دو مناسبت جدید در تقویم سال ۱۴۰۵

ایسنا: نام‌گذاری روزها و رویدادهای تاریخی در تقویم رسمی کشور نقشی مؤثر در شکل‌دهی به حافظه جمعی و تقویت هویت فرهنگی جامعه ایفا می‌کند. وقتی یک روز خاص به یاد یک حادثه تاریخی یا یک ارزش ملی در تقویم ثبت می‌شود، آن اتفاق از سطح یک رخداد گذرا فراتر رفته و به بخشی از میراث فرهنگی و اجتماعی ملت تبدیل می‌شود.

بسیاری از ارزش‌ها و رویدادهای تاریخی، زمانی ماندگار شده‌اند که در قالب مناسبت‌های تقویمی ثبت و هرساله در سطح ملی بازخوانی شده‌اند. چنین نام‌گذاری‌هایی باعث می‌شود نه‌تنها نسل‌های آینده نسبت به رویدادها بی‌تفاوت نمانند، بلکه رسانه‌ها، نهادهای فرهنگی و حتی خانواده‌ها نیز در انتقال آن مفاهیم نقش ایفا کنند. از این منظر، تقویم رسمی کشور تنها یک جدول زمان‌بندی نیست، بلکه بستری برای بازنمایی تاریخ، هویت و اولویت‌های ملی محسوب می‌شود.

به همین دلیل، هر بار که موضوعی برای نام‌گذاری در تقویم مطرح می‌شود، می‌توان آن را بازتابی از حساسیت‌ها و دغدغه‌های روز جامعه دانست. نام‌گذاری روزهایی مرتبط با تحولات منطقه‌ای و تمامیت ارضی کشور، حامل پیام‌هایی فرهنگی و اجتماعی است. این روند نشان می‌دهد که ثبت یک روز در تقویم، ابزاری برای تقویت گفتمان ملی و تداوم حافظه تاریخی است؛ حافظه‌ای که در بزنگاه‌ها می‌تواند منبعی برای همبستگی اجتماعی و انسجام ملی باشد.

بر همین اساس مهر ماه سال گذشته بود که به دنبال طرح ادعاهای تکراری امارات درباره مالکیت جزایر سه‌گانه تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی و همچنین صدور بیانیه مشترک شورای همکاری خلیج فارس و اتحادیه اروپا که در آن جزایر ایرانی به‌اشتباه «اشغالی» معرفی شد، موج گسترده‌ای از واکنش‌ها در افکار عمومی شکل گرفت. واکنش‌هایی که تنها به موضع‌گیری مقامات رسمی محدود نماند و در فضای مجازی نیز بازتاب چشمگیری داشت و بسیاری از کاربران ایرانی با هشتگ‌ها و پویش‌های مختلف، بر ایرانی بودن این جزایر تأکید کردند.

در ادامه این واکنش‌ها، برخی فعالان رسانه‌ای و اجتماعی پیشنهاد دادند که سالروز خروج نیروهای انگلیسی از این جزایر، یعنی دهم آذرماه، به‌عنوان «روز ملی جزایر ایرانی خلیج فارس» در تقویم رسمی کشور ثبت شود تا یادآور حاکمیت تاریخی و قانونی ایران بر این سرزمین‌ها باشد. موضوعی که سبب شد نیکنام حسینی‌پور، رئیس مرکز روابط عمومی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، با انتشار مطلبی در صفحه شخصی خود اطلاع دهد که وزیر فرهنگ دستور بررسی این موضوع را صادر کرده و شورای فرهنگ عمومی مأموریت یافته است تا آن را در دستور کار قرار دهد.

به این ترتیب، ایده‌ای که در ابتدا در فضای مجازی و به‌عنوان واکنشی مردمی شکل گرفت، به سطح تصمیم‌گیری‌های رسمی راه یافت و به‌عنوان یک پیشنهاد جدی برای تقویم ملی کشور مطرح شد.

اخیرا نیز وقوع جنگ ۱۲روزه میان ایران و رژیم صهیونیستی واکنش‌های گسترده‌ای در سطح منطقه و جهان به همراه داشت. در جریان این جنگ تحمیلی، تجاوز مستقیم رژیم صهیونیستی به خاک ایران رخ داد؛ واقعه‌ای که به‌عنوان نقطه عطفی در حافظه تاریخی کشور قابل ثبت و یادآوری است و در همان روزهای نخست پس از آتش‌بس دبیر شورای فرهنگ عمومی اعلام کرده بود که احتمالا یک روز در تقویم رسمی کشور به نشانه جنگ تحمیلی ۱۲روزه اسرائیل علیه ایران نام‌گذاری می‌شود.

اکنون بر همین اساس، در کنار طرح نام‌گذاری روز ملی جزایر سه‌گانه، پیشنهاد دیگری نیز از سوی فعالان و برخی نهادها مطرح شده است تا روزی در تقویم به‌منظور یادآوری تجاوز رژیم صهیونیستی به خاک ایران در سال ۱۴۰۳ ثبت شود و حالا قادر آشنا درباره روند این اتفاق توضیحاتی ارائه کرده است.

در این زمینه قادر آشنا، دبیر شورای فرهنگ عمومی  درباره روند نام‌گذاری این دو روز مهم در تقویم ـ یعنی روز «جزایر سه‌گانه خلیج فارس» و روزی برای یادآوری تجاوز رژیم صهیونیستی به خاک ایران ـ توضیح داد: در جلسه‌ای که در شورای معینِ شورای عالی انقلاب فرهنگی حضور یافتم درباره نام‌گذاری روزها صحبت شد و به ما ماموریت دادند که آیین‌نامه نحوه نامگذاری روزها و مناسبت‌های خاص را بازنگری کنیم.

او افزود: قبلا فقط نام‌گذاری روزهای ملی در آیین‌نامه دیده شده بود؛ درحالی که درخواست‌های بیشتری وجود دارد. بر همین اساس اقدام به بازنگری آیین‌نامه کردیم و این امر اکنون در دستور کار شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار گرفته است. بر این اساس نام‌گذاری روز «جزایر سه‌گانه خلیج فارس» و روزی برای یادآوری تجاوز رژیم صهیونیستی به خاک ایران منوط به نهایی کردن این آیین‌نامه شده است تا دلیل نام‌گذاری مشخص شود؛ بنابراین با نهایی شدن کار، احتمالا تا یک یا دو هفته دیگر نام‌گذاری روزهای مدنظر در صحن علنی شورای عالی انقلاب فرهنگی مطرح شده و به تصویب می‌رسد. 

دبیر شورای فرهنگ عمومی ادامه داد: برای نام‌گذاری روزها در تقویم هم افراد حقیقی و هم افراد حقوقی می‌توانند درخواست خود را به شورای فرهنگ عمومی ارائه دهند و ما موظف به بررسی هستیم. 

به گفته او برای نام‌گذاری روزی که یادآور آغاز تجاوز رژیم صهیونیستی به ایران باشد هنوز نام مشخصی درنظر گرفته نشده است و عناوین مختلفی در دست بررسی است.

آشنا همچنین در پاسخ به این پرسش که آیا این دو روز وارد تقویم سال ۱۴۰۵ کشور خواهد شد یا خیر؟ توضیح داد: بله احتمالا این اتفاق انجام می‌شود. نکته‌ای که وجود دارد این است که آماده‌سازی روزهای تقویم باید از مدتی قبل و با فرصت انجام شود؛ بنابراین اگر تا مهرماه این امر به تصویب برسد، حتما در تقویم سال آینده این دو روز را خواهیم داشت. 

او تاکید کرد: درباره نام‌گذاری روزها در تقویم، پیش‌تر، فرآیند بسیار طولانی بود درحالی که ما از نام‌گذاری یک منظور و مقصودی داریم که آثاری بر آن مترتب است.

دبیر شورای فرهنگ عمومی تاکید کرد: از زمانی که مسئولیت را بر عهده گرفتم روند به این صورت است که دو ماه پیش از فرا رسیدن روز مدنظر به سازمانی که برای نام‌گذاری آن روز درخواست کرده است نامه می‌زنیم و درباره برنامه‌های مشخص فرهنگی، تبلیغی و تبیینی آن سازمان برای چنین روزی می‌پرسیم تا ببینیم خودشان چه کرده‌اند.