دامنه انتقادها به بالاترین نهاد حاکمیتی رسید

اعتماد: در آستانه دومین سال ابلاغ مصوبه افزایش ۲۰درصدی پذیرش دانشجوی پزشکی، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با جملاتی سوال‌برانگیز، از عملکرد دولت در نحوه اجرای این مصوبه انتقاد کرد و با زبان غیرمستقیم، همتای پیشین خود و سایر موافقان اجرای این مصوبه را در مشکلات ایجاد شده برای دانشگاه‌های علوم پزشکی، سهیم دانست.

۱۰ دی امسال، عبدالحسین خسروپناه در آیین تجلیل از پژوهشگران برتر دانشگاه‌های علوم ‌پزشکی گفت: «در یک بیمارستان یک تخلفی یا شبه تخلفی رخ داده. شرایط قانونی آن مشخص است، شاکی می‌تواند شکایت کند و هیات نظارت وزارت بهداشت هم وجود دارد اما اینکه یک دادیار، با بی‌حرمتی با پزشک برخورد کند و پزشک را مدتی در یک سلول نگه دارد تا شبهه رفع شود، مصداق بی‌حرمتی به پزشک است. ما چطور انتظار داشته باشیم پزشکان با انگیزه کارشان را انجام دهند درحالی که این بی‌حرمتی‌ها رخ می‌دهد؟ ما در شورای عالی انقلاب فرهنگی مصوب کردیم هر سال ۲۰درصد ظرفیت پذیرش دانشجوی پزشکی افزایش پیدا کند اما این مصوبه یک پیوست هم دارد و آن این است که سازمان برنامه و بودجه زیرساخت‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی را تقویت کند اما زیرساخت‌ها تقویت نمی‌شود و تعداد دانشجو افزایش پیدا می‌کند و یک‌دفعه، حجم عظیمی از دانشجویان با کمترین امکانات از نظر استاد و درمانگاه و بیمارستان و کلاس مواجه می‌شوند و دانشگاه می‌خواهد این دانشجویان را به پزشک آینده کشور تبدیل کند. من در سفرهای استانی خود با اساتید علوم پزشکی صحبت کردم، این استادان تاکید کردند که امکانات لازم برای تربیت دانشجو وجود ندارد. ‌ای کاش آن زمان که این مصوبه تصویب می‌شد این تاکید مضاعف را به سازمان برنامه و بودجه اعلام می‌کردند. یکی از علل کاهش پزشکان، مهاجرت است. راه مقابله با مهاجرت، افزایش ظرفیت پذیرش دانشجو نیست. راه مقابله با مهاجرت، تکریم و حفظ کرامت پزشکان و استادان دانشگاه است. آنها باید احساس هویت کنند. برخی از موانعی که در تعارض با این احساس هویت است باید رفع شود.» مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی که طی دو سال اخیر انتقادات فراوانی به دنبال داشته، سندی است که ۲۳ آذر ۱۴۰۰ تصویب شد و مقرر کرد که از سال ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۴، ظرفیت پذیرش دانشجوی پزشکی در هر سال ۲۰درصد افزایش یابد تا با این شیوه، رفع کمبود تعداد پزشک محقق شود. به دنبال تصویب این سند، سعیدرضا عاملی؛ دبیر وقت شورای عالی انقلاب فرهنگی اعلام کرد که رییس سازمان برنامه و بودجه، قول داده که برای ایجاد زیرساخت‌های مورد نیاز در دانشگاه‌های علوم پزشکی، بودجه اختصاص دهد. این مصوبه روز ۲۲ دی ۱۴۰۰ با امضای ابراهیم رییسی به عنوان رییس شورای عالی انقلاب فرهنگی، به سازمان سنجش آموزش کشور و وزارت بهداشت ابلاغ شد. طبق گفته کارشناسان حوزه سلامت و آموزش پزشکی و همچنین مسوولان وزارت بهداشت، تا امروز و با گذشت دو سال از ابلاغ این مصوبه، هیچ بودجه‌ای برای تامین زیرساخت‌های متناسب با افزایش تعداد دانشجوی پزشکی به دانشگاه‌ها پرداخت نشده است.

افزایش ظرفیت پذیرش دانشجوی پزشکی

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، یک بار پیش از این هم از عملکرد دولت سیزدهم و نحوه اجرای مصوبه افزایش پذیرش دانشجوی پزشکی انتقاد کرده بود و اوایل دی ماه امسال، در گفت‌وگو با «ایسکانیوز» با نقد عملکرد سازمان برنامه و بودجه به دلیل تعلل در تامین اعتبار زیرساخت‌های افزایش ظرفیت دانشجوی پزشکی گفته بود: «سازمان برنامه و بودجه باید مصوبه‌ شورای عالی انقلاب فرهنگی و ابلاغ رییس‌جمهور را اجرا کند. شورای عالی انقلاب فرهنگی تاکنون چندبار موضوع نبود زیرساخت‌ها را از سازمان برنامه و بودجه پیگیری و بارها با رییس‌جمهور و سازمان برنامه و بودجه نامه‌نگاری کرده‌ و اگر سازمان برنامه و بودجه به این مصوبه عمل نکرده، باید از آنها پیگیری شود. گلایه‌ها مبنی بر نبود امکانات رفاهی و ازدحام دانشجویان حاضر در کلاس‌های درس کاملا صحیح است. من از کلاس‌های درس دانشگاه‌های علوم پزشکی بازدید کردم و از نزدیک این مشکلات را دیده‌ام. دانشجویان کلاس‌های درس برخی از دانشگاه‌ها زیاد شده، در نتیجه اداره کلاس برای استادان نیز سخت شده است. زمانی‌که دانشجویان علوم پزشکی به مرحله تحصیلات بالینی می‌رسند، طبیعتا مشکلات مربوط به زیرساخت‌ها هم بیشتر می‌شود. افزایش دانشجویان رشته پزشکی و رشته‌های پیراپزشکی یکی از نیازها و ضرورت‌های حال حاضر کشور است اما معتقد نیستیم که جبران کمبود پزشک فقط از طریق افزایش ظرفیت پزشکی است. نباید گذاشت نخبگان حوزه پزشکی و افرادی که سال‌ها برای آنان هزینه شده تا پزشک و متخصص شوند، به سادگی از دست بروند. ما باید برای فراهم کردن زمینه بازگشت نخبگانی که از کشور مهاجرت کرده‌اند نیز تلاش کنیم.» امروز 21 دی، خسروپناه درحالی اولین سال فعالیت در کسوت دبیری شورای عالی انقلاب فرهنگی را پشت سر می‌گذارد که نه تنها حرف‌هایی که طی دو هفته اخیر گفته، بوی عقب‌نشینی سیاسی از اجرای قاطعانه مصوبه این نهاد فراقانونی می‌دهد، نقدهای سربسته‌اش از نحوه عملکرد دولت سیزدهم و تصمیمات همتای پیشین خود، نبش قبر از شبهه‌های کهنه درباره انتفاع مدافعان و طرفداران افزایش ظرفیت پذیرش دانشجوی پزشکی است. اخیرا، بسیج دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در نامه‌ای خطاب به ریاست این دانشگاه، از تهیه فهرست محرمانه درباره حضور 19 دانشجو که نحوه قبولی ابهام‌آمیز داشته اما حالا برخلاف قانون سنجش و پذیرش، در رشته‌های پرطرفدار دانشگاه مشغول تحصیلند خبر داد و در مهلتی دو هفته‌ای، خواستار شفاف‌سازی برای اذهان عمومی و بازگشت فوری دانشجویان غیرقانونی به دانشگاه مبدا و برخورد با هرگونه ورود ابهام‌آمیز دانشجویان به دانشگاه شد و اعلام کرد که در صورت رویه‌ای غیر از این، موضوع را از طریق مراجع انتظامی و قضایی پیگیری خواهد کرد. از ابتدای سال جاری هم منابع آگاه در گفت‌وگو با خبرنگاران رسانه‌های منتسب به اصلاح‌طلبان خبر دادند که روسای برخی دانشگاه‌های علوم پزشکی درصدد جایگزینی استادان مستقل با معرفی‌شدگان دارای سابقه مبهم‌اند تا خالص‌سازی در دانشگاه‌های علوم پزشکی را تسری دهند. به نظر می‌رسد تصمیم حامیان افزایش ظرفیت پذیرش دانشجوی پزشکی به بهانه «رفع بی‌عدالتی در نظام سلامت» و با کلیدواژه «مبارزه با تعارض منافع» که در دولت دوازدهم به نتیجه نرسید اما در اولین ماه‌های فعالیت دولت سیزدهم به ثمر نشست، یک پروژه چند وجهی در دانشگاه‌های علوم پزشکی است که مصوبه 23 آذر 1400 شورای عالی انقلاب فرهنگی، اولین فصل این پروژه بوده است.