هایپرسونیک زنگ خطر را برای آمریکا به صدا درآورد

خبرآنلاین: موشک‌های هایپرسونیک قادر به حرکت با سرعتی بیش از ۳۸۰۰ مایل در ساعت (حدود ۶,۱۰۰ کیلومتر بر ساعت) هستند و می‌توانند اهدافی در فاصله بیش از ۱۷۰۰ مایل (حدود ۲,۷۰۰ کیلومتر) را مورد اصابت قرار دهند. در حالی که آمریکا هنوز نتوانسته سامانه موشک مافوق صوت خود را با وجود تأخیرهای متعدد عملیاتی کند، رقبایش، به‌ویژه چین و روسیه، از این نظر جلو افتاده‌اند.

اکنون به نظر می‌رسد که ارتش ایالات متحده بالاخره به آستانه استقرار اولین سامانه موشک هایپرسونیک خود نزدیک شده است. این سامانه به‌طور رسمی «سلاح هایپرسونیک برد بلند» نامیده می‌شود اما بیشتر با عنوان «عقاب سیاه» شناخته می‌شود. با این حال، پروژه همچنان از زمان‌بندی اصلی سال ۲۰۲۳ فراتر رفته است؛ پروژه‌ای که شش سال پیش با هدف تحویل سریع آغاز شده بود. با وجود اخبار اخیر مبنی بر اینکه موشک به لحاظ فنی قابلیت پرواز دارد، سؤالی باقی می‌ماند: آیا این تأخیرهای پرهزینه صرفاً نشانه ادامه آزمایش‌ها هستند یا نشانه‌ای از تردیدها و گمانه‌زنی‌ها در جامعه نظامی درباره هدف نهایی این موشک؟

در ژانویه گذشته، وزارت دفاع آمریکا (DoD) در گزارش سالانه «آزمایش عملیاتی و ارزیابی» اعلام کرد که اثر عملیاتی، کشندگی، مناسب بودن و قابلیت بقای موشک هایپرسونیک هنوز نامشخص است، چرا که داده‌های کافی وجود ندارد. با وجود یک آزمایش موفق پرواز کامل در دسامبر ۲۰۲۴، عقاب سیاه هنوز به‌طور رسمی آماده ورود به میدان نیست. رابرت راش، مدیر دفتر قابلیت‌های سریع و فناوری‌های حیاتی ارتش، در کنفرانس AUSA Global Force در مارس ۲۰۲۵ گفت: «ما همچنان در مسیر قبلی حرکت می‌کنیم... اما تصمیم‌گیری در مورد زمان استقرار، زمان رسیدن به قابلیت عملیاتی اولیه و غیره، هنوز باید بررسی و تأیید شود.»

به عبارت دیگر، ممکن است موشک آماده باشد اما از نظر سیاسی و عملیاتی، ایالات متحده هنوز آماده استفاده از آن در نبرد واقعی نیست.

عقاب سیاه بر پایه بدنه گلاید هایپرسونیک مشترک نیروی دریایی ساخته شده که قرار است از ناوشکن‌های کلاس زوموالت پرتاب شود. سامانه ارتش بر پایه زمین است و از پرتابگرهای نصب‌شده روی کامیون برای پرتاب بدنه گلاید پس از شتاب‌دهی اولیه با یک بوستر دومرحله‌ای استفاده می‌کند. در حالی که نیروی دریایی توسعه بدنه گلاید را هدایت کرده، کمپانی‌های لاکهید مارتین و نورثروپ گرومن بوستر موشکی را توسعه داده‌اند. پس از رهاسازی، بدنه گلاید با سرعت هایپرسونیک، بیش از پنج برابر سرعت صوت حرکت می‌کند و در حین پرواز قابلیت مانور دارد، که باعث می‌شود تقریباً غیرقابل رهگیری باشد.

اما با وجود موانعی از جمله یک مشکل مهندسی جدی در پرتابگر، این سلاح همچنان در بلاتکلیفی باقی مانده است.

سناتور انگِس کینگ در تاریخ ۲۶ مارس ۲۰۲۵ در نشست کمیته فرعی نیروهای راهبردی سنا گفت: «فقط می‌خواهم تأکید کنم که ما نه تنها برای بازدارندگی به یک سلاح هایپرسونیک نیاز داریم، بلکه به دفاع هایپرسونیک هم نیاز داریم.»

موشک مافوق صوت Kh-47M2 روسیه، معروف به «خنجر»، موشکی است که از هوا پرتاب می‌شود و قبلاً دربرابر اوکراین استفاده شده است. این موشک قادر به حمل کلاهک هسته‌ای یا مدل‌ متعارف است، سریع است و رهگیری آن دشوار است. استقرار این موشک پیامی بود مبنی بر اینکه روسیه از نمایش پیشرفته‌ترین توانمندی‌های خود هراسی ندارد.

در همین حال، چین در حال سرمایه‌گذاری در سامانه‌های گلاید مافوق صوت است که احتمالاً قادر به بمباران مداری هستند؛ به این معنا که آن‌ها می‌توانند به مدار پایین زمین پرتاب شوند و سپس از هر جهت به زمین بازگردند بدون اینکه توسط رادارهای هشدار اولیه شناسایی شوند. این سامانه‌ها نیز ممکن است قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای داشته باشند، اما ایالات متحده تاکنون اطلاعی از آن ندارد.