مختصر و مفید درباره کم‌کاری و پرکاری تیروئید

عصر ایران: اختلالات تیروئید می توانند بر سوخت و ساز بدن، ضربان قلب، دمای بدن، انرژی و وضعیت روانی تاثیر بگذارند. این اختلالات به دو شکل اصلی کم کاری و پرکاری تیروئید بروز می کنند و هر کدام علائم متفاوتی دارند. با این حال، علائم به تنهایی برای تشخیص بیماری کافی نیستند.

علائم کم کاری تیروئید

در کم کاری تیروئید، غده تیروئید هورمون کافی تولید نمی کند و بسیاری از عملکردهای بدن کندتر می شوند. علائم معمولا به تدریج ظاهر می شوند و ممکن است در ابتدا خفیف باشند.

نشانه های شایع عبارتند از:

افزایش وزن بدون تغییر مشخص در رژیم غذایی

یبوست

خشکی پوست، خشکی مو یا ریزش مو

درد، گرفتگی یا ضعف عضلات

کندی تمرکز و مشکلات حافظه

افت خلق و افسردگی

گرفتگی یا خش دار شدن صدا

قاعدگی های سنگین یا نامنظم در زنان

شدت و تعداد علائم در افراد مختلف متفاوت است و ممکن است همه نشانه ها هم زمان بروز نکنند.

علائم پرکاری تیروئید

در پرکاری تیروئید، تولید هورمون های تیروئیدی افزایش می یابد و فعالیت بسیاری از دستگاه های بدن سرعت می گیرد. نشانه ها ممکن است ناگهانی یا تدریجی ظاهر شوند.

علائم شایع عبارتند از:

کاهش وزن، حتی با وجود اشتهای طبیعی یا بیشتر

تپش قلب یا ضربان سریع و نامنظم

لرزش دست ها و انگشتان

تعریق زیاد و حساسیت به گرما

اضطراب، تحریک پذیری و نوسانات خلقی

دشواری در خوابیدن

ضعف عضلات و خستگی

افزایش دفعات اجابت مزاج یا اسهال

نازک شدن موها یا ریزش مو

تورم در ناحیه گردن به دلیل بزرگ شدن تیروئید

در برخی افراد مبتلا به بیماری گریوز، که یکی از علل شایع پرکاری تیروئید است، علائم چشمی مانند قرمزی، خشکی، تورم یا بیرون زدگی چشم نیز دیده می شود.

تشخیص اختلالات تیروئید چگونه انجام می شود؟

خستگی، تغییر وزن، اضطراب و اختلال خواب می توانند علت های گوناگونی داشته باشند و به تنهایی نشانه قطعی بیماری تیروئید نیستند. پزشک برای بررسی عملکرد تیروئید معمولا آزمایش خون TSH را درخواست می کند و بر اساس نتیجه، آزمایش هورمون آزاد T4 و در موارد لازم T3 را نیز در نظر می گیرد.

اگر علائم پایدار هستند یا بدون علت مشخص ادامه پیدا می کنند، مراجعه به پزشک و انجام آزمایش های لازم می تواند به تشخیص درست کمک کند. از مصرف خودسرانه داروهای تیروئید یا تغییر دوز داروی تجویز شده خودداری کنید.