آمار نگران‌کننده از فسخ فرزندخواندگی در ایران

روزنامه همشهری: سال گذشته ۲۵۰۰ فرزندخواندگی در کشور ثبت شد، اما ۶۷ مورد آن فسخ شد.

روایت بازگشت برخی کودکان به مراکز بهزیستی هر از گاهی در شبکه‌های اجتماعی مطرح می‌شود و نگرانی‌هایی را درباره سرنوشت این کودکان ایجاد می‌کند. حالا آمارهای جدید نشان می‌دهد که فسخ فرزندخواندگی همچنان چالشی جدی در این فرآیند است.

حمیدرضا الوند، سرپرست دفتر مراقبت و توانمندسازی کودکان و نوجوانان سازمان بهزیستی کشور، در این زمینه توضیح داد: سال گذشته حدود ۲۵۰۰ فرزندخواندگی انجام شد. ما تلاش می‌کنیم با ارائه مشاوره‌های تخصصی روان‌شناسی قبل از فرزندخواندگی، احتمال فسخ این پیوندها را کاهش دهیم، اما در برخی موارد، این اتفاق اجتناب‌ناپذیر است و حتی ممکن است به نفع کودک و خانواده باشد.

وی افزود: سال گذشته ۶۷ مورد فسخ فرزندخواندگی ثبت شد که تمام این موارد مربوط به همان سال نبودند و برخی از پرونده‌های سال‌های قبل بودند.

دلایل فسخ فرزندخواندگی چیست؟

الوند درباره دلایل این اتفاق گفت: گاهی ناسازگاری کودک با خانواده موجب فسخ می‌شود، گاهی نیز اتفاقات ناگواری مانند فوت یکی از والدین سرپرست، کودک را به بهزیستی بازمی‌گرداند. با این حال، پس از بازگشت، این کودکان رها نمی‌شوند و تمامی حمایت‌های مددکاری و روان‌شناختی موردنیاز برای آن‌ها انجام می‌شود.

وی در واکنش به برخی انتقادات مبنی بر اینکه "بهزیستی خانواده‌ها را از بیماری‌های فرزندخوانده‌ها مطلع نمی‌کند"، گفت: بسیاری از فرزندخواندگی‌ها در سنین شیرخوارگی انجام می‌شود، بنابراین ممکن است برخی بیماری‌ها هنوز بروز نکرده باشند. با این حال، بهزیستی تلاش می‌کند اطلاعات موجود درباره سلامت کودک را در اختیار خانواده‌ها قرار دهد و حتی به آن‌ها فرصت بررسی پزشکی توسط پزشک معتمدشان را می‌دهد.

پیامدهای مالی فسخ فرزندخواندگی

به گفته الوند، فسخ فرزندخواندگی می‌تواند برای خانواده‌ها تبعات مالی داشته باشد. وی توضیح داد: بهزیستی در زمان فرزندخواندگی، پیگیری‌های لازم را درباره تعهدات مالی انجام می‌دهد تا کودک در این فرآیند متضرر نشود.

نظارت بر روند فرزندخواندگی کاهش یافته است؟

در حالی که برخی منتقدان می‌گویند بهزیستی برای کاهش آمار کودکان تحت سرپرستی، روند واگذاری را تسریع کرده و همین عامل موجب افزایش موارد فسخ شده است، الوند این ادعا را رد کرد و گفت: نظارت‌های بهزیستی بر فرآیند فرزندخواندگی تغییری نکرده و همچنان با دقت انجام می‌شود. اتفاقاً در سال‌های اخیر، بیشتر کودکانی که به بهزیستی سپرده می‌شوند، بدسرپرست هستند تا بی‌سرپرست، و این موضوع روند فرزندخواندگی را دشوارتر کرده است. از دید بسیاری از خانواده‌ها، سخت‌گیری‌های بهزیستی نسبت به گذشته حتی بیشتر هم شده است.