چرا این گاو بیش از ۲۰۰ میلیارد تومان می‌ارزد؟

فرادید: یک گاو سفید باابهت با قوز خاصی روی پشتش و پوسته شل و آویخته غبغبش که مانند یک شال شیک از گردنش سرازیر شده، ژوئن گذشته در حراجی در آراندو، برزیل رکوردی را ثبت کرد. این رکورد یک برد آبرومند بود که همچنان در بازار جهانی گوشت‌خواری و در برزیل، جایی که این گاو با دقت در بهترین شرایط پرورش داده شد، واکنش داشته است. 

وقتی مزایده پایان یافت، سرمایه‌گذاران برای خرید نِلور باشکوه، نسلی از گاوهای اهلی نژاد باستانی زِبو، رقم رکوردشکن ۴.۳ میلیون دلار را پرداخت کردند. 

این گاو نمادی از مهارت برزیل در تجارت گاوداری مدرن است. برزیل به عنوان صادرکننده شماره یک گوشت گاو در جهان صدرنشین است و سه سال پیش، وقتی چین واردات از برزیل را آغاز کرد (پس از شیوع شدید تب خوکی آفریقایی که ۲۸ درصد جمعیت گراز کشور را کشت آغاز کرد)، به رتبه اول رسید. 

سمت چپ: تخمک‌ها پس از اینکه از گاوهای مزرعه گرفته شدند به آزمایشگاه Bioembryo در کویابا، شهری در غرب برزیل فرستاده می‌شوند. هر قطره متعلق به یک گاو متفاوت است و نقاط سفید کوچک به این معناست که آن‌ها برای تلقیح آماده هستند. پرورش انتخابی مانند این به دامداران کمک می‌کند صفات خاصی را انتخاب کنند. 

سمت راست: دو گوساله شبیه‌سازی‌شده در مزرعه آزمایشگاه Geneal دراز کشیده‌اند. Geneal یکی از مهمترین آزمایشگاه‌های شبیه‌سازی ژنتیکی گاو در برزیل است که هر سال حدود ۷۰ حیوان شبیه‌سازی‌شده به دنیا می‌آورد. هنگام خرید، آزمایشگاه به کشاورزان نمی‌گوید DNA از حیوان اصلی است یا شبیه‌سازی‌شده‌ی. 

کارولینا آرانتس، عکاس و کاوشگر جغرافیای ملی، می‌گوید برزیل در حال حاضر چهار کشتارگاه جدید برای خدمت به بازار چین ساخته است: «این صنعت در حال پیشرفت است.» 

آرانتس برای مستند کردن این صنعت رو به رشد، به یک خانه در اوبِرابا، شهری در ارتفاعات جنوبی برزیل سفر کرد. آنجا گاوها پادشاه هستند!

آرانتس که هشت سال پیگیر صنعت گاوداری است، می‌گوید: «همه چیز در اوبرابا در زبو خلاصه می‌شود. رادیو زبو، رستوران‌های زبو.» 

و در حراج‌های پرفروش، فرزندان «نلور» بهترین انتخاب هستند اما نه فقط برای گوشتشان. این گاوها برای اهداف اصلاح نژاد و پتانسیل‌شان برای کاهش خسارات دامداری بر محیط‌زیست به‌عنوان آینده صنعت، نظر گرفته می‌شوند. 

گاوها توسط گاوچران‌ها در مزرعه‌ای در سائو فلیکس دو زینگو گله می‌شوند. این شهر با وسعت ۳۲۰۰۰ مایل مربع، دارای بزرگترین گله گاو کشور با ۲.۴ میلیون حیوان است.

گاوداری مدت ۶۵ سال عامل اصلی تخریب جنگل‌های آمازون بوده است. امروزه برزیل ۲۲۵ میلیون راس گاو دارد و آماده است تا به سلطه خود بر بازاری ادامه دهد که پیش‌بینی می‌شود طی ۲۰ سال آینده، ۳۵ درصد رشد کند. آیا نژادهای ارزشمند با ارزش میلیون دلاری مانند نلور واقعاً می‌توانند تغییری در وضعیت کنونی ایجاد کنند؟ 

خاستگاه این گاو باارزش

گاو و دامداری مترادف فرهنگ و عشق گائوچوها هستند (کابوی‌های جنوب برزیل) که به اندازه همتایانشان در غرب آمریکا، افسانه‌ای و به خاطر استیک کبابی سیخ‌شده‌ای به نام چوراسکو معروف هستند. برای شروع سریع صنعت گاوداری در اواسط قرن بیستم، دولت برزیل مشوق‌هایی را برای خانواده‌ها و کشاورزان در نظر گرفت تا به روستاها نقل‌مکان کنند و جنگل‌های بارانی را به مرتع تبدیل کنند. 

در بحبوحه‌ی این رونق دامداری، برزیل تلاش کرد گاوهایش را از طریق نژادآمیزی اصلاح کند. چالش این برنامه، یافتن حیواناتی بود که بتوانند آب و هوای گرمسیری و اکوسیستم‌های متنوع کشور را تحمل کنند. گاوهای اروپایی (Bos taurus)، مانند هیرفورد و آنگوس از استرس گرمایی رنج می‌بردند و تولید کم بود. اما زِبوها (Bos indicus)، بومی آسیای جنوب شرقی، آفریقا و چین، انعطاف‌پذیرتر بودند. 

سمت چپ: سندی به تاریخ ۱۹۱۸ گاوی را نشان می‌دهد که توسط کشاورزان برزیلی در بمبئی، جایی که امروز مومبای، هند است، خریداری و وارد شده است. نژاد زبو بومی هند است، اما اکنون بر بازار گوشت برزیل تسلط دارد. 

سمت راست: آنا کلودیا مندس سوزا، ۶۵ ساله، نوه یکی از نخستین دامدارانی است که واردات گاو از هند را در قرن ۱۹ آغاز کرد. او کنار گاو نر پنج ساله‌اش گوزر-زبو، آشیل عمار، ایستاده است. 

به طور کلی گاوهای زبو به لطف غدد بزرگ و متعدد عرق که به حفظ آب بدن کمک می‌کنند، به طور طبیعی با گرما سازگار هستند. پوست آن‌ها ضخیم و دارای موهای فشرده‌ای است که سبب می‌شود در برابر حشرات خون‌خواری مانند پشه‌ها کمتر تحت نفوذ باشند. 

نژادآمیزی با گاو آنگول از منطقه نلور هند در ایالت آندرا پرادش نمونه سخت‌تر به نام نلور تولید کرد. 

پرورش گوشت گاو پایدارتر

نلورها در برابر بسیاری از عفونت‌های انگلی مقاوم هستند، این قابلیت می‌تواند مشکلات معده را از بین ببرد، اما نلورس و زبو مانند همه گاوها، همچنان متان را از طریق آروغ زدن مکرر و نفخ شکم منتشر می‌کنند. متان قوی‌تر و مضرتر از دی‌اکسید کربن برای جو است و ۱۴.۵ درصد کل انتشار گازهای گلخانه‌ای جهان مختص همین برون‌دمیدن گاوها است. 

به نقل از آژانس حفاظت از محیط زیست ایالات متحده، یک گاو می‌تواند بین ۱۵۴ تا ۲۶۴ پوند متان تولید کند و برون‌دمیدن روزانه یک گاو ۲۵ تا ۸۰ برابر قوی‌تر از دی‌اکسید کربن است. 

با توجه به توانایی ذاتی آن‌ها برای مقاومت در برابر گرمای زیاد و زنده ماندن در شرایط چالش‌برانگیز مانند خشکسالی، دورگه‌های زبو مدت کوتاهی به عنوان گاوهایی برای تولید گوشت دوستدار سیاره دیده شدند. برخی زیرگونه‌های خاص عضله بیشتری هم دارند و از نظر تئوری با تولید گوشت بیشتر از مراتع کمتر، اثرات زیست محیطی کمتری دارند. 

رابرت ویلکاکس، استاد دانشگاه کنتاکی شمالی و متخصص دامداری برزیلی می‌گوید: «تولید گوشت گاو پیچیده‌تر از آن چیزی است که ما اغلب باور داریم و به ویژه در دهه‌های گذشته کاملاً علمی شده است. اگرچه، به طور کلی، هنوز این صنعت در برابر تشخیص اثرات زیست محیطی مقاومت می‌کند.» 

گابریل گارسیا سید، رئیس انجمن گاوهای زیبو برزیل، با «بنیادی برای آینده دامداری» خواندنِ حفظ منابع طبیعی در ایمیلی گفته که دامداران برزیل به «اهمیت بهبود ژنتیکی در مزارع» پی برده‌اند و افزوده است که «ژنتیک زبو یکی از ابزارهای اصلی پایداری است.» 

یک باربیکیوی بزرگ گوشت گاو در مزرعه بِکا در سانتو آنتونیو دا پلاتینا. دامداران از آزمایش ژنتیکی برای تولید گوشت لوکسی استفاده می‌کنند که حاوی چربی بیشتری است. بازاریابی این تکه‌های گوشت در داخل و خارج از کشور افزایش یافته است. برزیل بیش از هر کشور دیگری گوشت گاو صادر می‌کند. 

اوایل دهه ۲۰۰۰، یک کمپین بازاریابی به رهبری صنعت گاو، «مفهوم گاو زیست‌محیطی» را ترویج کرد و مزایای زیست‌محیطی نلور را تبلیغ کرد. 

ویلکاکس می‌گوید: با وجود تاب‌آوری طبیعی این حیوان، «این کمپین زمانی از بین رفت که مشخص شد این گاو مشهور از هر نژاد دیگری زیست‌محیطی‌تر نیست.» 

یک بازار صعودی با تغییرات آب و هوایی مواجه می‌شود

در حالی که جنگل‌زدایی ادامه دارد، رئیس‌جمهور تازه منتخب، لوئیز ایناسیو لولا دی سیلوا متعهد شده بود که به این رویه پایان دهد، رویه‌ای که تقریباً یک‌پنجم جنگل‌های بارانی کشور را طی ۶۰ تا ۶۵ سال گذشته نابود کرده است. درختان مخزن کربن طبیعی هستند که آلودگی‌های گرمایش سیاره را از جو بیرون می‌کشند. کارشناسان محیط زیست می‌گویند جنگل‌های باقیمانده باید برای کمک به مبارزه با تغییرات آب و هوایی حفظ شوند. برخی از مناطق آمازون به وسعت استرالیا، در حال حاضر کربن را بیش از جذب آن، منتشر می‌کنند. 

اگرچه نابودی جنگل‌ها و چرای بیش از حد، از زمان انتخاب دی سیلوا ادامه داشته، اولی در شش ماه نخست سال ۲۰۲۳ به میزان قابل‌توجهی کاهش یافته است. دسامبر گذشته، پارا یک برنامه اجباری ردیابی گاو راه‌اندازی کرد و قصد دارد جمعیت ۲۴ میلیونی گاو خود را ظرف سه سال در داخل ردیابی کند و تعداد گاوهای پرورش‌یافته در زمین‌های جنگل‌زدایی‌شده‌ی غیرقانونی را کاهش دهد. 

گاوهای نر در زمینی در مزرعه گارسیا سید پرسه می‌زنند. سید یکی از نخستین کسانی بود که گاو را از هند وارد کرد. بر خلاف نژادهای اروپایی، گاوهای زبوی هند بهتر می‌توانند در برابر آب و هوای گرم برزیل و بیماری‌های ناشی از پشه‌های استوایی مقاومت کنند. 

اما تا زمانی که بازار قوی باقی بماند، ویلکاکس انتظار کاهش عمده در دامداری و جنگل‌زدایی ناشی از آن در آمازون را ندارد.

آرانتس می‌گوید: «زبو به حیوانی مقدس در تجارت و فرهنگ برزیل تبدیل شده و مایه غرور ملی است.»