تابوت ۳ هزارساله‌ای که یک فرعون و یک کاهن در آن دفن شده بودند

فرادید: اخیرا یک مصرشناس نتیجه‌گیری کرده است که بخشی از یک تابوت گرانیتی که قبلا نادیده گرفته شده بود، در واقع زمانی جسد یکی از مشهورترین فراعنۀ مصر را در خود نگهداری می‌کرده است.

رامسس دوم، فرعونی که در قرن سیزدهم قبل از میلاد مسیح حکومت می‌کرد، یکی از شناخته‌شده‌ترین فرمانروایان مصر باستان است. این پادشاه سلسلۀ نوزدهم، قلمرو مصر را تا سوریه امروزی گسترش داد، صاحب حدود ۱۰۰ فرزند شد و از مجلل‌ترین تابوت‌های آن تمدن برخوردار بود.

قطعۀ شناسایی شده تابوت رامسس و منخپره

اما تابوت گرانیت تراش‌خورده‌ای که برای نگهداری آن تابوت طلایی ساخته شده بود، تا به حال شناسایی نشده بود.

فردریک پیرودو، مصرشناس دانشگاه سوربن فرانسه، اخیرا قطعه‌ای از یک تابوت را که در سال ۲۰۰۹ در گورستان باستانی ابیدوس پیدا شده بود، دوباره بررسی کرد. در آن زمان، کارشناسان بر اساس بیانیه‌ای از مرکز ملی پژوهش‌های علمی فرانسه، حدس می‌زدند که این صندوقچه سنگی حکاکی شده، بقایای دو نفر متفاوت را در زمان‌های مختلف در خود جای داده است.

ساکن دوم این تابوت سنگی یک کاهن اعظم به نام منخپره بوده که در حدود ۱۰۰۰ قبل از میلاد مسیح زندگی می‌کرده است. اما شناسایی فرد اول دشوارتر بود: باستان‌شناسان فقط می‌دانستند که او شخصیتی با جایگاه بسیار بالا از دوره پادشاهی نوین مصر بوده است.

هنگامی که پیرودو کتیبه‌های روی قطعه تابوت را مطالعه کرد، متوجه شد که هیروگلیف‌ها نام رامسس را یدک می‌کشند. این  هیروگلیف‌ها شامل یک شکل بیضی‌مانند می‌شدند که معمولاً در کنار نام‌های سلطنتی قرار می‌گیرد؛ این شکل قبلا به اشتباه شناسایی و تفسیر شده بود.

دوره سلطنت رامسس حدود ۶۷ سال به طول انجامید و آن را به یکی از طولانی‌ترین دوران حکومت در تمدن باستانی مصر تبدیل کرد. رامسس که به «فرعون سازنده» ملقب بود، معابد زیادی را در سراسر منطقه بنا کرد. همانطور که پیرودو در این بیانیه می‌گوید، یافتن یک مکان باستانی مصری که نام رامسس روی آن نباشد، نادر است. این پادشاه حتی نام خود را به بناهایی اضافه کرد که قبل از حکومت او ساخته شده بودند.

تابوت چوبی رامسس دوم

رامسس در ۱۲۱۳ قبل از میلاد از دنیا رفت و در یک تابوت چوبی طلاکاری‌شده که درون یک تابوت سنگی و یک تابوت گرانیت بزرگ‌تر قرار داده شده بود، به خاک سپرده شد. بعدها، تابوت چوبی به سرقت رفت، تابوت سنگی توسط غارتگران تکه‌تکه شد و تابوت گرانیت، که قطعه موردنظر از آن باقی مانده است، توسط منخپره دوباره مورد استفاده قرار گرفت.

پیرودو توضیح می‌دهد که دره پادشاهان در طول سلسله نوزدهم مصر، یعنی دوره‌ای از بحران‌های اقتصادی و اجتماعی که منجر به کمبود منابع شد، بارها مورد چپاول قرار گرفت و این امر حتی اعضای خاندان سلطنتی را مجبور به استفاده مجدد از اشیاء تدفینی ساخته شده برای پیشینیانشان کرد.

مومیایی و تابوت رامسس در سال ۱۸۸۱ در یک مکان مخفی در مجموعه معبد دیر البحری کشف شد که بقایای ۵۰ تن دیگر از اشراف از جمله پدر رامسس، یعنی سِتی اول را نیز در خود جای داده بود. از آن زمان تابوت طلا و مومیایی رامسس در موزه‌های سراسر جهان به نمایش گذاشته شده است. اینکه آیا این قطعه از تابوت که در حال حاضر در Abydos نگهداری می‌شود، روزی به نمایش گذاشته شود یا خیر، هنوز مشخص نیست.