مقایسه قدرت نظامی ایران و عربستان؛ کدام یک قوی‌تر است؟

روزیاتو: در دنیایی که تنش های ژئوپلیتیکی و رقابت های منطقه ای روند روابط بین الملل را شکل می دهد، رقابت بین عربستان سعودی و ایران به عنوان یکی از مهم ترین و ماندگارترین رقابت ها در خاورمیانه مطرح است. هر دو کشور با تاریخ غنی، ذخایر عظیم نفتی و موقعیت های استراتژیک خود، از دیرباز بازیگران کلیدی در مناسبات قدرت منطقه بوده اند. در قلب این رقابت نه تنها درگیری ایدئولوژی های سیاسی و باورهای مذهبی، بلکه رقابت مداوم برای اثبات سلطه نظامی دو کشور در منطقه ای عمدتاً بی ثبات نیز وجود داشته است.

این مقاله به مقایسه دقیق قدرت نظامی عربستان سعودی و ایران, دو کشور بزرگ و تاثیرگذار در خاورمیانه می پردازد. ما جنبه های مختلف نیروهای مسلح هر دو کشور از جمله اندازه, تجهیزات, قابلیت ها و نفوذ منطقه ای آن ها را تحلیل خواهیم کرد. هدف ما از بررسی این عوامل مهم, ارائه تصویری روشن تر از توازن نظامی بین این دو کشور و پیامدهایی است که برای منطقه وسیع تر به همراه دارد.

شرایط خدمت نظامی در ایران: ۱۸ سال تمام برای خدمت سربازی اجباری، ۱۶ سال برای داوطلبان، ۱۷ سال برای نیروهای انتظامی، ۱۵ سال برای نیروهای بسیج، تعهد خدمت سربازی سربازی ۱۸ ماه، زنان معاف از خدمت سربازی.

شرایط خدمت نظامی در عربستان: ۱۷ حداقل سن قانونی برای خدمت سربازی داوطلبانه است؛ بدون سربازی اجباری.

بودجه نظامی

• بودجه نظامی عربستان سعودی حدود ۷۱ میلیارد دلار است.

• بودجه نظامی ایران حدود ۱۰ میلیارد دلار است.

نیروی انسانی

عربستان سعودی

• جمعیت کل: ۳۵,۹۶۰,۰۰۰ نفر

• پرسنل فعال : حدود ۲۵۷,۰۰۰ نفر

• پرسنل ذخیره : ۰

• تعداد افرادی که هر سال به سن خدمت نظامی می رسند: ۶۱۱,۳۱۷ نفر

• نیروی کار موجود: ۱۶,۰۶۰,۰۰۰ نفر

• موجود برای خدمات نظامی : تقریباً ۱۷,۱۸۹,۰۰۰

• نیروهای شبه نظامی: ۱۵۰,۰۰۰ نفر

ایران

• جمعیت کل: ۸۷,۶۰۰,۰۰۰ نفر

• پرسنل فعال: تقریباً ۶۱۰,۰۰۰ نفر

• پرسنل ذخیره: حدود ۳۵۰,۰۰۰ نفر

• پرسنل ذخیره: ۳۵۰,۰۰۰ نفر

• تعداد افرادی که هر سال به سن خدمت نظامی می رسند: ۱,۴۰۱,۴۵۴ نفر

• نیروی کار موجود: ۲۷,۶۸۲,۰۰۰ نفر

• موجود برای خدمات نظامی : تقریبا ۴۱,۱۶۷,۷۱۰

• نیروهای شبه نظامی: ۲۲۰,۰۰۰ نفر

نیروی زمینی

عربستان سعودی

• تانک ها: تقریباً ۱,۴۸۵ دستگاه

• خودروهای رزمی زرهی: حدود ۲۰,۶۹۴ دستگاه

• توپخانه خودکششی: حدود ۱,۲۳۶ دستگاه

• توپخانه کششی: حدود ۲,۰۱۷ دستگاه

• توپخانه راکتی متحرک: ۴۹۰ دستگاه

ایران

• تانک ها: تقریباً ۱,۹۹۶ دستگاه

• خودروهای رزمی زرهی: حدود ۶۵,۷۶۵ دستگاه

• توپخانه خودکششی: حدود ۵۸۰ دستگاه

• توپخانه کششی: حدود ۲,۰۵۰ دستگاه

• توپخانه راکتی متحرک: ۷۷۵ دستگاه

نیروی هوایی

عربستان سعودی

• کل پرنده های نظامی: حدود ۹۱۴ فروند

• هواپیمای جنگنده: حدود ۲۸۳ فروند

• هواپیمای ترابری: حدود ۴۹ فروند

• هواپیمای تهاجمی: حدود ۸۱ فروند

• هواپیماهای آموزشی ۲۰۲ فروند

• هواپیماهای ماموریت ویژه: ۱۵ فروند

• هواپیماهای سوخت رسان: ۲۲ فروند

• هلیکوپترها: حدود ۲۶۲ فروند

• هلیکوپترهای تهاجمی: ۳۴ فروند

• تعداد پهپادها: نامشخص

ایران

• کل پرنده های نظامی: حدود ۵۵۱ فروند

• هواپیمای جنگنده: حدود ۱۸۶ فروند

• هواپیمای ترابری: حدود ۸۶ فروند

• هواپیمای تهاجمی: حدود ۲۳ فروند

• هواپیماهای آموزشی ۱۰۲ فروند

• هواپیماهای ماموریت ویژه: ۱۰ فروند

• هواپیماهای سوخت رسان: ۷ فروند

• هلیکوپترها: حدود ۱۲۹ فروند

• هلیکوپترهای تهاجمی: ۱۳ فروند

• تعداد پهپادهای بزرگ نظامی: حدود ۸۳ فروند

نیروی دریایی

عربستان سعودی

• مجموع ناوگان دریایی: حدود ۵۷ فروند

• ناو هواپیمابر: ۰

• کشتی های گشتی: ۳۹ فروند

• کشتی های مین گذار یا مین روب: ۳ فروند

• ناوشکن: ۰

• رزمناو: ۷ فروند

• ناوچه: ۴ فروند

• زیردریایی ها : ۰

ایران

• مجموع ناوگان دریایی: حدود ۱۰۱ فروند

• ناو هواپیمابر: ۰

• کشتی های گشتی: ۲۱ فروند

• کشتی های مین گذار یا مین روب: ۱ فروند

• ناوشکن: ۰

• رزمناو: ۷ فروند

• ناوچه: ۳ فروند

• زیردریایی ها : ۱۹ فروند

مقایسه قدرت اقتصادی

عربستان سعودی

• تولید ناخالص داخلی: ۱.۸۰۷ تریلیون دلار

• بدهی خارجی: ۲۰۵,۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ دلار

• منابع خارجی: ۴۷۳,۸۹۰,۰۰۰,۰۰۰ دلار

• قدرت خرید: ۱,۵۹۴,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ دلار

• تولید نفت: ۱۰,۸۱۵,۷۰۰ بشکه در روز (رتبه دوم جهان)

• مصرف نفت: ۳,۱۸۵,۰۰۰ بشکه در روز (رتبه ۱۰۹ جهان)

• منابع نفتی اثبات شده: ۲۶۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ بشکه (رتبه دوم جهان)

• تولید گاز طبیعی: ۱۱۳,۷۷۶,۶۴۸,۰۰۰ متر مکعب (رتبه هشتم جهان)

• مصرف گاز طبیعی: ۱۱۳,۷۷۶,۶۴۸,۰۰۰ متر مکعب (رتبه ۱۰۳ جهان)

• منابع گازی اثبات شده: ۹,۴۲۲,۸۱۲,۰۰۰,۰۰۰ متر مکعب (رتبه ششم جهان)

• تولید زغال سنگ: ۰

ایران

• تولید ناخالص داخلی: ۳۶۶.۴۳۸ میلیارد دلار

• بدهی خارجی: ۸,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ دلار

• منابع خارجی: ۱۲۷,۱۵۰,۰۰۰,۰۰۰ دلار

• قدرت خرید: ۱,۳۱۹,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ دلار

• تولید نفت: ۳,۴۵۰,۰۰۰ بشکه در روز (رتبه نهم جهان)

• مصرف نفت: ۱,۹۳۵,۰۰۰ بشکه در روز (رتبه ۱۰۳ جهان)

• منابع نفتی اثبات شده: ۲۱۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ بشکه (رتبه سوم جهان)

• تولید گاز طبیعی: ۲۳۷,۵۶۱,۴۱۵,۰۰۰ متر مکعب (رتبه سوم جهان)

• مصرف گاز طبیعی: ۲۲۰,۷۰۴,۲۸۲,۰۰۰ متر مکعب (رتبه ۱۰۶ جهان)

• منابع گازی اثبات شده: ۳۳,۹۸۷,۲۹۶,۰۰۰,۰۰۰ متر مکعب (رتبه دوم جهان)

• تولید زغال سنگ: ۲,۸۷۳,۰۰۰ تن

اگر عربستان و ایران به جنگ بروند چه کسی پیروز خواهد شد؟

پیش بینی نتیجه یک جنگ فرضی بین عربستان سعودی و ایران یک مساله پیچیده و حساس است. لازم به ذکر است که چنین مناقشه ای نه تنها برای این دو کشور بلکه برای کل منطقه و به طور بالقوه جهان پیامدهای مخربی خواهد داشت. عوامل ژئوپلیتیکی، اقتصادی و نظامی همگی در تعیین نتیجه چنین درگیری نقش خواهند داشت. در اینجا چند عامل را باید در نظر گرفت:

قدرت نظامی: هم عربستان و هم ایران قابلیت های نظامی قابل توجهی دارند. عربستان سعودی یک ارتش مجهز به سیستم های تسلیحاتی پیشرفته دارد که عمدتاً توسط کشورهای غربی تامین می شود، در حالی که ایران دارای یک نیروی نظامی دائمی بزرگ تر با تسلیحات تولید داخل است. نتیجه یک جنگ می تواند تحت تاثیر کارایی نیروهای مربوطه هر یک از آن ها باشد، اما پیش بینی آن بدون سناریوهای دنیای واقعی دشوار است.

اتحاد ژئوپلیتیک: هر دو کشور متحدان و شرکایی در منطقه دارند. درگیری میان عربستان سعودی و ایران می تواند کشورهای دیگر را وارد این درگیری کند و جنگی پیچیده و بالقوه بزرگ تر ایجاد کند. به عنوان مثال، ایران با گروه هایی در لبنان، سوریه و عراق اتحاد دارد، در حالی که عربستان سعودی با دیگر کشورهای عرب خلیج فارس متحد است.

تاثیر اقتصادی: جنگ در منطقه احتمالا تولید و توزیع نفت را مختل کرده و اقتصاد جهانی را تحت تاثیر قرار خواهد داد. عربستان سعودی و ایران هر دو از تولیدکنندگان بزرگ نفت هستند و درگیری می تواند منجر به اختلال در تامین انرژی شود و کشورهای جهان را تحت تاثیر قرار دهد.

مداخله بین المللی: جامعه بین الملل، از جمله قدرت های جهانی مانند ایالات متحده، روسیه و چین، احتمالاً در برخی از ظرفیت ها، چه از نظر دیپلماتیک و چه از نظر نظامی، درگیر خواهند شد که می تواند بر روند درگیری تاثیر بگذارد.

ایران قوی تر است یا عربستان؟

با توجه به آنچه گفته شد عربستان سعودی در زمینه قدرت اقتصادی، مدرن بودن تجهیزات نظامی، اتحادهای فراملی، مراودات تجاری، نیروی هوایی و جغرافیا برتر از ایران است. اما ایران از لحاظ جمعیت، نیروی نظامی، نیروی زمینی، نیروی دریایی، منابع طبیعی و لجستیک شرایط بهتری نسبت به عربستان دارد. در مجموع گفت که نوعی تعادل نسبی بین قدرت نظامی ایران و عربستان برقرار است و هیچ کدام برتری مطلقی نسبت به دیگری ندارد.