نمایش یک مار «دو سر» بسیار کمیاب در باغ وحش تگزاس

فرادید: پس از گذشت بیش از دو سال وقفه برای بهبود یافتن از آسیب‌دیدگی، یک مار دو سر کمیاب در باغ‌وحشی در تگزاس دوباره به نمایش گذاشته شد و بار دیگر در کانون توجه قرار گرفت. 

این مار خارق‌العاده دو نام برای دو سرش دارد: «پانچو و لِفتی»؛ او اکنون در محوطه‌ای با طراحی خاص در باغ‌وحش کامِرون در تگزاس مرکزی بین دالاس و آستین زندگی می‌کند.

پانچو و لِفتی برای نخستین بار سال ۲۰۱۶ وارد باغ وحش شد. زنی که نزدیک واکو زندگی می‌کند، مار را وقتی توله بوده در حیاط خانه‌اش می‌بیند. آن زمان، زیست‌شناسان سن این موجود ۸ اینچی را بین ۶ تا ۸ هفته تخمین زدند. این خزنده که یک مار موش‌خوار غربی (Pantherophis obsoletus) است، قبل از به نمایش گذاشته شدن در سال ۲۰۱۸، یک قرنطینه‌ی ۱۸ ماهه را پشت سر گذاشت. 

عکسیکه در سال 2016 از پانچو و لفتی گرفته شده؛ زمانی که این مار چند هفته بیشتر سن نداشت

این مار دارای یک بیماری نادر به نام بای‌سِفالی (دوسَری) است. این بیماری زمانی شکل می‌گیرد که یک جنینِ تک، شروع به تقسیم شدن به دوقلوهای همسان می‌کند اما به طور کامل جدا نمی‌شود. وقتی این وضعیت در انسان ایجاد شود، دوقلوهای بهم‌چسبیده بوجود می‌آیند. به لطف کشف فسیل یک خزنده‌ی دو سر در چین امروزی، دانشمندان می‌توانند قدمت این پدیده را دست‌کم به ۱۵۰ میلیون سال پیش تخمین بزنند. 

اما تلاش برای حرکت در جهان با دو سر و دو مغز، چالش‌برانگیز است. از آنجا که بدن پانچو و لِفتی، از دو مرکز فرماندهی سیگنال دریافت می‌کند، حرکات آن ناهماهنگ و ناهنجار است. در فوریه ۲۰۲۱، این مار در حالی که سعی داشت در دو جهت مختلف حرکت کند، گردن چپش را زخمی کرد. نگهبانان باغ‌وحش مار را از دید عموم خارج کردند تا به او فرصت بهبود دهند. 

بهبودی زخم این مار بیش از یک سال طول کشید، سپس دامپزشکان تصمیم گرفتند یک سال دیگر به او استراحت دهند تا سلامت کامل خود را بدست آورد. 

اکنون، نمایشگاه مار که در ساختمان آکواریوم آب شیرین باغ‌وحش قرار دارد، جز علف هیچ سنگ یا شاخه‌ای ندارد که به این مار آسیبی برساند. مسئولان باغ‌وحش در فیس‌بوک اعلام کردند: «ما امیدواریم این طرح، پوشش کافی برای مار فراهم کند تا از نظر فیزیکی امنیت داشته باشد و دوباره به گردنش آسیب نرسد.» 

این مار اکنون ۸ساله است و طول آن دو تا سه فوت است، اما این اندازه برای مار موش‌خوار که معمولاً بین سه تا پنج فوت رشد می‌کند، کم است. 

کریستین هوپا از Waco Tribune-Herald سال ۲۰۱۸ گزارش داد که وقتی پانچو و لفتی برای نخستین بار به باغ وحش رسیدند، سر چپش غالب بود و معمولاً بیشتر وعده‌های غذایی را مصرف می‌کرد. 

مدی مایکلز بویس، نگهبان ارشد باغ‌وحش خزندگان و دوزیستان به دالاس مورنینگ نیوز گفته است: «مغز راست بسیار مسلط‌تر است و تمایل دارد مسیر حرکت را کنترل کند و اینطور به نظر می‌رسد که مغز چپ فقط همراهی می‌کند.» 

مارها و دیگر موجوداتی که با دو سر متولد می‌شوند، معمولاً در حیات‌وحش زنده نمی‌مانند، زیرا داشتن دو مغز به این معناست که بدن پیام‌های متناقضی دریافت می‌کند و گاهی‌اوقات در لحظات حیاتی مانند زمانی که حیوان تصمیم می‌گیرد از چه جهتی از دست شکارچی فرار کند مشکل‌ساز می‌شود. برای نمونه، سال ۲۰۲۰، گربه‌ی خانگی خانواده‌ای در فلوریدا از درب ورود سگ یک مار سیاه دو سر جنوبی را به داخل خانه کشاند.