تبدیل باغ‌ وحش‌های ایران به قتلگاه حیوانات

برخی از مراکز نگهداری حیوانات که با اهداف علمی، آموزشی، تحقیقاتی و تفرجی مجوز فعالیت گرفته‌اند، شرایط خوبی ندارند و خبر تلف شدن گونه‌های ارزشمند حیات وحش هر از گاهی صدای مردم و حامیان حیوانات را درمی‌آورد و با واکنش مسئولان سازمان حفاظت محیط ‌زیست، تصمیمات مقطعی برای برخورد با این مراکز گرفته می‌شود؛ تصمیماتی که تاکنون نتوانسته جلو مرگ‌ومیر حیوانات را در باغ وحش‌ ها بگیرد.تازه‌ترین اتفاق مربوط به مرگ ببر باغ وحش مشهد است که خبر تلف شدنش چند روز پیش و بعد از یک‌ماه رسانه‌ای شد. ۴سال پیش هم ۷توله ببر این باغ‌وحش به‌دلیل عفونت تنفسی تلف شدند. البته این وضعیت منحصر به باغ‌وحش وکیل‌آباد مشهد نیست و در دیگر باغ‌وحش‌های ایران هم شرایط مشابهی دیده می‌شود. سال گذشته «کیجا» ماده پلنگ پارک ارم بر اثر عفونت تلف شد. خرس باغ‌ وحش شیراز به‌دلیل محبوس بودن در فضای غیراستاندارد دچار زوکوزیس (بی‌قراری و روان‌پریشی) شد.

الزام باغ وحش ها برای رعایت ۵۲ شاخص

به‌گفته کارشناسان و مسئولان سازمان حفاظت محیط‌ زیست، وضعیت برخی باغ ‌وحش‌های کشور آنقدر نامطلوب است که حیوانات در این مراکز شرایط وخیمی را تجربه می‌کنند و برخی از آنها هم تلف می‌شوند. با این حال، غلامرضا ابدالی، مدیرکل دفتر مدیریت و حفاظت حیات‌ وحش سازمان محیط ‌زیست از افزایش نظارت بر باغ وحش‌ها خبر داد و گفت که بامراکزی که حداقل استانداردهای مطلوب و جهانی را کسب نکنند، برخورد جدی می‌شود.

غلامرضا ابدالی افزود: پیگیر شرایط نابسامان برخی از باغ وحش‌های غیراستاندارد هستیم. سامانه رصد باغ‌ وحش‌های کشور در مرحله اجرا قرار دارد و یک دور ارزیابی اولیه باغ‌ وحش‌های سراسر کشور انجام شده است. مرحله دوم نظارت یکپارچه بر باغ وحش‌های کشور در دست اجراست و با راه‌اندازی سامانه نظارت بر باغ‌ وحش‌ها سیر رو به رشد نظارت بر این مراکز طی و این روند سختگیرانه‌تر می‌شود.

او افزود: متأسفانه استاندارد باغ ‌وحش‌های کشور متوسط است و تا رساندن این شرایط به حد خوب و عالی فاصله‌ای وجود دارد که نیاز است نظارت سازمان حفاظت محیط ‌زیست بیشتر شود و باغ‌ وحش‌ها مسئولانه رفتار کنند. طرح رتبه‌بندی باغ‌ وحش‌های کشور از نیمه دوم سال گذشته به اجرا درآمد. در این طرح رتبه‌بندی رعایت ۵۲ شاخص ارزیابی استاندارد توسط متخصصان امر سازمان تدوین و به‌صورت آزمایشی در چند استان اجرا و این شیوه‌نامه به همه استان‌ها ابلاغ شده است. در این طرح بر موضوعاتی همچون آموزش، حقوق حیوانات و حفاظت تأکید بسیاری شده است و باغ وحش‌ها علاوه بر همکاری با سازمان حفاظت محیط‌زیست باید در زمینه حفاظت از گونه‌های حیات وحش و بقای نسل بسیاری از گونه‌ها کمک کنند.

ابدالی گفت: اعتبار رتبه‌بندی‌ها و نظارت‌ها ممکن است یک یا چند ساله باشد و به‌صورت مداوم و مستمر انجام خواهد شد. هدف اصلی رتبه‌بندی باغ‌وحش‌ها و مراکز نگهداری حیوانات حرکت به سمت کسب استانداردهای مطلوب و جهانی است. با مرکزی که نتوانند شرایط زیست مطلوب حیوانات را فراهم نکنند، به‌شدت برخورد می‌کنیم و برای پلمب کردن مراکز غیراستاندارد هیچ تردیدی نداریم. اگر در جریان نظارت سازمان حفاظت محیط‌ زیست بر این مراکز، از باغ‌ وحشی قطع امید کردیم، حتما آن را پلمب می‌کنیم.