زیردریایی غول پیکر شوروی با معماری پنج بدنه مقاوم

عصر ایران:  زیردریایی های کلاس تایفون شوروی که با نام رسمی پروژه ۹۴۱ آکولا شناخته می شدند، بزرگ ترین زیردریایی های ساخته شده در تاریخ هستند. طراحی داخلی و ساختار متفاوت این زیردریایی ها، آن ها را از نمونه های متعارف آمریکایی و شوروی متمایز می کرد.

این زیردریایی ها به دست دفتر طراحی روبین طراحی و در کارخانه کشتی سازی سورماش ساخته شدند. ساختار آن ها تنها برای حمل ۲۰ موشک بالستیک قاره پیما طراحی نشده بود، بلکه افزایش شناوری ذخیره، مقاومت در برابر آسیب، جداسازی تجهیزات و امکان عملیات زیر یخ های قطب شمال نیز از اهداف اصلی این معماری پیچیده به شمار می رفت.

نمایی از فرم ساختاری درون زیردریایی تایفون

ویژگی شاخص تایفون، برخورداری از پنج محفظه اصلی مقاوم در برابر فشار بود. این ساختار شامل دو بدنه مقاوم و موازی در بخش اصلی، یک محفظه اژدر در قسمت جلو، یک محفظه فرماندهی حفاظت شده در زیر برجک و یک محفظه اضافی در بخش عقب می شد.

تقسیم بندی بخش ها

دلیل اصلی انتخاب چنین آرایشی، ابعاد بسیار بزرگ موشک های بالستیک R-39 بود. این موشک های سوخت جامد که در سامانه D-19 به کار می رفتند، فضای قابل توجهی اشغال می کردند. قرار دادن آن ها در یک بدنه مقاوم واحد، به افزایش چشمگیر قطر زیردریایی نیاز داشت و ساخت آن را دشوار می کرد.

مهندسان روبین به جای این راهکار، دو بدنه مقاوم موازی را طراحی کردند و سیلوهای موشکی را در ساختار میان آن ها قرار دادند. این معماری همچنین امکان تفکیک مجموعه های پیشران را فراهم می کرد و به افزایش افزونگی و تاب آوری سازه کمک می کرد.

نتیجه این طراحی، زیردریایی با عرض بسیار زیاد، ذخیره شناوری قابل توجه و ساختاری متفاوت از زیردریایی های موشک بالستیک متعارف بود. البته این مزایا بدون هزینه به دست نیامدند؛ پیچیدگی سازه، حجم بیشتر، هزینه بالای ساخت و دشواری تعمیر و نگهداری از جمله چالش های مهم پروژه تایفون بودند.

موشک بالستیک آر-39