همه چیز درباره ویروس‌های تنفسی شایع پاییزی

آذرخش آذران با اشاره به بروز بیماری‌های ویروسی در پاییز اظهار کرد: فصل پاییز زمان اوج بسیاری از بیماری‌های ویروسی است. عفونت‌های ویروسی به راحتی قابل انتقال هستند و می‌توانند برای کودکان، افراد مسن، زنان باردار و افرادی که ضعف سیستم ایمنی بدن دارند، خطرناک باشد.

وی در خصوص رایج‌ترین بیماری‌ها در این فصل، افزود: کووید – ۱۹ و سرماخوردگی که ویروس‌های مختلفی در ایجاد آن نقش دارند از جمله RSV، Rhinovirus، Coronavirus OC۴۳ و Coronavirus ۲۲۹E، آنفلوآنزا، گلودرد باکتریال و اسهال و استفراغ ناشی از روتاویروس، به طور عمده در کودکان و نوروویروس در بزرگسالان و کودکان، عفونت حاد گوش، برونشیت حاد، سینوزیت، آلرژی و آسم رایج‌ترین بیماری‌ها در این فصل هستند.

این متخصص ویروس‌شناسی بیان کرد: در حال حاضر ویروس کووید - ۱۹ و آنفلوآنزا در حال گردش هستند هر چند از شیوع ویروس‌های دیگر تاکنون آمار دقیقی نداریم.

شایع‌ترین واریانت‌های کووید – ۱۹

آذران افزود: در حال حاضر واریانت‌های کووید - ۱۹، پیرولا و ایریس از زیرشاخه‌های امیکرون هستند که در بسیاری از نقاط دنیا گزارش شده‌اند و این مساله به دلیل پایین آمدن ایمنی انسان در برابر کووید - ۱۹ است. اکنون در بازه بازگشت کودکان و دانشجویان به مدارس و دانشگاه‌ها هستیم و به علت افت آنتی‌بادی و دریافت نکردن دوز بوستر در همگان نگرانی‌های زیادی از ابتلا به این بیماری وجود دارد.

وی عنوان کرد: واریانس پیرولا دارای جهش‌های متعددی است و این جهش‌ها رابطه مستقیم با شدت بیماری ایجاد شده توسط ویروس ندارد. این تغییرات در راستای انتقال سریع‌تر و راحت‌تر و فرار از سیستم ایمنی حاصل از واکسن و ابتلاهای گذشته است.

این متخصص ویروس‌شناسی افزود: علائم بالینی این واریانت همان علائم رایج واریانت‌های امیکرون که شامل گلودرد، آبریزش بینی، سردرد، تب و سرفه است. البته این علائم غالب هستند و علائم دیگری مانند از دست دادن حس بویایی و چشایی، درد عضلانی، درد مفاصل، احساس خستگی شدید، بی‌اشتهایی، اسهال، استفراغ، درد شکم، درد قفسه سینه و تنگی نفس هم ممکن است در بعضی افراد بروز پیدا کنند.

وی افزود: در موارد خفیف علائم، درمان علامتی و در موارد شدیدتر مراجعه به بیمارستان و استفاده از داروهایی مانند رمدیسیور و در صورت نیاز دریافت اکسیژن انجام می‌شود.

ویروس سرماخوردگی

آذران با اشاره به ویروس RSV که منجر به ایجاد سرماخوردگی در کودکان و نوزادان می‌شود، گفت: ممکن است در پی ابتلا به این ویروس، کودکان برونشیولیت و پنومونی را هم تجربه کنند. معمولاً این ویروس همزمان با آنفلوآنزا در جامعه به گردش درمی‌آید.

این متخصص ویروس‌شناسی گفت: در پاندمی کرونا به دلیل استفاده از ماسک و رعایت فاصله اجتماعی، بیماری‌های تنفسی ناشی از این ویروس‌ها بسیار کم شده بود اما در پاییز سال گذشته شاهد افزایش موارد آراس‌وی و آنفلوآنزا بودیم. ابتلا به این ویروس منجر به بروز علائمی در کودکان مانند تب، آبریزش بینی، سرفه خفیف، گرفتگی بینی، خس‌خس سینه، تنفس سخت و بی‌اشتهایی می‌شود.

وی افزود: معمولاً این بیماری تا یک هفته طول می‌کشد و در روزهای سوم تا پنجم شدیدترین حالت خود را همراه با تنفس سریع، گشاد شدن یا حرکت پره‌های بینی، تنفس شکمی و خس‌خس سینه نشان می‌دهد. تب ادامه‌دار و بالای ۳۹ درجه نیز در شیرخوران کمتر از سه ماهه اتفاق می‌افتد که ممکن است موجب کم‌آبی بدن و کاهش سطح هوشیاری شود و در این شرایط مراجعه به اورژانس ضروری است و در صورت صلاحدید پزشک و شدید بودن بیماری، درمان‌های ضد ویروس انجام می‌شود.

وی تصریح کرد: باید توجه شود که خطر ابتلا به بیماری شدید در نوزادان نارس، شیرخوران کمتر از شش ماه، کودکان کمتر از دو سال، کودکان مبتلا به بیماری‌های مزمن ریوی یا قلبی مادرزادی، کودکان با ضعف سیستم ایمنی و کودکان دارای اختلالات عصبی عضلانی وجود دارد.

این متخصص ویروس‌شناسی بیان کرد: رینوویروس‌ها عامل ۵۰ درصد موارد سرماخوردگی در فصل پاییز هستند که در همه گروه‌های سنی موجب ایجاد سرماخوردگی یا علائمی مانند احساس ناخوشی، گلودرد، تب، آبریزش بینی، سرفه و عطسه می‌شود و درمان آن به صورت علامتی است.

وجه تفاوت آنفلوآنزا و سرماخوردگی

آذران با اشاره به شباهت علائم آنفلوآنزا و سرماخوردگی، گفت: یکی از بهترین وجوه تفکیک علائم آنفلوآنزا از سرماخوردگی، شیوع بسیار ناگهانی علائم در آنفولانزا و شیوع تدریجی علائم در سرماخوردگی است.

وی در خصوص شیوع ویروس آنفلوآنزا در فصل پاییز عنوان کرد: ویروس آنفلوآنزا سه تیپ عمده A، B و C دارد که علائم ابتلا به این ویروس به صورت ناگهانی با علائم تب، لرز، سردرد، سرفه خشک و در موارد کمتر خلط‌دار، بدن‌درد شدید، آبریزش بینی، گلودرد، آبریزش چشم، دردناک شدن چشم‌ها، بی‌اشتهایی، احساس فشار در زیر جناق سینه، گاهی اسهال و استفراغ، خستگی و بی‌قراری شروع می‌شود.

وی افزود: در بعضی افراد عوارض ریوی و خارج ریوی مانند عفونت گوش، التهاب تیروئید، سینوزیت و بدتر شدن وضعیت دیابت ایجاد می‌شود. در صورت ابتلا به نوع خفیف، درمان علامتی است و در موارد شدید به صلاحدید پزشک داروی ضد ویروسی تجویز می‌شود.

نحوه دریافت واکسن آنفلوآنزا

آذران با اشاره به در دسترس بودن واکسن ۴ ظرفیتی آنفلوآنزا گفت: این واکسن باید سالانه در اواخر شهریورماه تزریق شود. در کودکان کمتر از ۹ سال که برای بار اول واکسن دریافت می‌کنند، دو دوز به فاصله یک ماه تزریق می‌شود و در سال‌های بعد همانند بزرگسالان به یک دوز نیاز دارند.

وی عنوان کرد: اگر در اواخر شهریورماه موفق به تزریق واکسن آنفلوآنزا نشده‌اید هر زمان که واکسن به دست‌تان رسید حتی اگر با چند ماه تأخیر می‌توانید این واکسن را تزریق کنید.

این متخصص ویروس‌شناسی افزود: دو هفته پس از تزریق واکسن، آنتی‌بادی تولید می‌شود. البته باید توجه شود که واکسن صددرصد از ابتلا به بیماری جلوگیری نمی‌کند و واکسن آنفلوآنزا فرد را از سرماخوردگی و کووید - ۱۹ مصون نمی‌کند و تنها علیه بیماری آنفلوآنزا تأثیرگذار است.

وی بیان کرد: افراد بالای شش ماه می‌توانند این واکسن را تزریق کنند البته حتماً باید بررسی شود که کمپانی سازنده واکسن سن بالای شش ماه را برای آن مجاز دانسته است. قبل از تزریق واکسن نیز باید بروشور آن مطالعه شود.

چه کسانی باید واکسن آنفلوآنزا دریافت کنند؟

آذران افزود: کادر درمان، افراد بالای ۶۵ سال، زنان باردار، افراد دیابتی، افراد دارای اضافه وزن، کسانی که دارای نقص ایمنی، مشکلات ریوی، قلبی عروقی، کلیوی و فشار خون هستند در اولویت تزریق واکسن هستند. کسانی که به آلرژی شدید دچارند مخصوصاً به تخم‌مرغ آلرژی دارند یا مبتلایان به کرونا و کسانی که داروهای تضعیف‌کننده سیستم ایمنی بدن مصرف می‌کنند باید قبل از تزریق واکسن با پزشک مشورت کنند.

راه‌های پیشگیری از ابتلا به بیماری‌های ویروسی

وی عنوان کرد: شست‌وشوی دست با آب و صابون به صورت مکرر، ضدعفونی کردن سطوح، دوری از افراد علائم‌دار، پوشاندن دهان و بینی با ماسک به خصوص در فضای بسته و تزریق واکسن آنفلوآنزا و کووید - ۱۹ از راه‌های پیشگیری از این بیماری‌ها هستند.