شروط اسرائیل و آمریکا برای ایران خطرناک است

فرارو: وزرای خارجه چین، روسیه و ایران در نامه‌ای مشترک به سازمان ملل با اقدام سه کشور اروپایی برای آغاز روند فعال‌سازی مکانیسم ماشه مخالفت کرده و نسبت به آن واکنش نشان داده اند.

برخی نمایندگان مجلس درخواست کرده اند ایران از NPT  خارج شود، سخنگوی وزارت خارجه درباره خروج ایران از NPT گفته است دولت از نظر قانونی نمی‌تواند مانع خروج ایران از معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای شود. جلال ساداتیان دیپلمات پیشین ایران و تحلیلگر سیاست خارجی در گفتگو با فرارو به بررسی وضعیت موجود پرداخته است:

شروط اسرائیل و آمریکا برای ایران خطرناک است

جلال ساداتیان به فرارو گفت: «شروطی که هم‌اکنون از سوی ایالات متحده آمریکا و اسرائیل اعلام شده اند، به وضوح در حوزه بین الملل خطرناک و حساس محسوب می‌شوند. این شروط، به ظاهر جزئی و محدود به توافقات هسته‌ای به نظر می‌رسند، اما نمی توان منکر این موضوع شد که این شروط می توانند مسیر کلی تصمیم‌گیری‌های بین‌المللی و دیپلماتیک را به شدت تحت تأثیر قرار دهند. در شرایط موجود،  همه نگاه‌ها به تصمیمی کلیدی دوخته شده که در شورای امنیت سازمان ملل متحد گرفته می‌شود. تصمیمی که انتظار می‌رود روشن‌کننده مسیر آینده باشد و آخرین وضعیت تحولات منطقه و توافقات بین‌المللی را تعیین کند.»

وی افزود: «وزرای خارجه کشورهای چین و روسیه و همچنین ایران‌، پیامهایی مشابه به رئیس کل شورای امنیت ارسال کرده و خواستار رسیدگی دقیق و بیطرفانه در این زمینه شده اند. در این نامه ها اعلام شده که شورای امنیت نباید تحت تأثیر فشارهای یکجانبه یا خواسته‌های سیاسی خاص قرار گیرد و همه تصمیم ها باید بر اساس اصول و قوانین بین‌المللی انجام شوند. یکی از مباحث کلیدی بحث، تمدید مدت تعلیق مکانیسم ماشه است. بر اساس طرح پیشنهاد شده، اگر زمان فعال سازی مکانیسم ماشه، 6 ماه به تعویق بیفتد، زمان فعال سازی، به جای فروردین ماه، به مهرماه آینده موکول می شود. چنین اقدامی، در واقع فرصتی بیشتر برای رایزنی‌ها و کاهش فشارهای فوری بر ایران فراهم می‌کند و می‌تواند روند تصمیم‌گیری شورای امنیت را آرام‌تر و محتاطانه‌تر کند.»

ترکیب شورای امنیت به نفع آمریکا است

دیپلمات پیشین ایران در انگلستان در ادامه گفت: «با وجود تلاشهای اخیر ایران، چین و روسیه، ترکیب شورای امنیت فعلی به نفع آمریکا است. این موضوع باعث می شود که ایالات متحده از اهرم قابل‌توجهی برای تأثیرگذاری بر تصمیمات این شورا برخوردار باشد. با این وجود، پیچیدگی‌های منطقه‌ای، تضاد تمایل اسرائیل برای درگیری نظامی و عدم تمایل آمریکا به مناقشات نظامی در منطقه را پررنگ تر می کند. اسرائیل، آشکارا تلاش می‌کند مانع از رسیدن به نتیجه ای ملموس در مذاکرات ایران و آمریکا شود. این تضاد، فضای دیپلماتیک موجود را حساس و شکننده کرده است.»

وی افزود: «رئیس جمهور کشورمان اخیرا واکنشی هوشمندانه نشان داده و اعلام کرده که آماده گفتگو به شرط رعایت عدالت در مذاکرات است. این سخن، در واقع تلاش ایران برای حفظ توازن میان مقاومت و پایداری سیاسی و امنیتی را نشان می دهد و ثابت می کند ایران به دنبال مدیریت فشارها و حفظ منافع ملی خود است. اروپایی‌ها نیز گرچه، در ظاهر بر مواضع خود اصرار دارند، اما در همین بازه زمانی یک‌ماهه، اگر اقدامی از سوی ایران صورت گیرد، اروپا به آن ترتیب اثر می‌دهد. فعال شدن مکانیسم ماشه، یکی از موضوعات حساس و تعیین کننده در پرونده های سازمانی است. فعال سازی این مکانیسم عملاً به معنای افزایش فشارها بر ایران و محدودیت هایی بیشتر در حوزه‌های اقتصادی و دیپلماتیک خواهد بود. به همین دلیل، توافق یا عدم توافق برای تعویق مکانیسم ماشه، حیاتی دارد.»

هیچکس نمی تواند با قطعیت پیش بینی کند مکانیسم ماشه فعال می شود

این تحلیلگر ارشد سیاست خارجی در ادامه گفت: «هیچ کس نمی‌تواند با قطعیت پیش‌بینی کند که آیا این مکانیسم، عملی خواهد شد یا خیر، اما تلاش‌های دیپلماتیک در این زمینه ادامه خواهد داشت. نقش شورای امنیت در این پرونده بی‌بدیل است. تصمیمات این شورا، به ویژه درباره مکانیسم ماشه، می‌تواند مسیرهای بین‌المللی و سیاست‌های منطقه‌ای را تعیین کند. در این شورا نه تنها وضعیت فعلی را تحت تأثیر قرار می‌دهد، بلکه بر ثبات سیاسی، امنیت و اعتبار سازمان‌های بین‌المللی در سالهای آتی نیز تاثیر گذار خواهد بود. تجربه نشان می‌دهد که در موضوعات حساس، تصمیمات شتاب‌زده و تحت فشار، می‌تواند اثرات مخربی بر روند مذاکرات و ثبات منطقه داشته باشد.»

وی افزود: «در این شرایط، کشورهای مختلف برای افزایش وزن خود، سیاست های فشار را انتخاب کرده اند. در مجموع، پرونده تعلیق یا فعال‌سازی مکانیسم ماشه، یکی از پیچیده‌ترین و حساس‌ترین پرونده‌های بین‌المللی در سال‌های اخیر است. شروط آمریکا و اسرائیل، فشارهای منطقه‌ای، نقش‌های اروپایی‌ها و استفاده از ایران در زمین‌گیری و مقاومت، همگی در یک شبکه پیچیده دیپلماتیک قرار دارند که نتیجه آن نه تنها بر روابط ایران و جهان است، بلکه بر ثبات و امنیت کل منطقه تاثیرگذار خواهد بود. ایران با سیاستی محتاطانه، اما قاطع، هم به دنبال حفظ مسیر و کاهش فشارهای بین‌المللی است.»