برای دادن غذا و نوشیدنی نذری از این ظرف‌ها استفاده نکنید

همشهری‌آنلاین: کارشناسان تاکید دارند که خانواده‌ها برای نذری دادن باید از ظروف یک‌بارمصرف بدون برچسب بهداشتی، ارزان‌قیمت و بی‌نام‌ونشان پرهیز کنند.

روزهای تاسوعا و عاشورا نزدیکند و میلیون‌ها ایرانی در این روزها به نیت امام حسین(ع) اقدام به پخش غذا، نوشیدنی گرم مثل شیر داغ یا چای داغ و ... میان عزاداران می‌کنند. اما در کنار این فرهنگ زیبا و ارزشمند، یک خطر پنهان است که سلامت را تهدید می‌کند و آن استفاده ناآگاهانه از ظروف یک‌بار مصرف نامناسب است.

بخش زیادی از ظروف یک‌بار مصرف موجود در بازار کشور از پلی‌استایرن و پلی‌اتیلن ساخته می‌شوند. این مواد به‌ویژه اگر از نوع بازیافتی باشند، در تماس با غذا یا نوشیدنی داغ می‌توانند مواد سمی و سرطان‌زا آزاد کنند.

پلی‌استایرن‌ها به‌طور خاص در مواجهه با حرارت (مانند چای داغ، شیر داغ یا غذاهای داغ) ممکن است ماده‌ای شیمیایی آزاد کنند که مطالعات بین‌المللی، آن را یک عامل سرطان‌زا و اختلال‌زا برای سیستم عصبی معرفی کرده‌اند.

علاوه بر آن، بسیاری از ظروف ارزان‌قیمت و بی‌نام‌ونشان موجود در بازار، از مواد بازیافتی غیربهداشتی تولید می‌شوند که ممکن است حاوی فلزات سنگین، رنگ‌های صنعتی و باقی‌مانده‌های سمی باشند.

کدام ظروف ایمن‌تر هستند؟

طبق نظر متخصصان سلامت و سازمان غذا و داروی ایران، ظروف یک‌بار مصرف گیاهی (بر پایه نشاسته ذرت، گندم، یا نیشکر) یا ظروف پلی‌پروپیلن (PP) با نماد مثلث بازیافت شماره ۵، انتخاب‌های مناسب‌تری هستند. این ظروف مقاومت بالاتری در برابر حرارت دارند و ترکیبات سمی آزاد نمی‌کنند. ظروف کاغذی روکش‌دار (دارای مجوز بهداشتی) هم گزینه‌ای نسبتاً امن برای نوشیدنی‌های گرم محسوب می‌شوند.

خطرات استفاده از ظروف پلاستیکی نامناسب

افزایش احتمال سرطان: ورود استایرن و فتالات‌ها به بدن در تماس با گرما، با سرطان‌هایی مثل سرطان پستان، پروستات و سرطان خون مرتبط است.

اختلال در غدد درون‌ریز: مواد شیمیایی موجود در پلاستیک می‌توانند عملکرد هورمون‌ها را در بدن مختل کنند، به‌ویژه در کودکان و نوجوانان.

تأثیر بر باروری و جنین: مطالعات نشان داده‌اند که برخی ترکیبات پلاستیکی بر کیفیت اسپرم، رشد جنین و سلامت دستگاه تولید مثل تأثیر منفی دارند.

مشکلات گوارشی: بلع ناخودآگاه ذرات ریز پلاستیکی یا ورود مواد شیمیایی به داخل غذا می‌تواند باعث ناراحتی‌های گوارشی شود.

فقط موضوع سلامتی نیست

هر سال در ایام محرم، صدها تن زباله پلاستیکی یک‌بار مصرف تولید می‌شود که بیشتر آن‌ها تجزیه‌ناپذیرند و محیط‌زیست را برای قرن‌ها آلوده می‌کنند. سوزاندن این مواد هم با آزادسازی گازهای سمی مانند دی‌اکسین و فوران، آلودگی هوا را به‌همراه دارد.

گرچه نیت نذری دادن بسیار ارزشمند است، اما باید توجه داشت که نذر سالم، فقط به نیت آن نیست، بلکه به روش اجرا و تأثیرش بر سلامت مردم هم مربوط می‌شود. استفاده از ظروف سالم و مجاز، نه‌تنها سلامت عزاداران را حفظ می‌کند، بلکه نشان‌دهنده آگاهی، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و احترام به انسان و طبیعت است.

پیشنهاد کارشناس به مردم

پریزاد چلاجور، کارشناس حوزه سلامت در گفتگو با همشهری‌آنلاین توصیه‌هایی برای ادای نذر سالم ارائه می‌دهد. او می‌گوید: برای نوشیدنی‌های داغ مثل چای یا شیر داغ بهتر است از لیوان‌های کاغذی بهداشتی یا ظروف گیاهیِ دارای نشان استاندارد استفاده کنیم. نه ظرف‌های پلاستیکی ارزان‌قیمت. این ظروف در تماس با حرارت، مواد سمی آزاد می‌کنند که می‌تواند سرطان‌زا و آسیب‌زا برای کبد، کلیه و سیستم عصبی باشد. ظروف یک‌بار مصرف شفاف و نازک هم برای نوشیدنی‌های داغ مناسب نیستند. آنها اغلب از پلی‌اتیلن ساخته شده‌اند و براثر گرما هم تغییر شکل می‌دهند و هم سمی می‌شوند.

این کارشناس می‌گوید: مردم برای نذری دادن باید از ظروف یک‌بار مصرف بدون برچسب بهداشتی، ارزان‌قیمت و بی‌نام‌ونشان پرهیز کنند. چون این ظرف‌ها اغلب از مواد بازیافتی و غیربهداشتی تولید شده‌اند و ممکن است حاوی فلزات سنگین یا رنگ‌های صنعتی باشند.