پشت‌پرده گرانی مداوم لبنیات در بازار فاش شد

همشهری نوشت: دامداران خواستار افزایش قیمت شیر خام هستند و برای به‌صرفه شدن فعالیت خود قیمت‌های بالایی پیشنهاد می‌دهند، همزمان صنایع لبنی نیز که بخش عمده قیمت محصول خود را ناشی از بهای شیر خام می‌دانند، قیمت‌های فعلی محصولات را لب مرزی عنوان می‌کنند و در مقابل هرگونه افزایش قیمت شیر خام خواستار افزایش قابل‌توجه قیمت محصولات هستند.

احسان ظفری، رئیس هیأت مدیره اتحادیه فرآورده‌های لبنی و مجتبی عالی، مدیرعامل اتحادیه سراسری تعاونی‌های کشاورزی دامداران ایران، دلیل گرانی مداوم لبنیات را مورد بحث و بررسی قرار دادند.

کارخانجات لبنی در حال تعطیلی هستند

احسان ظفری: در مصوبه اردیبهشت‌ماه، قیمت هر کیلوگرم شیر خام ۲۳ هزار تومان تعیین شد و با احتساب هزینه حمل و... تا در کارخانه به ۲۵ تا ۲۶ هزار تومان رسید. ازآنجاکه قیمت نهایی محصولات به‌طور میانگین ۷۰ درصد متأثر از شیر خام است، مصوبه افزایش قیمت شیر خام مستقیما هزینه تولید محصولات لبنی را تا ۷۰ درصد افزایش قیمت مصوب بالا می‌برد. در این میان هزینه‌های بسته‌بندی حدود ۱۰ درصد، هزینه حقوق و انرژی و... حدود ۱۰ درصد و مالیات و سود تولیدکننده هم ۱۰ درصد بر قیمت نهایی محصول مؤثر است که از مجموع اینها، فقط هزینه حقوق سالی یک‌بار افزایش می‌یابد و مابقی تابعی از شرایط بازار و وضعیت فعالیت و درآمد شرکت است. الآن از ۶ میلیون لیتر شیر خریداری شده در کشور حدود یک‌میلیون لیتر صرف صادرات می‌شود و مابقی متکی به بازار داخل است. بازار داخلی ظرفیت بالایی ندارد و بسیاری از صنایع لبنی با این قیمت‌ها صرفه اقتصادی خوبی ندارند، به‌طوری‌که تاکنون ۸۰۰ واحد لبنی تحت‌فشار هزینه‌ها تعطیل شده‌اند.

مقصرگرانی لبنیات، بخش توزیع است

مجتبی عالی: گره بازار لبنیات این است که چرخه توزیع را مدنظر قرار نمی‌دهیم. الآن به‌طور میانگین قیمت درِ کارخانه اغلب محصولات ۴۰ درصد پایین‌تر از قیمت مصرف‌کننده آن است، یعنی دامدار که با مصرف نهاده شیر تولید و واحد لبنیاتی که این شیر خام را به محصول تبدیل می‌کند درمجموع با حساب همه هزینه‌ها و پول شیر، ۶۰ درصد قیمت محصول لبنی را می‌گیرند و توزیع که این محصول را به مصرف‌کننده می‌رساند ۴۰ درصد از قیمت نهایی. قیمت فعلی شیر خام برای دامدار صرف ندارد و برای جبران هزینه‌ها باید به کیلویی ۳۴ هزار تومان افزایش پیدا کند. در ادامه برای اینکه این افزایش قیمت ضروری به مصرف‌کننده فشار نیاورد، ناچار هستیم شبکه توزیع را اصلاح کنیم تا بخشی از سهم ۴۰ درصدی به دامدار برسد. در این صورت مصرف‌کننده مشمول گرانی نخواهد شد.

کسی گرانی لبنیات را گردن نگرفت

در بخش پایانی میزگرد، بحث به وضعیت تسویه پول شیر خام کشیده شد؛ موضوعی که دامداران از طولانی شدن زمان تسویه گلایه داشتند و نماینده صنایع لبنی ضمن تکذیب طولانی شدن فرآیند، مدعی پیش‌پرداخت پول برای خرید شیر خام شد. در این بخش دوطرف با کسانی تماس گرفتند تا ادعای خود را اثبات کنند. در مورد ادعای دامداران مشخص شد که بسیاری از ایستگاه‌های جمع‌آوری شیر دامداری‌های خرد پول خود را با چک‌های مدت‌دار دریافت می‌کنند. درنهایت، هیچ‌کدام از طرف‌های حاضر، نقش خود در گرانی لبنیات را نپذیرفت و همگان متفق‌القول، خود را تحت‌فشار هزینه دانستند. گرچه جای خالی نماینده شبکه توزیع در این میزگرد خالی بود، اما احتمالا نماینده این صنف نیز درصورت حضور از به‌صرفه نبودن سود ۴۰ درصدی فروش محصولات لبنی در سطح خرده‌فروشی گلایه می‌کرد.