۶ باور نادرست و خطرناک درباره فشار خون

فرارو: فشار خون بالا یکی از مشکلات شایع سلامت است که اغلب بدون علامت ظاهر می‌شود و می‌تواند پیامد‌های جدی برای قلب، کلیه و مغز داشته باشد؛ اما در میان اطلاعات درست، باور‌های نادرستی نیز وجود دارند که ممکن است سلامت فرد را به خطر بیندازند.

به نقل از ایتینگ ول، فشار خون بالا یکی از چالش‌های خاموش، اما خطرناک سلامت در دنیای امروز است. در حالی‌که این بیماری می‌تواند پیامد‌های جدی برای قلب، مغز و کلیه‌ها به همراه داشته باشد، بسیاری از مردم هنوز باور‌های اشتباهی درباره آن دارند که مانع مدیریت درست این وضعیت می‌شود. فشار خون یکی از شاخص‌های حیاتی برای سنجش سلامت عمومی انسان است. زمانی‌که فشار خون به‌طور مزمن در سطح بالا باقی بماند، خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی، سکته مغزی، نارسایی کلیه و حتی از دست دادن بینایی افزایش می‌یابد. با این حال، میلیون‌ها نفر در سراسر جهان با فشار خون بالا زندگی می‌کنند، بدون آن‌که از این وضعیت آگاهی داشته باشند. در حالی‌که کنترل فشار خون اهمیت بسزایی دارد، باور‌های نادرستی درباره آن رواج یافته‌اند که گاهی مانع از مراجعه به پزشک، انجام آزمایش‌های منظم و حتی شروع درمان می‌شوند. این افسانه‌های رایج می‌توانند پیامد‌های جدی و حتی مرگبار به دنبال داشته باشند.

باور اشتباه اول: فشار خون بالا مسئله مهمی نیست

یکی از رایج‌ترین باور‌های نادرست این است که فشار خون بالا یک مشکل جدی به حساب نمی‌آید. حقیقت این است که این بیماری به عنوان «قاتل خاموش» شناخته شده است. دکتر ایان دل کنده پوزی، متخصص قلب و عروق در موسسه قلب و عروق میامی، در این‌باره می‌گوید: «اگرچه فشار خون بالا اغلب بدون علامت است و افراد ممکن است احساس سلامت کامل داشته باشند، اما به‌طور قطعی مشخص شده که این وضعیت در درازمدت به اندام‌های داخلی، به‌ویژه مغز، چشم، قلب و کلیه‌ها آسیب می‌زند.» او تاکید می‌کند که فشار خون بالا نه تنها خطر حمله قلبی و سکته را افزایش می‌دهد، بلکه می‌تواند طول عمر را نیز کاهش دهد.

باور اشتباه دوم: غذا‌های فرآوری‌شده همیشه فشار خون را بالا می‌برند

درست است که بسیاری از غذا‌های فوق فرآوری‌شده مانند دونات، آب‌نبات و هات‌داگ گزینه‌های مناسبی برای سلامتی نیستند، اما تمام غذا‌های فرآوری‌شده مضر نیستند. برخی از این غذا‌ها می‌توانند در کاهش فشار خون مؤثر باشند. پاتریشیا کولسا، کارشناس تغذیه، می‌گوید: «غذا‌های فرآوری‌شده‌ای مانند کنسرو لوبیا، توفو و جو دوسر سرشار از فیبر و پروتئین گیاهی هستند و می‌توانند به سلامت قلب و تنظیم فشار خون کمک کنند.» او توصیه می‌کند هنگام خرید، به برچسب‌هایی مانند «کم‌نمک» (یعنی کمتر از ۱۴۰ میلی‌گرم سدیم در هر وعده) یا «بدون نمک» توجه شود. همچنین آبکشی کنسرو‌ها می‌تواند تا ۴۰٪ از میزان سدیم آنها را کاهش دهد. حتی میوه‌ها و سبزیجات منجمد نیز گزینه‌های خوبی هستند، چون اغلب در اوج تازگی منجمد می‌شوند و از نظر تغذیه‌ای با نمونه‌های تازه برابری می‌کنند.

باور اشتباه سوم: کاهش مصرف نمک تنها راه کنترل فشار خون است

اگرچه مصرف زیاد نمک با افزایش فشار خون مرتبط است، اما این تنها ماده معدنی قابل توجه نیست. جن هرناندز، متخصص تغذیه، معتقد است مصرف بیشتر پتاسیم می‌تواند نقش مؤثرتری در تنظیم فشار خون ایفا کند. او می‌گوید: «پتاسیم باعث شل شدن عروق خونی می‌شود و در نتیجه، فشار خون کاهش می‌یابد؛ بنابراین افزایش مصرف پتاسیم می‌تواند اثرات منفی یک رژیم پرنمک را تا حدی خنثی کند.» انجمن قلب آمریکا توصیه می‌کند روزانه ۳۵۰۰ تا ۵۰۰۰ میلی‌گرم پتاسیم مصرف شود. منابع خوب پتاسیم شامل میوه‌ها، سبزیجات، لبنیات کم‌چرب، ماهی، صدف خوراکی و حبوبات هستند.

باور اشتباه چهارم: دارو برای درمان فشار خون کافی است

کارمن مایر، کارشناس تغذیه، می‌گوید: «اگرچه گاهی مصرف دارو برای کنترل فشار خون ضروری است، اما تغییر سبک زندگی نقش حیاتی در بهبود این وضعیت دارد.» او رژیم غذایی دَش را یک الگوی غذایی مؤثر برای مدیریت فشار خون معرفی می‌کند. این رژیم سرشار از پتاسیم، کلسیم، فیبر، کم‌نمک و با حداقل چربی اشباع است و شامل میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل، حبوبات و لبنیات کم‌چرب می‌شود.

باور اشتباه پنجم: اگر سابقه خانوادگی ندارید، در خطر نیستید

متخصصان هشدار می‌دهند نداشتن سابقه خانوادگی به معنای ایمنی کامل نیست. سبک زندگی نقش عمده‌ای در ابتلا به فشار خون بالا دارد. مصرف دخانیات، رژیم غذایی ناسالم، کم‌تحرکی، استرس، کم‌خوابی و حتی کم‌آبی بدن همگی در افزایش فشار خون مؤثرند؛ بنابراین حتی افرادی که هیچ‌گونه سابقه خانوادگی ندارند نیز در صورت داشتن سبک زندگی ناسالم، ممکن است در معرض خطر باشند.

باور اشتباه ششم: اگر شاخص توده بدنی طبیعی دارید، جای نگرانی نیست

ماشیا دیویس، متخصص تغذیه، تأکید می‌کند شاخص توده بدنی به‌تنهایی معیار دقیقی برای سنجش سلامت نیست. او می‌گوید: «BMI بین چربی و عضله تمایز قائل نمی‌شود و عواملی مانند ژنتیک، سن، جنسیت و نحوه توزیع چربی بدن را در نظر نمی‌گیرد.» طبق یک مطالعه، ۴۵٪ از افرادی که شاخص توده بدنی یا BMI طبیعی دارند، دچار فشار خون بالا هستند. این یعنی حتی افراد با وزن نرمال نیز باید فشار خون خود را کنترل کنند.

راهکار‌های عملی برای کنترل فشار خون

چه فشار خون بالا داشته باشید و چه بخواهید از آن پیشگیری کنید، این راهکار‌ها می‌توانند مفید باشند:

۱. فعالیت بدنی منظم: ورزش‌هایی مانند پیاده‌روی تند یا دوچرخه‌سواری می‌توانند عملکرد قلب را بهبود دهند و گردش خون را تقویت کنند. هفته‌ای ۱۵۰ دقیقه ورزش با شدت متوسط یا ۷۵ دقیقه ورزش شدید توصیه می‌شود.

۲. آزمایش منظم فشار خون: استفاده از دستگاه‌های دیجیتالی در منزل راهی ساده و مؤثر برای پیگیری وضعیت فشار خون است. دکتر پوزی تأکید می‌کند که این دستگاه‌ها امروزه به‌راحتی در دسترس عموم قرار دارند.

۳. مدیریت استرس: استرس از عوامل افزایش فشار خون است. روش‌هایی مانند مدیتیشن، یوگا و تمرینات تنفس عمیق می‌توانند در کنترل استرس مؤثر باشند.

۴. ترک سیگار: مصرف دخانیات فشار خون را به‌صورت موقت افزایش می‌دهد و باعث آسیب به رگ‌ها می‌شود. اگر ترک آن برای‌تان دشوار است، حتماً با پزشک مشورت کنید.

افسانه‌های نادرست درباره فشار خون بالا می‌توانند مسیر مدیریت صحیح این بیماری را گمراه کنند. اما با آگاهی از واقعیت‌ها و پذیرش این‌که فشار خون بالا می‌تواند هر فردی را درگیر کند، می‌توان گامی مؤثر برای حفظ سلامت برداشت. فشار خون بالا پایان راه نیست؛ با اصلاح سبک زندگی، می‌توان آن را کنترل کرد و زندگی سالم‌تری داشت.