی هم تیرخلاصی بود به جایگاه و شان زنان و مصداق بارزی از هتک حرمت بانوان ایرانی در دایره تبلیغات. یک شرکت مواد خوراکی برای تبلیغ کوکتل بندری از روبنده زنان جنوب استعاره گرفته و یک شعر را برای نمک کار ضمیمه آن کرده است. این تبلیغ علاوه بر زیرپا گذاشتن شان زن مسلمان که منجر به واکنش‌های تند و تیزی در فضای مجازی شد، موجب دلگیری بندرنشینان و زنان خطه جنوب هم شده است. اینکه طراحان شرکت‌های تبلیغاتی حق ندارند به بهانه تبلیغ به سنت‌ها و قومیت‌ها بی احترامی کنند.

هر چند شرکت مواد خوراکی در پی جنجال‌های پس از انتشار تصویر تبلیغ، در بیانیه‌ای اعلام کرد که تصویر تبلیغاتی، مورد تأیید این شرکت نبوده و بدون اجازه، توسط طراح آن و در صفحه شخصی او در یکی از شبکه‌های اجتماعی منتشر و بازنشر شده است.

این اولین بار نیست که از زن ایرانی در تبلیغات استفاده ابزاری می شود

*سکوت و دیگر هیچ...

اما اینکه سازمان‌های مرتبط در برابر چنین تبلیغاتی که تصویر زن جوان را در کنار سرویس بهداشتی قرار می‌دهد، سکوت اختیار کردند هم جای سؤال و انتقاد دارد.

طراح یک شرکت با پوستری که در آن از روبنده استفاده می‌کند،جای صورت زن، کوکتل را زیر روسری طراحی می‌کند.

*حقارت تبلیغاتی

گویا خلاقیت سازندگان تیزرهای تبلیغاتی بدجوری ته کشیده است. یک زمانی کلیپ‌های تبلیغاتی یا همان پیام‌های بازرگانی با چنان ظرافت و زیبایی ساخته می‌شد که تا مدت‌ها نام آن برند در ذهن تماشاچیان می‌ماند و هر وقت برای خرید به مغازه‌ای می‌رفتند با یادآوری آن کلیپ در ذهنشان ناخوادآگاه سراغ آن کالا می‌رفتند. اما حالا چطور؟

بر اساس قانون تبلیغات کشوری استفاده ابزاری از زنان، مردان و کودکان که نقش اصلی را در معرفی کالا و خدمات ایفا می‌کنند ممنوع است.

*قانون و استفاده ابزاری از زن در تبلیغات!

اغواگری و استفاده ابزاری از زنان در تبلیغات در حالی از حد گذشته که در قانون تبلیغات کشوری درباره حضور بانوان در تبلیغات توضیحات کاملی وجود دارد. اصل 56 این قانون می‌گوید: «زن در نظام مقدس اسلامی از موقعیت ویژه‌ای برخوردار اسـت و قوانین و احکام مقدس اسلام برای زن جایگاه رفیعی را قائل است، لـذا استفاده از حضور خانم‌ها در آگهی‌های رادیو تلویزیـونی مسـتلزم اعمـال دقت‌های خاصی است و باید جایگاه زن مسلمان و شئون او مـدنظـر باشد.»

همچنین در اصل‌های 57، 58، 59، 61، 62، 63 هم به نوعی به این موضوع اشاره شده است، علاوه بر این در فصل هشتم قوانین و مقررات تبلیغات کشوری هم صراحتاً تأکید شده که: «استفاده ابزاری از زنان، مردان و کودکان که نقش اصلی را در معرفی کالا و خدمات ایفا می‌کنند ممنوع است.»

 فصل نهم هم باز تأکید می‌کند که هرگونه استفاده ابزاری از زن در تبلیغات ممنوع است و آگهی‌ها نباید تداعی‌کننده ترجیح بین جنس مذکر و مؤنث باشد. باز هم در فصل نهم بند ب 5 تاکید می‌شود که استفاده از جذابیت‌های جنسی در تبلیغات ممنوع است. با وجود قوانین مختلف اما شرکت‌ها، کارخانجات و مؤسسات با استفاده جنسیتی از زن به راحتی به همه این قوانین دهن کجی می‌کنند.

در اینکه امروز تبلیغات و وجود آن از ضروریات است، شکی نیست؛ اما اینکه از چه ابزاری برای معرفی کالا و خدمات در این راه استفاده می‌شود، اهمیت دارد. آثار فرهنگی مخرب استفاده از زن و زیبایی های او در تبلیغات بر کسی پوشیده نیست.