کشف یک شمشیر ایرانی کمیاب در قرقیزستان

فرادید: به تازگی یک شمشیر باستانی (شمشیر نظامی سنگین با لبه بران بلند و تیغه خمیده) توسط سه برادر در آمانبایف (Amanbaev) روستایی در منطقه تالاس قرقیزستان، کشف شده است. کشف این اثر توسط سیات‌بک ابراهیمیف، محقق مجموعه ملی قرقیزستان، ماناس اوردو، اعلام شد. 

این یافته توسط سه برادر به نام‌های چینگیز، عبدیلدا و کوبات موراتبکوف به همراه نورالدین جومانالیف که فعالانه در کاوش‌های باستان‌شناسی مشارکت داشته‌اند، کشف شد. این سه برادر در طول سال گذشته، حدود ۲۵۰ اثر تاریخی را به صندوق موزه تحویل داده‌اند. 

این شمشیر که روز ۴ ژوئن ۲۰۲۳ کشف شد، نمونه‌ی باشکوهی از هنر قرون وسطایی است که آن را نه تنها در قرقیزستان بلکه در تمام آسیای مرکزی یک یافته‌ی منحصربه‌فرد کرده است. ساخت و شرایط عالی این شمشیر نشان‌دهنده‌ی مهارت آهنگران آن زمان است. 

این شمشیر از قسمت‌های مختلفی از جمله قبه، دسته، تیغه و حفاظ تشکیل شده است. استفاده از این نوع شمشیر که نشات‌گرفته از ایران در قرن دوازدهم است، از طریق مراکش به پاکستان نیز گسترش یافته بود. شکل منحنی شمشیر نشان می‌دهد که احتمالاً به یک کشور مسلمان تعلق داشته، شبیه به شمشیرهای کشف‌شده در منطقه هند و ایران.

این نوع شمشیر بلند، سلاح اصلی سوارکاران ایرانی، مغول هند و عرب بوده است. ملاک سنجش این شمشیرها اساساً قدرت و چابکی آن‌هاست و برای جنگجویان بسیار ماهری که می‌توانند حین چرخش شمشیر ضربات مرگبار وارد کنند، سلاح خوبی است. این شمشیر یک تیغۀ بسیار خمیده و نازک با طول زیاد دارد، به رغم اندازه بزرگ، سبک‌وزن است و حملات مرگبار آن به سرعت انجام می‌شود. چنین شمشیرهایی به دلیل تیزی و کشنده بودن مشهور بودند. 

ظرفی به قطر ۵ سانتی‌متر برای ذوب فلز و یک سکه با نوشته‌های عربی نیز در دو طرف این اثر پیدا شده است. چنین سکه‌هایی در قرقیزستان در قرن یازدهم زمانی که دولت قراخانی توسعه یافت، استفاده می‌شدند. 

به گفته سیات‌بک ابراهیمیف، وجود ابزار ذوب فلز و سکه نشان می‌دهد در این منطقه کارگاه‌های ضرب سکه وجود داشته است. 

امید است در آینده شمشیرهای بیشتری مشابه این شمشیر در این منطقه کشف شود زیرا این کشف فرصت‌های جدیدی را برای تحقیقات باستان‌شناسی ارائه می‌دهد.