مهمترین گنج طلایی قرن کشف شد

راهنماتو: یک گنجینه از طلای باستانی چشم‌نواز به وزن بیش از ۱۰۰گرم در جزیره رنیسوی در نروژ کشف شده است.

 این گنجینه شامل ۹گردن‌آویز سکه‌مانند یا مدال با نمادهای نادری از شکل اسب، ۱۰مهره طلایی و سه حلقه طلا است. این یافته‌ها که حتی امروز هم از ارزش شگفت‌انگیزی برخوردار هستند به عنوان «یافته‌های طلایی قرن نروژ» توصیف شده‌اند.  

کشفی غیرمعمول: مقادیر کلانی از طلای نروژ

اول مدسون، باستان‌شناس موزه دانشگاه استاونگر، درباره این کشف گفته است:

«پیدا کردن این مقدار طلا در یکجا بسیار غیرمعمول است.»

این اکتشاف توسط یک فلزیاب 51ساله به نام ارلند بور، در یک راهپیمایی عصرگاهی که به توصیه پزشکش انجام داد، صورت گرفته است. او تازه از تابستان سال گذشته و تفریحی به فلزیابی مشغول بوده است.

او مجوز استفاده از فلزیاب را در زمین خصوصی‌اش کسب کرد و بعد از کشف  سکه‌ها با مقامات شورای محلی تماس گرفت.

برطبق قوانین میراث فرهنگی نروژ مصور سال 1978 استفاده از فلزیاب در زمین‌های شخصی با دریافت مجوز امکان‌پذیر است. اشیاء متعلق به قبل از سال 1573 و سکه‌هایی که قبل از سال 1650ضرب شده در زمره اموال دولتی طبقه‌بندی می‌شوند و گزارش آن به مقامات ضرورت دارد.

گردن‌آویزهایی به شکل سکه

این گنجینه شامل نوع خاصی از سکه طلایی مسطح و مدور به شکل سکه به نام «براکته» Bracteate است. براکته‌ها گردن‌آویزهای مسطح و ظریفی هستند که یک طرف آن‌ها منقوش است. در بسیاری از اکتشافات، مجموعه‌هایی از براکته‌ها معمولا نقوش مخلتفی را به نمایش می‌گذارند. اما، در این مورد خاص، همه 9براکته به تصاویر مشابهی منقوش شده‌اند.

هاکون ریرسن، استاد موزه باستان‌شناسی استاوانگر، می‌گوید: «خیلی وقت پیش این 9براکته یک گردنبند چشم‌نواز را تشکیل می‌دادند.»

اهمیت دفینه: دوران بحران  

پرسش واضحی که به ذهن می‌رسد آن است که چرا این تعداد براکته همزمان در یکجا دفن شده‌اند و نماینده چه چیزی هستند؟

این دوره در تاریخ نروژ (و در کل در تاریخ اسکاندیناوی) به عنوان دوره مهاجرت (انتقال به دوره مرووینگیان در حدود سال 550) شناخته می‌شود. این دوره مملو از بحران شامل قحطی، وخیم شدن شرایط آب‌وهوایی و طاعون بود. درحقیقت، مهاجرت وسیع این دوره نهایتا به افول امپراتوری روم غربی در سال 479میلادی منجر شد.

ریرسن باتوجه به مکان کشف گنجینه و مقایسه آن با یافته‌های مشابه، این نظریه را مطرح می‌کند که این گنجینه طلا احتمالا برای محافظت و مراجعه در صورت نیاز در این مکان دفن شده است.

تقریبا 1000براکته در اسکاندیناوی پیدا شده است اما آن‌هایی که در رنیسوی کشف شده‌اند از انواع غیرمعمولی هستند.

تصویر معمول روی براکته‌های کشف‌شده در اسکاندیناوی، تصویر خدای اودین در حال شفابخشی اسب بیمار پسرش بالدر است. این اسطوره نمادی از جوانی و تولد دوباره در دوران مهاجرت بوده است. این باور وجود داشت که کسانی که این سکه‌ها را با خود حمل می‌کنند از محافظت خداوند و سلامتی برخوردار خواهند بود.

اما براکته‌های رنیسوی تصاویر بسیار ساده‌تری را نمایش می‌دهند: فقط یک اسب. به گفته محققان موتیفی که روی این براکته‌ها پیدا شده، با موتیف‌هایی که روی گردن‌آویزهای قبلی پیدا شده بود، تفاوت دارد.

به طور خلاصه، این براکته‌ها احتمالا هدایایی بودند که پادشاهان محلی به معتمدترین طرفدارانشان می‌دادند. از این حیث، این براکته‌ها احتمالا به مثابه نوعی شناسه عمل می‌کردند که نشان می‌دادند افراد حمل‌کننده اشخاص عالی‌رتبه و مورد اعتماد پادشاه هستند.

بعد از مقایسه این گردن‌آویزها با نمونه‌هایی که در دانمارک پیدا شده است، محققان به این نتیجه رسیدند که احتمالا خانواده‌هایی که در طی سال‌ها وفاداری خاص‌شان را به پادشاه نشان داده‌اند، مجموعه وسیعی از این سکه‌های گردن‌آویز را جمع‌آوری کرده‌اند. بنابراین این سکه‌ها علاوه بر ارزش مادی‌شان، نمایانگر موقعیت اجتماعی نیز بودند.