۰۶/۰۵/ ۱۴۰۲؛ امروز در تاریخ چه گذشت؟

 امروز: "یک‌شنبه" 

۵  شهریور ۱۴۰۲ هجری خورشیدی

آبان خشتره‌ویریه ۳۷۶۱   زرتشتی

۲۷   اوت       ۲۰۲۳   میلادی

۱۰  صفر      ۱۴۴۵    هجری قمری

مهرشید ۵ شهریور ۲۵۸۲ شاهنشاهی

روز بزرگداشت "زکریای رازی".

روز  ملّی "داروسازی" .

روز ملّی "ورزش کشتی" .

زادروز "محمد بن زکریای رازی" پزشک، فیلسوف و شیمی‌دان ایرانی که الکل و اسید سولفوریک را کشف نمود. (۲۴۴ ه.ش.)

تصرّف اصفهان به دست "تیمور لنگ" و قتل عام اصفهانی‌ها. (۷۶۶ ه ش.)

اصفهان پس از یک مقاومت چشمگیر به دست تیموریان افتاد. به دستور "امیر تیمور" مردم را قتل عام نمودند و از سرهای آنان مخروطه‌ای ده متری ساختند. مورخان قتل عام اصفهانی‌ها به تصمیم امیر تیمور را متفاوت از قتل عام و کور کردن کرمانی‌ها به دستور آغا محمد خان قاجار که هر دو از نژاد مغول بودند دانسته‌اند. تیمور یک مهاجم خارجی بود ولی آغا محمّد خان ادعای ایرانی بودن و حکمرانی بر ایران را داشت.

زادروز "غلامرضا تختی" مشهور به "جهان‌ پهلوان"، کشتی‌گیر و نماد پهلوانی در ایران زمین. وی در المپیک ۱۹۵۶ ملبورن مدال‌ طلای المپیک را کسب نمود. او فعّال سیاسی و عضو شورای مرکزی جبهه ملّی ایران بود. (۱۳۰۹ ه.ش.)

"محمّد علی فروغی" به کاخ سعدآباد احضار و  مقام ریاست دولت به او پیشنهاد شد. (۱۳۲۰ ه.ش.)

در اجرای گام به گام طرح (از پیش تهیه شده) توطئه، محمدعلی فروغی که قریب شش سال با رضا شاه اختلاف نظر داشت و دور از کارهای سیاسی به سر می برد و مورد بی‌مهری کامل دربار بود، کابینه خود را تشکیل داد که در آن سرلشکر احمد نخجوان که از پیش در نظر گرفته شده بود و باید بدون اطلاع و تصویب رضا شاه، دستور ترک مقاومت و مرخص کردن سربازان را می‌داد، کفیل وزارت جنگ شد. از همین روز، فروغی مذاکرات خود را با نمایندگان انگلستان و شوروی آغاز کرد. فروغی با این که سمت نظامی و فرماندهی نیروها را نداشت در همان نخستین جلسه کابینه اشاره کرده بود که ترک مخاصمه را بر مقاومت و جنگ ترجیح می‌دهد.

دولت "جمشید آموزگار" دبیر کل حزب واحد رستاخیز سقوط کرد و شاه استعفای او و وزیرانش را قبول کرد. (۱۳۵۷ ه.ش.)

شریف امامی تشکیل دولت داد و از شاه اختیارات کامل گرفت و قرار شد شاه در امور کشور مداخله نکند. (۱۳۵۷ ه.ش.)

به دستور نخست وزیر تاریخ مجدّداً از شاهنشاهی به هجری شمسی تبدیل شد. (۱۳۵۷ ه.ش.)

اعلام ملّی شدن کلیه معادن کشور. (۱۳۵۹ ه.ش.)

درگذشت "استاد علی اکبر کاوه"، خوشنویس برجسته معاصر. (۱۳۶۹ ه.ش.)

درگذشت "داوود رشیدی"، هنرمند پیشکسوت تئاتر و سینما، وی دارای نشان درجه یک فرهنگ و هنر بود. (۱۳۹۵ ه.ش.) 

زادروز "کنفوسیوس" آموزگار، فیلسوف و متفکّر بزرگ. (۵۵۱ پ.م.)

نبرد "پلاتائه"، میان نیروهای ایران به فرماندهی "ژنرال مردونیوس" (داماد داریوش بزرگ) و افراد اعزامی یونانی روی داد. (۴۷۹ پ.م.)

انتخابِ شهر "قُسطنطنیّه" به عنوان پایتخت قلمرو شرقی امپراتوری روم. (۳۲۶ م.)

زادروز "گئورگ ویلهلم فردریک هگل"، تاریخدان آلمانی، صاحب فرضیه دیالکتیک و معتقد به فلسفه تاریخ. (۱۷۷۰ م.)

حفر اوّلین چاه نفت دنیا در آمریکا و آغاز عصر نفت. (۱۸۵۹ م.)

"پتر نستروف" ستوان ارتش روسیه برای نخستین بار در جهان با هواپیما در آسمان غوطه زد و به صورت دایره عمودی پرواز کرد. (۱۹۱۳ م.)

اعلان جنگ دولت ایتالیا به آلمان در جریان جنگ جهانی اول. (۱۹۱۶ م.)

درگذشت "رِینولد نیکِلسون" مستشرق انگلیسی و مترجم مثنوی مولوی. (۱۹۴۵ م.)

پرتاب اولین سفینه فضایی برای تحقیق درباره سیّاره زهره توسّط شوروی. (۱۹۶۲ م.)

مرگ "لوکور بوزیه" بزرگ ‌ترین معمار قرن بیستم. (۱۹۶۵ م.)

روز ملّی و استقلال "مولداوی" از اتحاد جماهیر شوروی سابق. (۱۹۹۱ م.)

"مولداوی" با ۳۳/۷۰۰ کیلومتر مربع مساحت، با جمعیت بیش از ۴ میلیون نفر که زبان رسمی آنها "رمانیایی" و خط "لاتین" است. پایتختش "کیشی نف" و واحد پول آن "لئو" می‌باشد. نظام سیاسی آن، جمهوری چند حزبی با یک مجلس قانون‌گذاری است. 

درگذشت "مغازلی بوزجانی نیشابوری" مورّخ، محدّث و ستاره شناس، حاسب و مهندس. (۴۸۳ ه.ق.)

تصرّف نیشابور و قتل بیش از یک ‌و نیم میلیون نفر توسّط سپاهیان مغول. (۶۱۸ ه.ق.)

جلوس "لطفعلی خان زند" آخرین فرمانروای زندیه بر تخت سلطنت. (۱۲۰۳ ه.ق.)