قاتل خاموش قلب در میانه صبح؛ عادتی که باید فورا ترک کنید!

فرارو: بسیاری از افراد برای مقابله با افت انرژی پیش از ظهر به سراغ فنجان دوم قهوه می‌روند؛ اما به گفته‌ی متخصصان قلب، این عادت ساده می‌تواند پیامدهای ناخواسته‌ای برای سلامت قلب داشته باشد.

به نقل از پرید، بیشتر افراد با پدیده‌ی معروف «رخوت بعد از ناهار» آشنا هستند، اما افت انرژی در میانه‌ی صبح پدیده‌ای است که می‌تواند به‌مراتب ناگهانی‌تر و خسته‌کننده‌تر ظاهر شود. برخلاف کاهش تدریجی انرژی بعد از صرف ناهار، افت انرژی حوالی ساعت ۱۱ صبح معمولاً ناگهانی و شدید است و دلیل آن هم کاهش طبیعی سطح هورمون کورتیزول در بدن در این بازه‌ی زمانی است. به گفته‌ی دکتر مارشال رانگه، متخصص قلب و رئیس دانشکده‌ی پزشکی دانشگاه میشیگان: «سطح کورتیزول به طور طبیعی حدود ساعت ۱۰ تا ۱۱ صبح کاهش می‌یابد.»

اما بیشتر افراد در واکنش به این افت انرژی چه می‌کنند؟ معمولاً به سراغ دومین (یا حتی سومین) فنجان قهوه می‌روند. با این حال، دکتر رانگه هشدار می‌دهد که شاید بهتر باشد در این رویکرد تجدیدنظر شود. او می‌گوید: «کافئین سطح کورتیزول را افزایش می‌دهد و می‌تواند تن سمپاتیک بدن را تشدید کند.» 

به زبان ساده، بدن وارد یک حالت خفیف «جنگ یا گریز» می‌شود. به گفته‌ی وی: «این وضعیت می‌تواند فشار خون و ضربان قلب را بیش از زمانی که کافئین در اوایل روز مصرف می‌شود، افزایش دهد.» اما نگرانی اصلی به چگونگی نوشیدن این فنجان دوم بازمی‌گردد؛ چرا که معمولاً در این ساعت هنوز زمان ناهار فرا نرسیده و معده خالی است.

این عادت میانه‌ی صبح چگونه به سلامت قلب آسیب می‌زند؟

مصرف قهوه یا هر نوشیدنی کافئین‌دار دیگر در میانه‌ی صبح با معده‌ی خالی می‌تواند به شکل پنهانی سلامت قلب شما را به خطر بیندازد. دکتر رانگه توضیح می‌دهد: «مصرف کافئین با معده‌ی خالی باعث جذب سریع‌تر آن می‌شود و در نتیجه، اثرات آن تشدید می‌گردد.» علاوه بر این، کافئین با افزایش سطح کورتیزول می‌تواند اضطراب و احساس بی‌قراری را نیز تقویت کند.

گرچه مصرف متوسط کافئین به خودی خود خطر بیماری‌های قلبی-عروقی را افزایش نمی‌دهد، اما به گفته‌ی دکتر رانگه، تبدیل این رفتار به یک عادت روزمره می‌تواند در طول زمان سیستم بدن را تحت فشار قرار دهد. او می‌گوید: «تحریک مکرر سیستم عصبی در نهایت ممکن است به سلامت عمومی آسیب بزند.»

چقدر قهوه بیش از حد است؟

به طور کلی، مصرف متعادل کافئین ایمن و حتی در برخی موارد مفید است. دکتر رانگه می‌گوید: «مصرف معقول کافئین به شکلی خطرناک به قلب آسیب نمی‌زند.» با این حال، دوزهای بالا یا حتی مقادیر متوسط در افراد حساس می‌تواند منجر به آریتمی قلبی، افزایش فشار خون، تپش قلب و اضطراب شود. وی توصیه می‌کند که میزان مصرف روزانه‌ی کافئین در محدوده‌ی ۲۰۰ تا ۴۰۰ میلی‌گرم، معادل حدود دو تا چهار فنجان قهوه، نگه داشته شود. مصرف بیش از این مقدار، به‌ویژه اگر به‌سرعت یا با معده‌ی خالی انجام شود، می‌تواند خطرات را افزایش دهد.

او می‌افزاید: «شایع‌ترین اثرات قلبی-عروقی مصرف کافئین شامل افزایش فشار خون سیستولیک به میزان ۵ تا ۱۰ میلی‌متر جیوه، افزایش ضربان قلب و احساس بی‌قراری است که عمدتاً ناشی از فعالیت هورمون‌های کتکولامین است.» هرچند تاکنون ارتباط مشخصی بین مصرف کافئین و فیبریلاسیون دهلیزی (یک نوع آریتمی خطرناک) اثبات نشده است، اما می‌تواند موجب تپش قلب شود؛ حالتی که معمولاً بی‌خطر است اما حس ناخوشایندی ایجاد می‌کند.

چه کسانی بیشتر در معرض خطرند؟

به گفته‌ی دکتر رانگه، برخی گروه‌ها به‌ویژه در برابر اثرات کافئین، آن هم در میانه‌ی صبح و با معده‌ی خالی، آسیب‌پذیرتر هستند:

1) افرادی که به فشار خون بالا یا سایر عوامل خطر قلبی-عروقی مبتلا هستند

2) زنان، به‌ویژه در دوران قاعدگی یا پیش‌یائسگی

3) افرادی که سوخت‌وساز کافئین در بدن‌شان کندتر است (از جمله زنان باردار یا افرادی که از قرص‌های ضدبارداری استفاده می‌کنند)

4) افرادی که اختلالات اضطرابی دارند

5) افراد مبتلا به پیش‌فشار خون، به‌ویژه در صورت مصرف بیش از ۲۰۰ میلی‌گرم کافئین در روز

6) کسانی که دارای واریانت ژنی کند CYP1A2 هستند؛ این افراد در صورت مصرف زیاد کافئین، بیشتر در معرض خطر فشار خون بالا یا حمله‌ی قلبی قرار دارند

دکتر رانگه توصیه می‌کند که اگر در یکی از این گروه‌ها قرار می‌گیرید، مصرف کافئین را با احتیاط انجام دهید. او تأکید می‌کند: «همیشه در صورت داشتن هرگونه سوال در این باره با پزشک یا متخصص سلامت خود مشورت کنید.»

جایگزین‌های سالم برای سلامت قلب

به جای آن که در میانه‌ی صبح و با معده‌ی خالی به سراغ فنجان دوم قهوه بروید، می‌توانید گزینه‌های ملایم‌تری را امتحان کنید. دکتر رانگه پیشنهاد می‌کند: «به‌جای قهوه می‌توانید از چای سبز بدون کافئین استفاده کنید؛ این نوشیدنی حاوی آمینواسید تیانین، فلاونوئیدها و میزان اندکی کافئین است که آرام‌بخش است.» او همچنین چای رویبوس را توصیه می‌کند: «این چای بدون کافئین است و سرشار از آنتی‌اکسیدان.»

گزینه‌ی دیگر انجام فعالیت فیزیکی سبک یا یک پیاده‌روی کوتاه است. دکتر رانگه توضیح می‌دهد: «این کار می‌تواند به‌طور طبیعی هوشیاری را افزایش دهد.» و البته فراموش نکنید که به میزان کافی آب بنوشید. او یادآور می‌شود: «کم‌آبی بدن اغلب با احساس خستگی اشتباه گرفته می‌شود.»