ماجرای پیام ترامپ به نتانیاهو درباره ایران

همشهری آنلاین: تازه‌ترین مواضع ترامپ درباره ایران اگرچه به مذاق طرفداران فشار حداکثری بر ایران خوش نیامده، اما به‌نظر می‌رسد در شرایط کنونی رئیس‌جمهور جدید آمریکا بیش از هر چیز می‌کوشد با استراتژی «تهدید – دیپلماسی»، تهران را وادار به دادن امتیازهای فرابرجامی کند.

در شرایطی که نوع مواجهه ترامپ با ایران همچنان در کانون توجه تحلیلگران و رسانه‌های غربی قرار دارد، آخرین موضع‌گیری رئیس‌جمهور جدید آمریکا درباره تهران، ناامیدی‌هایی را در واشنگتن و تل‌آویو برای پیشبرد طرح‌های تهاجمی علیه ایران به‌همراه داشته است.

«تکذیب انتخاب ویتکاف به‌عنوان مسئول پرونده ایران»، «حذف چهره‌هایی مانند برایان هوک» و حالا هم «تاکید بر توافق با ایران»، از جمله اقدام‌ها و مواضع روزهای اخیر ترامپ بوده که طیف‌های تندروی ضدایرانی در آمریکا و رژیم‌صهیونیستی را نگران کرده است. براین اساس هم بود که شبکه تلویزیونی آمریکایی «فاکس‌نیوز» در گزارشی ضمن تاکید بر اینکه «انتصاب‌های ترامپ و برکناری‌ها، مخالفان ایران را خشمگین کرده است»، تصریح کرد که «اگر انتصابات ترامپ را به‌عنوان شاخص در نظر بگیریم، ممکن است وی در قبال ایران با لحنی دیپلماتیک‌تر از حالت تهاجمی عمل کند».

علاوه‌بر اینها رسانه‌های عبری‌زبان هم در روزهای اخیر نتوانسته‌اند نگرانی خود را از مواضع ترامپ در قبال پنهان کنند. براین اساس هم بود که رسانه‌های صهیونیست طی روزهای اخیر از پیامی سخن به میان آوردند که ترامپ برای بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم‌صهیونیستی فرستاده است، آن‌هم با این محور که او قصد ندارد جنگی را علیه ایران آغاز کند؛ پیامی که به نگرانی‌ها در تل‌آویو در این زمینه دامن زده‌است.

رسانه‌های اسرائیلی با توجه به این موضع ترامپ که «ایران نمی‌تواند یک سلاح هسته‌ای داشته باشد»، ادعا کرده‌اند رئیس‌جمهور آمریکا در پی توافقی محدود با ایران با محوریت «اطمینان از عدم ساخت سلاح هسته‌ای ازسوی ایران» است؛ موضوعی که زمینه‌ساز بروز نگرانی‌هایی در تل‌آویو درباره «محتمل بودن توافق ایران و آمریکا» شده‌است.

ترامپ و راهبرد تهدید - دیپلماسی

در این میان اگرچه مواضع تازه رئیس‌جمهور آمریکا با نارضایتی تندروهای ضدایرانی در واشنگتن و تل‌آویو همراه بود و برخی تحلیلگران معتقدند نتانیاهو تاحدودی از همراه کردن ترامپ با خود برای حمله به تاسیسات هسته‌ای ایران نا امید شده است، اما به‌نظر می‌رسد ترامپ مشغول طراحی استراتژی «تهدید – دیپلماسی» علیه تهران است.

او در چارچوب این راهبرد از یک‌سو فشار اقتصادی و روانی را علیه جمهوری‌اسلامی و افکارعمومی ایرانیان در دستورکار دارد و ازسوی دیگر می‌کوشد با نشان دادن مسیر «توافق جدید»، راه را برای امتیازگیری هسته‌ای بیشتر از تهران باز بگذارد. براین اساس هم هست که ترامپ همچنان درباره سیاست‌هایش در قبال ایران «مبهم‌گویی» در پیش گرفته است.

براین اساس هم بود که وبگاه «جویش اینسایدر» در تازه‌ترین گزارش خود دراین زمینه، با اشاره به اینکه «ترامپ ابراز امیدواری کرده راه‌حلی دیپلماتیک با ایران به دست آید و نیازی به اقدام نظامی نباشد»، به تازه ترین مواضع رئیس‌جمهور آمریکا دراین باره اشاره و تصریح کرده که «ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره حمایت از حمله اسرائیل به تأسیسات هسته‌ای ایران، گفت امیدوار است موضوع بدون نیاز به چنین اقدامی حل شود».

روایت غربی از واقعیت‌های ایران

اگرچه مواضع تازه ترامپ درباره ایران، چندان خوشایند تندروهای ضدایرانی در واشنگتن و تل‌آویو نبوده، اما بسیاری از اندیشکده‌ها و کارشناسان غربی در روزهای اخیر کوشیده‌اند تصویر واقعی، ورای فضاسازی‌های رسانه‌ای علیه ایران پیش روی رئیس‌جمهور جدید آمریکا ترسیم کنند که در ادامه به برخی از آنها اشاره می‌شود.

    ناکارآمدی تهدیدمحوری: موسسه ایتالیاتی «مطالعات سیاسی بین‌المللی» در روزهای اخیر در گزارشی پیرامون مواجهه تهران – واشنگتن در دور دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، با اشاره به تهدیدهایی که در هفته‌های اخیر و با روی‌کارآمدن ترامپ متوجه ایران شده، تاکید کرده‌است که این تهدیدها برای ایرانیان جدید به نظر نمی‌رسد، چراکه آنها مدت‌هاست با تهدید همیشگی «همه گزینه‌ها روی میز است» مواجه هستند. این گزارش همچنین تصریح کرده‌است که استمرار فشارها بر ایران، احتمال «تغییر قاطعانه در استراتژی بازدارندگی ایران» را به‌دنبال دارد.

    ناکامی فشار حداکثری: یکی از مهم‌ترین تصاویر پیش روی دولت دوم ترامپ، تجربه‌های ناکام دولت نخست است. پایگاه تحلیلی «فارن پالیسی» اخیرا در گزارشی با اعتراف به اینکه «رویکرد فشار حداکثری در دوره اول ترامپ موفقیت‌آمیز نبوده‌است» نوشت: «درحال‌حاضر برنامه هسته‌ای ایران از زمانی که ترامپ از برجام خارج شد، توسعه یافته‌تر شده و زمان موردنیاز ایران برای دستیابی به سلاح هسته‌ای تنها یک تا دو هفته در نظر گرفته می‌شود». در این گزارش همچنین گوشزد شده است که «نباید در بیان اینکه ایران تضعیف شده، اغراق کرد، چراکه جمهوری‌اسلامی هنوز هم می‌تواند از خود دفاع و برای آمریکا مشکلاتی ایجاد کند. نیروهای نظامی ایران همچنان قوی هستند».

    برگشت‌ناپذیر بودن برنامه هسته‌ای ایران: اگرچه یکی از مهم‌ترین محورها در مواضع تازه ترامپ در قبال ایران مبتنی بر اعمال محدودیت‌های گسترده بر فعالیت‌های هسته‌ای ایران است، اما تحلیلگران بین‌المللی اذعان دارند که پیشرفت‌های فنی ایران در این حوزه «برگشت‌پذیر» نیست.

    دست باز ایران در مقابله: یکی از موضوع‌هایی که سبب شده تحلیلگران غربی آمریکا را به احتیاط در مواجهه با ایران توصیه کنند، باز بودن دست جمهوری‌اسلامی در تعیین حوزه‌های متنوع مواجهه با غرب در صورت تهدید منافع ملی ایران است. براین اساس هم بود که وبگاه «Trade Winds» طی روزهای اخیر در گزارشی دراین زمینه تاکید کرده بود که رویکرد تندروانه‌تر دولت ترامپ در قبال ایران، می‌تواند تبعاتی را برای کشتیرانی در منطقه برای غربی‌ها به‌دنبال داشته باشد. این پایگاه اقتصادی «تنگه هرمز» را به‌عنوان یکی ابزارهای فشار ایران بر غرب در صورت به‌خطر افتادن منافع‌ملی اش ارزیابی می‌کند.

    پویایی محور مقاومت: اگرچه برخی رسانه‌ها و چهره‌های سیاسی غربی – صهیونیستی طی ماه‌های اخیر کوشیده‌اند تصویری ضعیف شده از ایران ارائه دهند، اما کارشناسان منطقه‌ای و بین‌المللی بر پویایی محورمقاومت تاکید دارند. پایگاه انگلیسی «میدل‌ایست مانیتور» طی روزهای اخیر در گزارشی با تاکید بر اینکه نباید قابلیت‌های سیاسی – نظامی ایران را برای نفوذ در منطقه دست‌کم گرفت، نوشت که تقویت محورمقاومت همچنان یکی از راهبردهای منطقه‌ای ایران است.