فوران قیمت مسکن در زیر پوست شهر

روزهای گذشته اقتصاد ایران با آمارهای شگفت‌انگیزی در حوزه مسکن روبه‌رو بوده است؛ از انتشار آماری در رابطه با ریزش ۲۰ درصدی قیمت ملک تا گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس از افزایش ۹۵۰ درصدی قیمت مسکن.

ایرج رهبر، رییس انجمن انبوه‌سازان تهران هفته گذشته در یک نشست خبری از کاهش ۲۰ درصدی قیمت مسکن به دلیل رکود خبر داد و گفت: به دلیل کاهش قدرت خرید مردم، فروشندگان قیمت‌های پیشنهادی برای املاک خود را کاهش داده‌اند.

در مقابل اما مرکز پژوهش‌های مجلس در یک برش پنج‌ساله از بازار مسکن، با استناد به آمار منتشر شده از سوی بانک مرکزی، اعلام کرده است که هر مترمربع واحد مسکونی در مناطق ۲۲گانه تهران از آذرماه ۹۶ تا آذرماه ۱۴۰۱، از ۵ میلیون و ۸۸ هزار تومان به ۴۸ میلیون و ۷۳ هزار تومان رسیده است. بر این اساس، مسکن در کلانشهر تهران شاهد رشدی حدود ۹۵۰ درصدی بوده، حال آنکه در همین بازه زمانی پنج‌ساله، حداقل دستمزد نیروی کار که از سوی دولت تعیین می‌شود، حدود ۶۰۰ درصد افزایش داشته و از یک میلیون و ۱۲۵ هزار تومان به ۶ میلیون و ۷۲۵ هزار تومان رسیده است.

اما نکته‌ای که در این میان مطرح است، این‌که این آمار مربوط به پایان آذر ۱۴۰۱ است و از آن زمان تاکنون انتشار آمار مسکن متوقف شده و به اعتقاد کارشناسان، کتمان آمار راه‌حل کنترل تورم بخش مسکن شده است. سیامک قاسمی، اقتصاددان در یادداشتی در فضای مجازی در واکنش به این موضوع نوشت: بانک مرکزی و مرکز آمار دولت رییسی از دی‌ماه سال گذشته رسما انتشار هر آماری از بازار مسکن ایران را متوقف کرده‌اند.

به اعتقاد او، خبرهایی که از زیرپوست شهر به گوش می‌رسد، خبر از رشد شتابان قیمت مسکن و متاسفانه قیمت اجاره مسکن در این ماه‌ها می‌دهند.

قاسمی تاکید کرد: اگر با بستن و ممنوع کردن، اقتصاد قابل کنترل بود، الان قیمت دلار هزار تومان و پراید ۶ میلیون تومان و خانه در تهران متری ۱۰ میلیون تومان بود، اما افسوس که این‌ها راهی جز بستن بلد نیستند.

پیمان مولوی، اقتصاددان نیز در یادداشتی در فضای مجازی در این رابطه نوشت: به نظر می‌رسد تا خرداد ۱۴۰۲ متوسط قیمت مسکن در شهر تهران از متری ۶۲ میلیون تومان عبور کند و پیش‌بینی‌ها حاکی از رشد قیمت مسکن است.

در همین خصوص، فرشید پورحاجت، عضو هیات مدیره کانون سراسری انبوه‌سازان مسکن در واکنش به آمار کاهش ۲۰ درصدی قیمت مسکن گفت: به نظر می‌رسد که آقای رهبر به همین صراحت اعلام نکردند که کاهش قیمت مسکن داشتیم. اصلا در ماه‌های گذشته هیچ آماری در کشور در رابطه با بخش مسکن نداشتیم که بخواهیم آمارها را رصد کنیم تا متوجه شویم که با کاهش یا افزایش قیمت مسکن مواجه شدیم و یا با کاهش یا افزایش تولید مسکن مواجه شدیم.

وی افزود: بر این اساس، این‌که بخواهیم خیلی مستند و بدون اطلاع از شرایط بازار مسکن، وضعیت قیمت‌ها را رسانه‌ای کنیم، به نظر می‌رسد که اشتباهی بوده که صورت گرفته است.

عضو هیات مدیره کانون سراسری انبوه‌سازان مسکن تصریح کرد: من به عنوان فردی که در بازار مسکن سالیان سال فعالیت کردم، کاهش ۲۰ درصدی قیمت مسکن را تحت هیچ شرایطی رصد نکردم و بازار نیز همچون گذشته در شرایط خاصی قرار دارد و هیچ تغییرات بنیادی در بازار مسکن رخ نداده است.

افزایش قیمت برای ماه‌های آینده کاملا مشهود است

پورحاجت عنوان کرد: به نظر می‌رسد افزایش قیمت مسکن کماکان به عنوان بازیگر اصلی در ماه‌های آینده کشور خواهد بود؛ کمااین‌که با وجود تمام صحبت‌هایی که در خصوص کنترل تورم یا ورود نهادهای نظارتی در بازار مسکن شد، اما مشاهده می‌کنیم که تمام صحبت‌ها در حد گفتمان ژورنالیستی باقی مانده و ما امروز به عنوان کسانی که کف بازار مسکن فعالیت می‌کنیم، می‌بینیم مصالح ساختمانی از ابتدای سال تاکنون دچار نوسانات شده است.

وی ادامه داد: بخشی از این نوسانات کاملا طبیعی است و بخشی نیز غیرکارشناسی و غیرطبیعی است. به عنوان مثال، در حوزه بتن مشاهده می‌کنیم که با وجود این‌که می‌گویند قیمت سیمان افزایش آن‌چنانی نداشته، ولی قیمت بتن در برخی از نقاط کشور تا ۶۰ درصد هم افزایش داشته است. یا در حوزه کاشی و سرامیک در ابتدای ماه گذشته دیدیم که انجمن سرامیک در حدود ۵۰ درصد مجوز افزایش قیمت را در نهاده‌های تولیدی داده است.

عضو هیات مدیره کانون سراسری انبوه‌سازان مسکن متذکر شد: مسکن یک کالای کاملا تولیدی است. نمی‌شود یک کالای تولیدی را در کشور بدون داشتن مولفه‌های خودش بیاییم اعلام کنیم که کاهش قیمت خورده است.

پورحاجت تصریح کرد: افزایش قیمت برای ماه‌های آینده کاملا مشهود است و این اعداد و ارقامی هم در خصوص مسکن رسانه‌ای شده، تحت هیچ شرایطی تایید نمی‌کند و اساسا به آنها باور هم ندارم.

دولت پاسخ دهد که چرا آمارها را کتمان می‌کند

عضو هیات مدیره کانون سراسری انبوه‌سازان مسکن با اشاره به کتمان آمار مسکن در ماه‌های گذشته گفت: دولت باید به این مساله پاسخ دهد، اما ما به عنوان فعال بخش خصوصی گرفتار این موضوع شده‌ایم. ما برای کارهای آماری و تحقیقی به این آمارها نیاز داریم.

پورحاجت افزود: شاید باورتان نشود، اما در ۱۰ روز گذشته از هر کانالی که فکر کنید، دنبال آمار پروانه‌های ساختمانی در سال گذشته بودم، اما هیچ آماری را پیدا نکردم.

وی تاکید کرد: به نظر می‌رسد که نبود آمار فاجعه‌ای برای صنعت مسکن و سایر صنایع کشور است. این را هم به یاد داشته باشیم که هر گاه با اقدامات ایذایی، آمار را سرکوب کردیم، تبعات سنگینی را هم پرداخت کرده‌ایم.

عضو هیات مدیره کانون سراسری انبوه‌سازان مسکن متذکر شد: دولت باید آمارها را اعلام و در بازار مداخله نکند. اثبات شده که مداخلات در بازار، تبعات خاص خود را داشته است.

هزینه ساخت چه تغییری کرده است؟

پوحاجت با اشاره به افزایش هزینه ساخت مسکن از ابتدای سال، گفت: وقتی آماری وجود ندارد، چطور می‌توانیم قیمت‌ها را رصد کنیم، اما اگر بخواهیم به صورت میدانی از تغییرات قیمت‌ها بگوییم، در حال حاضر هزینه ساخت برای یک ساختمان ۵ طبقه از مرز متری ۱۲ میلیون تومان عبور کرده است.

وی عنوان کرد: این عدد برای ساختمان‌های با کیفیت متوسط است، اما هزینه ساختمان با کیفیت خیلی بالا این اعداد و ارقام خیلی بیشتر خواهد بود.