در صورت مشاهده خون در توالت چه باید کرد؟

فرارو: بسیاری از افراد هنگام اجابت مزاج خون را در توالت می‌بینند اما هیچ کاری برای آن انجام نمی‌دهند. اکثر آنان حتی این موضوع را به پزشک نیز اطلاع نمی‌دهند. خونریزی هنگام مدفوع که به آن خونریزی مقعدی نیز گفته می‌شود دلایل مختلفی دارد که برخی از آن‌ها نگران کننده‌تر از موارد دیگر است. با این وجود، با افزایش موارد سرطان روده بزرگ در جوانان بزرگسال این یک علامت مهم است که نیاز به توجه پزشکی دارد. دانستن معنای خونریزی و اقدامات بعدی پس از مشاهده آن بسیار مهم است.

به نقل از واشنگتن پست، خونریزی مقعدی بسیار شایع است اما می‌تواند یک علامت خطرناک باشد. هرگونه خون در مدفوع غیر طبیعی است البته به طور خودکار به معنای سرطان نیست اما قطعا چیزی نیست که بتوان آن را طبیعی فرض کرد و نیازی به توجه بیش‌تر نداشته باشد. مهم است که به یاد داشته باشید شرایط خوش خیم مقعد و رکتوم (راست روده) که می‌تواند باعث مدفوع خونی شود بسیار شایع‌تر از سرطان روده بزرگ یا رکتوم است به ویژه در افراد جوانی که در درجه متوسط خطر ابتلا به این بیماری هستند. با این وجود، این بدان معنا نیست که این موضوع باید نادیده گرفته شود.

خونریزی به اشکال مختلفی ظاهر می‌شود. برای مثال، خون ممکن است در کاسه توالت یا روی دستمال توالت به رنگ قرمز روشن یا مایل به قهوه‌ای بوده و به سختی قابل مشاهده باشد. سپس علائم دیگری وجود دارد که ممکن است با خونریزی همراه باشد از جمله یبوست، اضطرار برای اجابت مزاج و درد شکم. پیش بینی می‌شود که تنها در سال ۲۰۲۳ میلادی حدود ۱۵۰۰۰۰ مورد جدید سرطان کولورکتال (روده) در ایالات متحده وجود داشته باشد.

چند چیز وجود دارد که ممکن است به پزشک یا فرد ایده بهتری بدهد که متوجه شود آیا احتمال خونریزی افراد ممکن است به دلیل یک علت خوش خیم یا به دلیل رشد تومور باشد اما این سرنخ‌ها خیلی دقیق نیستند. این واقعا ساده نیست که سعی کنید متوجه شوید که آیا خونریزی مقعدی شما ناشی از یک علت خوش خیم است یا خیر.

علل مختلفی برای خونریزی مقعدی وجود دارد که شدت آن‌ها متفاوت است و فهرستی طولانی برای آن وجود دارد. یکی از شایع‌ترین علل ساختاری خونریزی خوش خیم هموروئید است که وریدهای بزرگ در مقعد و رکتوم هستند که اغلب بر اثر فشار ایجاد می‌شوند. نمونه‌های دیگری از مواردی که می‌توانند باعث خونریزی شوند عبارتند از: پارگی‌های کوچک در پوست مقعد به نام شقاق مقعد، خونریزی ناشی از بیرون زدگی دیواره روده بزرگ به نام دیورتیکول*، بیماری التهابی روده و سرطان.

متاسفانه حتی پزشکان نیز در تعیین علت خونریزی بدون کولونوسکوپی خیلی خوب عمل نمی‌کنند. «لیزا استرات» متخصص گوارش و پروفسور پزشکی در دانشگاه واشنگتن می‌گوید: "مطالعات نشان می‌دهند که بر اساس معاینه رکتوم و یافته‌های بالینی پزشکان در تشخیص هموروئید از سایر منابع از دست دادن خون خیلی خوب عمل نمی‌کنند.

برای پیچیده‌تر کردن همه چیز علل متعددی برای خونریزی مقعدی می‌توانند به صورت همزمان وجود داشته باشند. شما می‌توانید همزمان هموروئید یا شقاق مقعد* و سرطان روده بزرگ داشته باشید.

در صورت مشاهده خون چه باید کرد؟

اگر متوجه خون در مدفوع خود شدید اولین کاری که باید انجام دهید آن است که از خود بپرسید آیا نیاز به ارزیابی فوری در بخش اورژانس دارید یا خیر.

استرات می‌گوید: «اگر افراد احساس سبکی سر یا ضعف می‌کنند این می‌تواند نشانه دهنده از دست دادن مقدار قابل توجهی خون باشد.»

علائم دیگری که احتمالا نیاز به مراجعه به اورژانس را نشان می‌دهند عبارتند از: دفع مقدار زیادی خون، اجابت مزاج مکرر خونی، درد شدید شکم، غش کردن، احساس تنگی نفس، تب همراه با مدفوع خونی یا فشار خون پایین.

حتی اگر مورد اورژانسی وجود نداشته باشد باز هم باید با یک پزشک مراقبت‌های اولیه یا متخصص گوارش قرار ملاقات بگذارید. در طول قرار ملاقات می‌توانید از آنان انتظار داشته باشید که یک شرح حال کامل بگیرند و به طور بالقوه کارهای خونی را انجام دهند که می‌توانند تعداد کم قرمز خون یا التهاب را ارزیابی کند و یک معاینه رکتوم برای بررسی علل خارجی آشکار خونریزی انجام دهند. گاهی اوقات پزشک شما را برای کولونوسکوپی ارجاع می‌دهد. منطقی است که ابتدا سعی کنیم خونریزی را به صورت محافظه‌کارانه درمان کنیم البته با فرض این که علائم شدیدا هشدار دهنده وجود ندارد اما این کار باید با برنامه‌ای برای پیگیری صورت گیرد. این بدان معناست که اگر پزشک به احتمال خوش خیم بودن خونریزی مشکوک باشد ممکن است ابتدا از روش‌های غیر تهاجمی برای درمان آن استفاده کند.

با این وجود، اگر خونریزی ادامه یابد احتمالا آندوسکوپی تجویز می‌شود. همه علل خوش خیم خونریزی مقعدی باید با درمان بهبود یابند. اگر خونریزی بهبود نیابد ممکن است نشان دهنده این باشد که چیزی نگران کننده‌تر وجود دارد. افرادی که خونریزی مقعدی دارند و در ابتدا کولونوسکوپی انجام نمی‌دهند باید طی ۶۰ روز بعد به کلینیک مراجعه کنند تا حلقه بالینی بسته شود و از برطرف شدن علائم اطمینان حاصل شود. باید توجه داشته باشید که وجود خون در مدفوع هرگز طبیعی نیست. شما نباید از آن چه ممکن است تشخیص داده شود بترسید. قدم بعدی را بردارید و در مورد آن با یک متخصص مراقبت‌های بهداشتی صحبت کنید.

*دیورتیکول یک کیسه حباب مانند است که بر اثر افزایش فشار داخل روده بزرگ و وارد شدن آن به دیواره روده و ایجاد بیرون زدگی‌های بادکنک شکل نازک از میان بخش‌های ضعیف شده دیواره روده بزرگ پدید می‌آید.

*شقاق مقعدی یا فیشر به پارگی یا ایجاد یک شکاف کوچک در مجرای مقعدی گفته می‌شود. این مشکل معمولا موجب ایجاد درد و خونریزی در مقعد می‌شود. این بیماری ممکن است در هر سنی ایجاد شود، اما معمولا با افزایش سن ریسک ابتلا به این بیماری کاهش پیدا می‌کند.