تصاویر متفاوت از نیکی کریمی، شهاب حسینی، امیر آقایی و تنابنده در یک سریال تلویزیونی

مجموعه «سرزمین مادری» که از آخر هفته گذشته روی آنتن شبکه سه سیما رفت، از جمله آثار مهم و پرحاشیه صداوسیما طی یکی ـ دو دهه اخیر بوده است که بسیاری منتظر حل مشکل و تماشای آن بودند. یکی از نکات جالب توجه درباره این سریال، فهرست بازیگران پرتعداد آن است؛ هنرمندانی که اغلب در بازه‌ی زمانی ۱۰ ساله بین تولید و پخش، زمانی در جایگاه متفاوتی به لحاظ حرفه‌ای بوده‌اند و حالا در فضای دیگری هستند.

«سرزمین مادری» با نام قبلی «سرزمین کهن» که در حدود ۶۰ قسمت آماده پخش شده و چند مقطع متفاوت زمانی را به تصویر می‌کشد، یکی از پرستاره‌ترین سریال‌های سال‌های اخیر تلویزیون به شمار می‌رود.

شهاب حسینی که در فصول میانی اثر، نقش اصلی را ایفا می‌کند، از جمله ستاره‌هایی است که پس از «شوق پرواز» و برای نزدیک به ۱۵ سال در تلویزیون سریالی نداشته است. او در این فاصله به سینما پرداخت و در دو سریال خانگی پرمخاطب «شهرزاد» و «پوست شیر» نیز بازی کرد.

امیر آقایی دیگر ستاره گران‌قیمت سینما نیز در همین قسمت‌های اول، در «سرزمین مادری» دیده می‌شود و یکی از نقش‌های اصلی را بازی می‌کند. این بازیگر در سال‌های پس از بازی در این سریال، به چهره‌ای محبوب در سینما تبدیل شد و در «آقازاده» هم محبوبیت بیشتری به دست آورد.

چهره‌هایی مثل محمدرضا فروتن و نیکی کریمی البته فضایی متفاوت را تجربه کردند. ستاره‌های فیلم «دو زن» که سال ۷۷ با هم مقابل دورین رفتند، حدود یک دهه بعد در فیلمی از سیروس الوند (زن دوم) خوش درخشیدند و در این جمع امیر آقایی را هم در بینشان می‌دیدند. فروتن و کریمی در اواخر دهه ۸۰، تله‌تئاتر «خرده جنایت‌های زن و شوهری» را برای تلویزیون بازی کردند که از کارهای ماندگار شبکه چهار است.

شماری از بازیگران «سرزمین مادری» نیز پیش از آنکه برای مخاطب عام شناخته شوند یا به شهرت قابل توجهی دست پیدا کنند، در این اثر حضور یافتند. جواد عزتی که به نظر می‌آید نقشی مکمل در این سریال بازی می‌کند، در زمان آغاز ساخت «سرزمین مادری»، حتی در «چاردیواری» نیز حضور پیدا نکرده بود و با ستاره محبوب این روزهای سینما فاصله زیادی داشت.

محسن تنابنده در زمان تولید این سریال، تنها در سریال «مامور بدرقه» بازی کرده بود که اثر چندان موفقی نبود و او را به شهرت نرساند. امیرحسین آرمان هم که تنها در قسمت اول «سرزمین مادری» نقشی کوتاه داشت، در آن زمان برای مخاطبان شناخته‌شده نبود. مریم شیرازی یکی از بازیگران اصلی سریال «برف بی‌صدا می‌بارد» نیز در وضعیتی مانند آرمان قرار دارد.

مجموعه «سرزمین مادری» که با رده الف ویژه و طبعا بودجه‌ای قابل توجه تولید شد، از حضور چهره‌هایی بهره می‌برد که تا زمان ساخت این اثر، در کمتر سریال‌ تلویزیونی دیده شده بودند و چهره‌های سینمایی به شمار می‌آمدند.

نیکی کریمی ستاره شاخص دهه ۷۰ سینمای ایران از جمله این بازیگران است. جالب این که یک دهه قبل از پخش «سرزمین مادری» به عنوان اولین سریال این بازیگر، «کیمیا» که دومین تجربه تلویزیونی کریمی محسوب می‌شد، پخش شد و حالا نوبت اولین اثر شده است.

مجموعه «سرزمین مادری» اولین و آخرین تجربه بازیگری هنگامه قاضیانی در سریال‌های صداوسیما نیز به شمار می‌رود. علاوه بر این دو بازیگر، فرشته صدر عرفایی هم بعد از دهه ۶۰، در هیچ‌یک از سریال‌های تلویزیون بازی نکرده بود و این سریال بازگشت او به رسانه ملی به شمار می‌آمد.

در این میان مورد علی شادمان بازیگر اصلی فصل اول «سرزمین مادری» کمی عجیب است. او که بازی در سینما را در حدود ۱۰ سالگی آغاز کرده بود، در زمان شروع تولید سریال کمال تبریزی، حدودا ۱۲ ساله بود و حالا در ۲۶ سالگی در شرایطی این سریال را روی آنتن می‌بیند که چندین سریال تلویزیونی و نمایش خانگی بازی کرده و با مجموعه «یاغی» بسیار دیده شده است. او حتی در مقطعی معترض پخش این سریال شد و در صفحه شخصی‌اش توضیح داد که در دوران بلوغ، برای یک سال و نیم، آمپول‌های جلوگیری از رشد تزریق کرده تا چهره و قدش تغییر نکند و همچنان مناسب بازی در نقش «رهی اردکانی» باشد.

نکته تأسف‌برانگیز آن که تنی چند از هنرپیشه‌های سریال «سرزمین مادری» نیز در این سال‌های از دنیا رفتند و پخش نقش‌آفرینی خود را ندیدند. زنده‌یاد پرویز پورحسینی که نقشش از قسمت سوم آغاز می‌شود، از جمله این بازیگران است که سال ۹۹ بر اثر کرونا درگذشت.

حسین محب اهری دیگر هنرپیشه این سریال نیز سال ۹۷ بر اثر سرطان دار فانی را وداع گفت و مهدی صباغی بازیگر دیگر این اثر در سال ۱۴۰۱ بر اثر عارضه مغزی از دنیا رفت. محمود بنفشه‌خواه نیز از جمله معدود نقش‌آفرینان این مجموعه است که پیش از پایان تولید اثر، درگذشت.

مجموعه تلویزیونی «سرزمین مادری» به کارگردانی کمال تبریزی و تهیه‌کنندگی محمد مسعود از ۲۰ مهرماه، پنجشنبه‌ها و جمعه‌ها روی آنتن شبکه ۳ سیما رفته است.