«حسین فاطمی»، سیاست مداری با تدبیر

خبرگزاری ایرنا: ۶۰ سال پیش در چنین روزی، تیر کین طاغوت زمان، قلب سیاستمداری باتدبیر را نشانه رفت؛ سید حسین فاطمی وزیر امور خارجه ی ایران که در جریان ملی شدن صنعت نفت، نقش برجسته ای داشت و سرانجام در مسیر استقلال، آزادی و سرافرازی این دیار کهن جان خود را فدا کرد.

سید حسین فاطمی در ۱۲۹۶ هجری خورشیدی در نایین یزد دیده به جهان گشود و در خانواده ای مذهبی رشد و پرورش یافت. پدر وی روحانی مشهور آن دیار بود که شجاعانه علیه حاکمان خودکامه و چپاول گران اموال مردم به سخنرانی می پرداخت و به همین دلیل به سیف العلماء شهرت یافت.

او تحصیل را در شهر نایین و اصفهان گذراند و هنوز دانش آموز بود که وارد دنیای نویسندگی شد و در روزنامه ی برادرش نصرالله سیف پور فاطمی با نام «باختر» به نوشتن مقاله های ادبی پرداخت.

پس از پایان دوره ی دبیرستان در ۱۳۱۶ هجری خورشیدی به تهران رفت و با تلاش و کوشش فراوان به عنوان سردبیر روزنامه ی ستاره انتخاب شد. حسین فاطمی به مرور دریافت که حکومت وقت به شدت مطبوعات را سانسور می کند و نظارت شدیدی بر فعالیت روزنامه نگاران دارد، او در آن دوره به دلیل نگارش مقاله ای که هنوز به چاپ نرسیده بود به اداره ی راهنمای نامه نگاری فراخوانده شد.

حسین فاطمی پس از آن که در ۱۳۱۹ هجری خورشیدی برادرش به ریاست شهرداری رسید، به اصفهان بازگشت و اداره ی روزنامه باختر را برعهده گرفت، او در آن هنگامه مقاله ای ضد مجلس رضاخانی با نام «عروسک های خیمه شب بازی» نگاشت و به همین دلیل مدت کوتاهی زندانی شد، اما هنگامی که نیروهای متفقین به ایران آمدند، رضاخان را از سلطنت برکنار و تمامی زندانیان سیاسی از جمله او را آزاد کردند.

پس از آن، او به تهران رفت و به انتشار روزنامه «باختر» در تهران پرداخت، این روزنامه به دلیل انتشار مقاله های تند و همکاری با گروهی از نویسندگان مشهور آن روزگار توانست در محافل سیاسی و مطبوعاتی شهرت بسزایی را به دست آورد.

حسین فاطمی در ۱۳۲۴ هجری خورشیدی به منظور تحصیل به فرانسه رفت و در مدت زندگی در اروپا به نوشتن مقاله برای روزنامه های «مرد امروز»و «ستاره» پرداخت. وی سه سال بعد، پس از دریافت مدرک دکترا به کشور بازگشت و امتیاز روزنامه ی باختر امروز را به دست آورد و به انتقاد شدید از دستگاه حکومت وقت پرداخت.

این روزنامه در آن دوره به عنوان ارگان جبهه ی ملی مطرح بود و هنگامی که محمد مصدق نخست وزیری را برعهده گرفت، حسین فاطمی به عنوان معاونت سیاسی و پارلمانی دولت موقت انتخاب شد و هشت ماه در آن سمت به فعالیت پرداخت تا آن که برای شرکت در انتخابات مجلس شورای ملی از سمت خود کناره گیری کرد و نامزد نمایندگی مردم تهران در این مجلس شد.

حسین فاطمی پیش از انتخابات، مورد سوء قصد قرار گرفت و مجروح شد تا آن که پس از بهبودی کامل دگربار به عرصه ی سیاسی بازگشت و به نمایندگی مردم در مجلس شورای ملی پرداخت.

حسین فاطمی در مهر ۱۳۳۱ هجری خورشیدی وزیر امور خارجه و سخنگوی دولت شد، او که از مدت ها پیش مبارزه با دخالت های انگلیس و دست نشاندگان آنها را در دستور کار خود قرار داده بود، در نخستین اقدام روابط ایران را با انگلیس قطع و سفارتخانه ی آن کشور را تعطیل کرد.

اما حکومت محمدرضا پهلوی به این رفتار واکنش نشان داد و دستور برکناری محمد مصدق از نخست وزیری را صادر کرد و با شبه کودتا خواهان جلوگیری از نهضت و براندازی دولت مصدق شد. به دنبال این موضوع حسین فاطمی از دولت و مردم خواست در برابر این کودتا ایستادگی کنند اما نیروهای حکومت وی را دستگیر کردند و رژیم نیز در بیست و هشتم مرداد ۱۳۳۲ هجری خورشیدی به هدف خویش یعنی اجرای کودتا دست یافت و اینگونه دولت مصدق سقوط کرد.

حسین فاطمی که پس از آزادی موقت به مدت هفت ماه پنهانی روزگار گذراند، در ۶ اسفند ۱۳۳۲هجری خورشیدی دستگیر شد و ۶ماه در زندان به سر برد.

سرانجام حسین فاطمی پس از برگزاری جلسه های گوناگون دادگاه در هجدهم مهر ۱۳۳۳ هجری خورشیدی به اعدام محکوم شد و با وجود مخالفت مردم وطن دوست ایران در نوزدهم آبان همان سال حکم او به اجرا درآمد. حسین فاطمی به راستی تمامی وجود خویش را وقف ایران کرد و در راه دستیابی به آزادی و استقلال کشور تلاش و کوشش فراوانی انجام داد و از پرچمداران مبارزه با استعمار شد.