تجمع قدرت بی‌سابقه در دستان یک روحانی مشهور

احمد جنتی در دوره اخیر، در تهران شانزدهم شد و آخرین فردی بود که صلاحیت ورود به مجلس خبرگان را به دست آورد. اما اعضای خبرگان ترجیح دادند در انتخابات داخلی مجلس، نفر آخر را به صدر بنشانند. ریاست جنتی هشت سال ادامه داشت. او وارث صندلی محمد یزدی بود که رای مردم در اسفند ۹۴، مانع حضورش در مجلس خبرگان شد و وقتی در انتخابات میان‌دوره‌ای وارد مجلس شد، این بار اجل مهلت نشستن روی صندلی‌ مجلس خبرگان را به او نداد!

قبل از مرحوم یزدی، مرحوم مهدوی کنی عهده‌دار ریاست این مجلس بود که او نیز مدتی بیمار بود و حتی در دورانی که در کما به سر می‌برد، اسما عهده‌دار ریاست این نهاد مهم بود. قبل از مرحوم مهدوی کنی، هاشمی رفسنجانی ریاست خبرگان را بر عهده داشت که بعد از وقایع ۸۸، جایگاهش در خبرگان رو به افول رفت و از صندلی ریاست دور ماند و حتی پیروزی در انتخابات ۹۴، او را به این کرسی بازنگرداند.

قبل از هاشمی رفسنجانی هم مرحوم مشکینی این مسئولیت را بر عهده داشت. ۲۴ سال که البته با روز‌های پرفراز و نشیبی همراه بود. او بود که شاهد بود این مجلس مرحوم منتظری را به عنوان قائم مقام رهبری برگزیده و او بود که شاهد عزل منتظری بود و او بود که ریاست جلسه‌ای را بر عهده داشت که رهبری ایران را بعد از وفات امام خمینی به آیت الله خامنه‌ای سپرد.

اما در دوره بعدی مجلس خبرگان، چه کسی بر صندلی ریاست آن خواهد نشست؟ این صندلی فعلا متولی ندارد. ابراهیم رئیسی در کنار موحدی کرمانی نواب رئیس این مجلس هستند. اگر مثل دوره قبل بنا به احترام ریش سفید باشد، موحدی کرمانی باید در صندلی نایب رئیسی قرار بگیرد، اما اگر بنا باشد یک چهره سیاسی بر صدر این مجلس قرار بگیرد، ابراهیم رئیسی، محتمل‌ترین گزینه است و بعید است سایر چهره‌ها از جمله احمد خاتمی منشی فعلی مجلس تمایلی به رقابت با رئیس جمهور را داشته باشد.

به این ترتیب ابراهیم رئیسی به حدی از قدرت و اختیارات در ساختار جمهوری اسلامی می‌رسد که دست‌کم در ربع قرن گذشته سابقه نداشته است. او رئیس‌جمهور بی‌رقیبی خواهد بود که از سال ۶۸ به بعد چنین رقابت یک‌طرفه‌ای در ایران شکل نگرفته بود.

ابراهیم رئیسی از طرفی همسوترین مجلس را در کنار خود می‌بیند؛ چیزی که هم احمدی‌نژاد و هم روحانی حسرت آن را داشتند. در کنار همه اینها، اضافه شدن جایگاه ریاست مجلس خبرگان، او را به قوی‌ترین رئیس‌جمهور تاریخ ایران تبدیل خواهد کرد؛ به خصوص اینکه به خاطر سابقه ریاست بر قوه قضائیه و ریاست معاون اولش بر ستاد اجرایی فرمان امام، همچنان با این دو نهاد هم ارتباطات قوی دارد؛ مسئله‌ای که در تمام دولت‌های بعد از انقلاب، بی‌سابقه بوده است.

مشخص نیست چه افرادی وارد مجلس خبرگان شوند، اما احتمالا مهمترین چهره‌ها، صادق آملی لاریجانی و حسن روحانی خواهند بود که سابقه ریاست یک قوه را دارند. اما اخباری از جلسات خبرگان به بیرون درز نمی‌کند و نمی‌توان با اطمینان از صف‌بندی‌های درونی آن سخن گفت. آنچه مشخص است این است که انتخابات ریاست مجلس خبرگان، بیشتر از انتخابات اعضای آن، می‌تواند در پیش‌بینی آینده سیاسی ایران، اثرگذار باشد.