راز عجیب‌ترین تولیدمثل جهان فاش شد!

راز بقا: لحظه تخم‌گذاری حلزون نادر نیوزیلند از منفذ گردن برای نخستین‌بار ثبت شد؛ گونه‌ای کمیاب که با تهدید انقراض مواجه است و در اسارت محافظت می‌شود.

در اتفاقی کم‌نظیر، محققان نیوزیلندی موفق به ثبت لحظه‌ای خارق‌العاده از زندگی یکی از نادرترین گونه‌های حلزون جهان به نام Powelliphanta augusta شدند. این حلزون که به «حلزون کوه آگوستوس» نیز شهرت دارد، برای نخستین‌بار در مقابل دوربین از یک منفذ تناسلی در گردن خود تخم‌گذاری کرد؛ صحنه‌ای که تاکنون هرگز مشاهده یا مستندسازی نشده بود.

لحظه‌ای اتفاقی، اما علمی

این ویدیو به‌صورت اتفاقی و در حین توزین یکی از حلزون‌های نگه‌داری‌شده توسط اداره حفاظت از طبیعت نیوزیلند (DOC) ضبط شده است. لیزا فلاناگان، یکی از محیط‌بانان DOC، در این باره گفت: «ما در حال وزن کردن حلزون بودیم که ناگهان متوجه شدیم تخمی سفید از گردن این موجود بیرون می‌آید.»

حلزونی کمیاب و در خطر انقراض

Powelliphanta augusta یکی از ۵۹ زیرگونه‌ی ثبت‌شده از خانواده Powelliphanta است؛ حلزون‌هایی عظیم‌الجثه، شب‌زی و گوشت‌خوار که تنها در نیوزیلند یافت می‌شوند. به گزارش راز بقا این گونه خاص تنها در فلات بولر در سواحل غربی جزیره جنوبی نیوزیلند زندگی می‌کند و به‌شدت در معرض خطر انقراض قرار دارد. علت اصلی تهدید انقراض این گونه، تخریب زیستگاه به دلیل استخراج زغال‌سنگ روباز است.

از آنجا که این حلزون‌ها شب‌زی و بسیار منزوی هستند، تاکنون اطلاعات اندکی درباره چرخه زندگی و رفتار تولیدمثلی آنها در دست بوده است. به همین دلیل، اداره DOC از سال ۲۰۰۶ تعدادی از این حلزون‌ها را در شرایط کنترل‌شده و سردخانه‌ای در شهر هوکیتیکا نگه‌داری کرده تا از انقراض کامل آنها جلوگیری کند و هم‌زمان اطلاعات علمی بیشتری به دست آورد.

تخم‌گذاری از گردن؛ راهکاری برای زره‌پوشان!

یکی از ویژگی‌های عجیب این گونه، محل خروج تخم است: یک منفذ تناسلی در قسمت راست گردن. به گفته کَث واکر، زیست‌شناس ارشد DOC، این ساختار فیزیولوژیکی به حلزون‌ها کمک می‌کند بدون خارج شدن کامل از پوسته سختشان که نوعی محافظ طبیعی است عمل جفت‌گیری و تخم‌گذاری را انجام دهند.

این حلزون‌ها هرمافرودیت هستند؛ به این معنا که هر فرد هم اندام نر دارد و هم ماده، و می‌تواند هم‌زمان با تبادل اسپرم با یک شریک، خودش نیز تخم تولید کند. نکته جالب‌تر اینکه آنها حتی قابلیت خودباروری نیز دارند، اگرچه معمولاً به صورت دوجانبه جفت‌گیری می‌کنند.

تخم‌گذاری آهسته، اما مطمئن

برخلاف حلزون‌های رایج باغی که سالانه هزاران تخم می‌گذارند، Powelliphanta augusta بسیار دیر‌بلوغ است و تنها از ۸ سالگی به بعد به بلوغ جنسی می‌رسد. به گزارش راز بقا هر حلزون بالغ تنها حدود پنج تخم در سال می‌گذارد و فرایند بیرون آمدن نوزاد از تخم ممکن است بیش از یک سال طول بکشد. برخی از حلزون‌های در اسارت حتی ۳۰ سال عمر دارند!

نجات از انقراض؛ ترکیبی از طبیعت و فناوری

اداره حفاظت از طبیعت نیوزیلند برای حفاظت از این گونه نادر، نه‌تنها آنها را در اسارت نگه داشته، بلکه در سال‌های اخیر اقدام به بازمعرفی این حلزون‌ها به زیستگاه‌های بازسازی‌شده کرده است. به گزارش راز بقا با این حال، تا زمانی که اطمینان از پایداری جمعیت در طبیعت حاصل نشود، اسارت و نگه‌داری در محیط‌های کنترل‌شده ادامه خواهد داشت.

در بیانیه DOC آمده است: «مدیریت و حفاظت از این حلزون‌ها در اسارت نه‌تنها گونه را از انقراض نجات داده، بلکه به ما کمک کرده تا اطلاعاتی بی‌نظیر از زندگی یکی از شگفت‌انگیزترین جانداران بومی نیوزیلند به دست آوریم.»