کدام محله تهران به نام روس‌هاست؟

همشهری آنلاین: یکی از محله‌هایی که هنوز که هنوز است در جوی‌های کوچه‌پس‌کوچه‌هایش آب زلال قنات‌ها روان است و درخت‌های چنار انبوهش خیابان‌های موازی‌اش را در بر گرفته، محله دروس است.

این محله از شرق به خیابان پاسداران و روستای سلطنت‌آباد، از شمال به خیابان دولت، از غرب به خیابان هدایت و از جنوب به خیابان صدف که در قدیم به نام روستای چالهرز شناخته می‌شد، محدود است.

در این‌جا گشتی در محله دروس می‌زنیم و با خیابان‌ها و مکان‌هایش خاطره‌بازی می‌کنیم.

تاریخش

در عهد قاجار الطاف ملوکانه شامل حال درباریان بود و روستاهای اطراف تهران میان آنها و وابستگان‌شان تقسیم می‌شد. روستای خوش‌آب‌وهوای دروس هم به ۳نفر پیشکش شد که مشهورترین آن‌ها مخبرالسلطنه هدایت بود. او در عصر ۵پادشاه گاه استاندار، وکیل یا وزیر بود و حتی صدارت را در صحنه سیاسی ایران برعهده داشت. دیگران املاک خود را در گذر زمان فروختند؛ اما هدایت، علاوه بر اینکه از دروس نرفت، بخش‌هایی از املاک خود را وقف مردم کرد.

بیمارستان هدایت

برای مثال سال۱۳۳۱ شمسی بود که مخبرالسلطنه هدایت زمینی را در محله دروس وقف بیمارستان کرد و آن را به صندوق تعاون و بیمه کارگران آن روزگار سپرد. ۴سال پس از وقف، بیمارستان هدایت با ۹۶تخت تاسیس شد و با تمرکز روی تخصص زنان و زایمان کارش را آغاز کرد. تصویر زیر در سال۱۳۳۲ در روزنامه اطلاعات منتشر شده که در آن جمعی از رجال در کنار مخبرالسلطنه هدایت در مکان بیمارستان عکس یادگاری گرفتند. این بیمارستان در اواخر دهه۸۰ بازسازی شد و حالا در اختیار سازمان تامین اجتماعی است.

موزه دبیرستان سروش

دبیرستان سروش از مدارس خوشنام و قدیمی تهران است که در محله دروس و خیابان راستوان قرار دارد. حرکت نویی که به همت عبدالله شیرازی، مؤسس این مدرسه آغاز شده، جمع‌آوری و نمایش کتاب‌های درسی و کمک‌درسی، ابزارها، کارنامه‌ها و دیگر موارد آموزشی در تهران و ایران است که از سال‌های تاسیس مدرسه دارالفنون تا امروز باقی مانده است.

در این مجموعه که به‌طور مستمر در حال تکمیل است، مستندات قابل دسترسی برای پژوهشگران حوزه آموزش و پرورش فراهم شده است. موزه سروش در فضای دبیرستان متوسطه اول این مجتمع پذیرای علاقه‌مندان است.

نامش

برخی می‌گویند در این روستا روس‌ها نشست‌های کاری و مهمانی‌هایشان را برگزار می‌کردند و از ترکیب دو واژه «در» و «روس»، به‌ معنی جای روس‌ها، واژه دروس ساخته شد و روی این روستا گذاشتند که البته این ادعا چندان مستند نیست.

نام‌آورانش

برخی نویسندگان و بزرگان معاصر در این محله زندگی می‌کردند. یکی از آنها ابراهیم گلستان نویسنده، کارگردان، مترجم، عکاس و روزنامه‌نگار است که خانه او سال‌ها محل رفت‌وآمد بزرگانی چون سیمین دانشور، جلال آل‌احمد، اخوان ثالث و شماری دیگر بود. بیژن جلالی شاعر، صادق چوبک داستان‌نویس و فروغ فرخزاد، شاعر ازجمله کسانی بودند که در این محله زندگی می‌کردند.