رایزنی ترامپ و پوتین در آلاسکا درباره ایران؟

خبرگزاری ایرنا: سخنگوی کرملین در پاسخ به پرسش خبرنگار تأکید کرد که ولادیمیر پوتین و دونالد ترامپ رؤسای جمهور روسیه و آمریکا در جریان مذاکرات خود در آلاسکا درباره موضوع ایران صحبتی نکردند. 

دیمیتری پسکوف روز یکشنبه بیان کرد که جزئیات بیشتری از مذاکرات ۲۴ مرداد ۱۴۰۴ پوتین و ترامپ را خواستار شده بود.

بدر یکی از مهمترین رایزنی‌های دیپلماتیک برای حل و فصل مسالمت‌آمیز مناقشه اوکراین، نشست آلاسکا، میان ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه و دونالد ترامپ همتای آمریکایی وی روز جمعه ۲۴ مرداد برگزار شد. این دیدار حدود سه ساعت طول کشید و با دیدار خصوصی در خودروی رئیس‌جمهور آمریکا در مسیر محل اصلی مذاکرات آغاز شد و پس از آن به صورت محدود سه به سه ادامه یافت؛ مذاکراتی که هم پوتین و هم ترامپ در کنفرانس مطبوعاتی، آن را سازنده خواندند.

پیش از این دوشنبه ۳ شهریور ۱۴۰۴ پوتین رئیس‌جمهور روسیه در گفت‌وگوی تلفنی با رئیس‌جمهوری اسلامی ایران، رئوس و نتایج مذاکرات اخیر خود با رئیس جمهور آمریکا در آلاسکا را به اطلاع مسعود پزشکیان رساند. پوتین و پزشکیان در این تماس تلفنی درباره پیشبرد همکاری‌های دوجانبه، مسائل بین‌المللی، موضوعات منطقه‌ای مانند قفقاز و همچنین موضوع هسته‌ای ایران گفت‌وگو کردند.

موضع روسیه در قبال مسیر ترامپ

خبرنگار همچنین پرسید: موضع روسیه در مورد توافق سه جانبه بین ارمنستان، جمهوری آذربایجان و ایالات متحده برای ایجاد «مسیر ترامپ» چیست؟

سخنگوی کرملین در پاسخ گفت: این مسأله، موضوع داخلی ارمنستان است. ما قصد نداریم در این موضوع دخالت کنیم.

خبرنگار در ادامه پرسید: موضع کرملین در مورد احتمال استقرار نیروهای نظامی آمریکا یا ناتو به بهانه تأمین امنیت این مسیر حمل و نقل چیست؟ آیا این وضعیت برای روسیه قابل قبول خواهد بود؟ و آیا مسیر ترامپ می‌تواند با کریدور حمل و نقل شمال – جنوب ادغام و با مشارکت شرکت‌هایی از ایران و روسیه به چهار راه صلح و همکاری بین این کشورها تبدیل شود؟

پسکوف در پاسخ گفت: همه این موضوعات می‌تواند و باید در طول مذاکرات مورد بحث قرار گیرند.

جمعه ۱۷ مرداد ۱۴۰۴، نخست وزیر ارمنستان و رئیس‌جمهور جمهوری آذربایجان در مراسمی در کاخ سفید با حضور دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا، توافق صلح امضا کردند.

ترامپ پس از آن گفت:‌ این اعلامیه که «مسیر ترامپ برای صلح و رفاه بین‌المللی» نامیده می‌شود، یک منطقه ترانزیتی ویژه است که به جمهوری آذربایجان اجازه می‌دهد به (بخش دیگر) خاک خود نخجوان دسترسی کامل داشته باشد.

سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه در واکنش به این توافق گفت: مسکو به ایجاد منطقه ثبات و رفاه در قفقاز جنوبی علاقه‌مند و بر این باور است که یکی از مهمترین شرایط، عادی‌سازی جامع روابط بین آذربایجان و ارمنستان، بر اساس منافع مردم هر دو کشور است.

ماریا زاخارووا در عین حال تصریح کرد:‌ تا همین اواخر، باکو و ایروان ادعا می‌کردند که ترجیح می‌دهند مستقیماً و بدون کمک خارجی گفتگو کنند.

وی خاطرنشان کرد:‌ بهترین گزینه برای حل مشکلات قفقاز جنوبی، یافتن و اجرای بیشتر راه‌حل‌هایی است که توسط خود کشورهای منطقه با حمایت همسایگان نزدیکشان - روسیه، ایران و ترکیه - تدوین شده است.

سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه تأکید کرد: مشارکت بازیگران فرامنطقه‌ای باید در جهت تقویت دستور کار صلح باشد و نه ایجاد مشکلات و اختلافات جدید.

وی ادامه داد: امضا و لازم‌الاجرا شدن توافق‌نامه صلح و برقراری روابط بین جمهوری آذربایجان و ارمنستان از اهمیت ویژه‌ای در برقراری صلح بین دو جمهوری قفقاز جنوبی برخوردار خواهد بود. صلح بین دو کشور باید در چارچوب منطقه‌ای ادغام شود و بر اساس تعادل منافع و احترام بی‌قید و شرط به اولویت‌های طرفین و کشورهای همسایه باشد.

الکسی اورچوک معاون نخست‌وزیر روسیه نیز گفت: مسکو از ایروان در برنامه‌هایش برای ایجاد یک کریدور حمل و نقل با جمهوری آذربایجان به نام مسیر ترامپ حمایت می‌کند، البته اگر ایروان آن را ضروری بداند.

معاون نخست‌وزیر روسیه گفت: ارمنستان متحد استراتژیک ماست و اگر ایروان معتقد باشد که طرحی برای آنها مفید است، پس البته ما در اینجا از ارمنستان حمایت می‌کنیم.

اورچوک افزود: اگر آنها (ارمنستان) معتقد هستند که امضای بیانیه مربوطه در واشنگتن تضمین‌های امنیتی بیشتری را فراهم می‌کند، پس این اقدام، مناسب است، زیرا ما نیز از فرآیندهای صلح در قفقاز جنوبی حمایت می‌کنیم و این موضوع منطبق با منافع فدراسیون روسیه است.

مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور نیز در گفت‌وگوی تلفنی با ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه با اشاره به سفر اخیر خود به ایروان تصریح کرد: در این سفر نخست وزیر ارمنستان اطمینان داد که در گفت‌وگوها و توافقات اخیر این کشور با جمهوری آذربایجان و آمریکا، ملاحظات جمهوری اسلامی ایران و نیز روسیه، به طور کامل لحاظ شده است، با این وصف معتقدم، چارچوب گفت‌وگوهای ۳+۳ با مشارکت ایران و روسیه، سازوکار موثرتر و کارآمدتری برای حل و فصل مسائل منطقه قفقاز خواهد بود.

رئیس جمهور سه‌شنبه ۲۸ مرداد، در نشست مطبوعاتی مشترک با نخست وزیر ارمنستان در ایروان نیز در این باره گفته بود: برای ایران، صلح در قفقاز یک اولویت راهبردی است و ما از مذاکرات صلح جمهوری آذربایجان و ارمنستان حمایت می‌کنیم. پزشکیان در عین حال تأکید کرد: موضع جمهوری اسلامی ایران همواره بر عدم پذیرش هرگونه تغییر در مرزهای بین‌المللی در منطقه قفقاز است و معتقدیم این منطقه نباید به عرصه‌ای برای رقابت‌های ژئوپلیتیک تبدیل شود.